Rozwój przemysłu lotniczego Wielkiej Kolumbii 1932-1940

           Rozwój przemysłu lotniczego Wielkiej Kolumbii                                                1932-1940

W uzupełnieniu pojawiających się w biuletynach krótkich informacji, przedstawiam zarys historii rozwoju kolumbijskiego przemysłu lotniczego w latach 1932-1940.

Początki tego przemysłu datują się na połowę 1932 roku, kiedy to w Cali zakończono I etap budowy zakładów lotniczych Plantas de Aviones (PA). Jeszcze przed rozpoczęciem budowy zakładów, przeszkolono w koncernach Curtiss-Wright oraz Glenn L. Martin Company łącznie 30 kolumbijskich inżynierów i techników. Ówczesny potencjał zakładów umożliwiał jedynie remonty, w tym główne, używanych w kolumbijskim lotnictwie maszyn.

Pod koniec roku 1933, zakończono II etap budowy PA, co umożliwiło rozszerzenie ich działalności na montaż samolotów Curtiss i Martin z gotowych zespołów (płatowiec, silnik, wyposażenie). W tym samym roku, w PA opracowano, skonstruowano i oblatano zmodernizowaną wersję pływakowego wodnosamolotu torpedowo-bombowego Martin T3M. Otrzymał on oznaczenie Martin T3M(PA), a modernizacja obejmowała zmianę typu silnika oraz niewielkie modyfikacje płatowca. Do służby Martin T3M(PA) wszedł w roku 1934, wyprodukowano 45 egzemplarzy.

W roku 1934, kilkunastu kolumbijskich inżynierów i techników odbyło staż w zakładach Grumman Aircraft Engineering. Pozwoliło to na rozpoczęcie montażu (i remontów) maszyn tego producenta.

W roku 1935, w Plantas de Aviones zostaje oblatana pierwsza samodzielna kolumbijska konstrukcja – samolot szkolno-treningowy PA E-2 Tucán. Do służby wszedł on w latach 1936 (lotnictwo lądowe) i 1937 (lotnictwo morskie). Do roku 1940 wyprodukowano 61 egzemplarzy, z czego kilkanaście trafiło do cywilnych aeroklubów.

Następną oryginalną konstrukcją kolumbijskich zakładów był samolot pasażerski PA P-2 Mensajer. Oblatany w roku 1937, produkowany od 1938, mieścił prócz 2 osób załogi, 6 pasażerów. Do roku 1940 wyprodukowano 31 egzemplarzy.

W roku 1937, kilkuosobowa grupa inżynierów i techników z PA, przebywała na stażu w zakładach Consolidated Aircraft, a w roku następnym w zakładach Douglas Aircraft Company.

Kolejna samodzielna konstrukcja kolumbijska to samolot PA U-1 Carabela, oblatany w roku 1938, a produkowany od 1939. Jest on budowany w dwu wersjach: pasażerskiej PA U-1p, zabierającej 3 osoby załogi, 11 pasażerów i do 300 kg ładunku oraz transportowej PA U-1u, zabierającej 2 osoby załogi i do 1500 kg ładunku. Łącznie, do roku 1940 wyprodukowano 13 egzemplarzy obydwu wersji. Planuje się produkcję wojskowej wersji transportowej PA U-1uM.

W roku 1938 uruchomiono duże lotnicze zakłady remontowe (PRA) w Arequipie.

Pod koniec roku 1939, oblatano pierwszy bojowy, czyli uzbrojony samolot rodzimej konstrukcji, rozpoznawczy PA R-1 Tangara. Rozpoczęcie produkcji seryjnej planuje się w drugiej połowie roku 1940. W tym też roku pierwsze egzemplarze mają trafić do lotnictwa lądowego, do lotnictwa morskiego w roku następnym.

Trwają w PA prace projektowe samolotu sportowo-turystycznego, budowa prototypu i oblot planowane są na koniec roku 1940.

Planuje się przekształcenie w roku 1941 zakładów PRA w Arequipie w filię Plantas de Aviones z rozszerzeniem działalności z remontowej na remontowo-produkcyjną.

Rozpoczęły się w PA prace nad projektem lekkiego bombowca. Oblot planowany jest na rok 1941. 

Jak z powyższego wynika, kolumbijski przemysł lotniczy istnieje i coś tam się w nim jednak w ostatnich 10 latach działo. Ponieważ jednak, produkcja dotychczasowa nie obejmowała samolotów bojowych, nie było tego widać w zestawienia lotnictwa morskiego. Aby uniknąć takiej sytuacji, będę w przyszłości informował w biuletynach o nowych kolumbijskich konstrukcjach lotniczych, nawet tych stricte cywilnych.

Trzeba jednak przyjąć do wiadomości, że kolumbijski przemysł lotniczy znajduje się dopiero na wczesnym etapie rozwoju i – przynajmniej w najbliższej przyszłości – nie będzie w stanie zaspokoić wszystkich potrzeb lotnictwa WK, szczególnie w zakresie samolotów trudniejszych konstrukcyjnie (wodnosamoloty, lotnictwo pokładowe, później odrzutowce). Ważnymi więc dla tego lotnictwa dostawcami, dość długo jeszcze pozostaną renomowane wytwórnie amerykańskie, przede wszystkim takie jak: Curtis-Wright, Glenn L. Martin, Grumman, Consolidated i Douglas, a także w mniejszym stopniu Vought, Lockheed, czy Brewster.