Rozwój przemysłu lotniczego Wielkiej Kolumbii 1932-1940
W
uzupełnieniu pojawiających się w biuletynach krótkich informacji, przedstawiam zarys
historii rozwoju kolumbijskiego przemysłu lotniczego w latach 1932-1940.
Początki
tego przemysłu datują się na połowę 1932 roku, kiedy to w Cali zakończono I
etap budowy zakładów lotniczych Plantas de Aviones (PA). Jeszcze przed
rozpoczęciem budowy zakładów, przeszkolono w koncernach Curtiss-Wright oraz Glenn L. Martin
Company łącznie 30 kolumbijskich inżynierów i techników. Ówczesny
potencjał zakładów umożliwiał jedynie remonty, w tym główne, używanych w
kolumbijskim lotnictwie maszyn.
Pod koniec
roku 1933, zakończono II etap budowy PA, co umożliwiło rozszerzenie ich
działalności na montaż samolotów Curtiss i Martin z gotowych zespołów
(płatowiec, silnik, wyposażenie). W tym samym roku, w PA opracowano,
skonstruowano i oblatano zmodernizowaną wersję pływakowego wodnosamolotu
torpedowo-bombowego Martin T3M. Otrzymał on oznaczenie Martin T3M(PA), a
modernizacja obejmowała zmianę typu silnika oraz niewielkie modyfikacje płatowca. Do
służby Martin T3M(PA) wszedł w roku 1934, wyprodukowano 45 egzemplarzy.
W roku
1934, kilkunastu kolumbijskich
inżynierów i techników odbyło staż w zakładach Grumman
Aircraft Engineering. Pozwoliło to na rozpoczęcie montażu (i remontów) maszyn
tego producenta.
W roku 1935, w Plantas de
Aviones zostaje oblatana pierwsza samodzielna kolumbijska konstrukcja – samolot
szkolno-treningowy PA E-2 Tucán. Do
służby wszedł on w latach 1936 (lotnictwo lądowe) i 1937 (lotnictwo morskie).
Do roku 1940 wyprodukowano 61 egzemplarzy, z czego kilkanaście trafiło do cywilnych aeroklubów.
Następną
oryginalną konstrukcją kolumbijskich zakładów był samolot pasażerski PA P-2 Mensajer. Oblatany w roku 1937,
produkowany od 1938, mieścił prócz 2 osób załogi, 6 pasażerów. Do roku 1940
wyprodukowano 31 egzemplarzy.
W roku
1937, kilkuosobowa grupa inżynierów i techników z PA, przebywała na stażu w
zakładach Consolidated Aircraft, a w roku następnym w zakładach Douglas
Aircraft Company.
Kolejna
samodzielna konstrukcja kolumbijska to samolot PA U-1 Carabela, oblatany w roku 1938, a produkowany od 1939. Jest on budowany w dwu wersjach: pasażerskiej PA U-1p, zabierającej 3 osoby załogi, 11
pasażerów i do 300 kg ładunku oraz transportowej PA U-1u, zabierającej 2 osoby załogi i do 1500 kg
ładunku. Łącznie, do roku 1940 wyprodukowano 13 egzemplarzy obydwu wersji.
Planuje się produkcję wojskowej wersji transportowej PA U-1uM.
W roku 1938
uruchomiono duże lotnicze zakłady remontowe (PRA) w Arequipie.
Pod koniec
roku 1939, oblatano pierwszy bojowy, czyli uzbrojony samolot rodzimej
konstrukcji, rozpoznawczy PA R-1 Tangara.
Rozpoczęcie produkcji seryjnej planuje się w drugiej połowie roku 1940. W tym
też roku pierwsze egzemplarze mają trafić do lotnictwa lądowego, do lotnictwa
morskiego w roku następnym.
Trwają w PA
prace projektowe samolotu sportowo-turystycznego, budowa prototypu i oblot
planowane są na koniec roku 1940.
Planuje się
przekształcenie w roku 1941 zakładów PRA w Arequipie w filię Plantas de
Aviones z rozszerzeniem działalności z remontowej na remontowo-produkcyjną.
Rozpoczęły
się w PA prace nad projektem lekkiego bombowca. Oblot planowany jest na rok
1941.
Jak z
powyższego wynika, kolumbijski przemysł lotniczy istnieje i coś tam się w nim jednak
w ostatnich 10 latach działo. Ponieważ jednak, produkcja dotychczasowa nie
obejmowała samolotów bojowych, nie było tego widać w zestawienia lotnictwa
morskiego. Aby uniknąć takiej sytuacji, będę w przyszłości informował w
biuletynach o nowych kolumbijskich konstrukcjach lotniczych, nawet tych stricte cywilnych.
Trzeba
jednak przyjąć do wiadomości, że kolumbijski przemysł lotniczy znajduje się
dopiero na wczesnym etapie rozwoju i – przynajmniej w najbliższej przyszłości –
nie będzie w stanie zaspokoić wszystkich potrzeb lotnictwa WK, szczególnie w
zakresie samolotów trudniejszych konstrukcyjnie (wodnosamoloty, lotnictwo
pokładowe, później odrzutowce). Ważnymi więc dla tego lotnictwa dostawcami, dość
długo jeszcze pozostaną renomowane wytwórnie amerykańskie, przede wszystkim
takie jak: Curtis-Wright, Glenn
L. Martin, Grumman, Consolidated i Douglas, a także w mniejszym stopniu Vought,
Lockheed, czy Brewster.
