wtorek, 10 marca 2026

KOMUNIKAT WOJENNY NR 8/1939

   KOMUNIKAT WOJENNY NR 8/1939 

04-07.07.1939
Rozpoczął się przerzut drogą morską 5. Pułku Piechoty z 3. Dywizji Piechoty (wenezuelskiej) z VI. Korpusu Armii Zapasowej.
Chilijczycy przeprowadzili atak w sile 2 batalionów na kolumbijskie pozycje na zachód od węzła drogowego Humberstone. Atak został odparty przy niewielkich stratach własnych.
Po uprzednim bombardowaniu z powietrza oraz krótkim przygotowaniu artyleryjskim, siły główne V. Korpusu Armii „Andy”, przełamują chilijskie pozycje w rejonie skrzyżowania dróg nr 15 i A-575. Oddziały chilijskie wycofują się i zajmują pozycje obronne w rejonie węzła drogowego Huara (skrzyżowanie dróg nr 5 i 15).
Połączone, 4. i 5. Dywizjon Kutrów Torpedowych, przeprowadzają wypad w rejon Puerto Patillos. Zatopiono duży, lecz wolny i słabo uzbrojony chilijski patrolowiec Piloto Sibbald, 1 kolumbijski kuter został uszkodzony.
Oddział wydzielony V. Korpusu posunął się jeszcze ok. 8 km na południe. Na spotkanie mu wychodzi 1. Pułk Kawalerii Górskiej (boliwijski) z V. Korpusu i osiąga wioskę Chiapa.
Działania kolumbijskie w ostatniej dekadzie, stawiają w trudnej sytuacji siły chilijskie, broniące się wzdłuż rzeki Parca. Niebezpieczne jest już samo obejście ich prawego skrzydła przez oddziały kolumbijskiego V. Korpusu. Gdyby jeszcze wpadły w ręce Kolumbijczyków, położone na głównej linii zaopatrywania i ewakuacji, węzły drogowe Huara i Humberstone, w pułapce znalazłoby się ok. 140 000 żołnierzy, czyli prawie 70% chilijskich sił zdolnych do walki. Wobec powyższego, dowództwo chilijskie zarządza generalny odwrót, orientacyjnie na linię Puerto Patillos – Pintados – granica chilijsko-kolumbijska. Wstępnie, decyzja wygląda na słuszną, ale nieco spóźnioną. 
07-11.07.1939
Rozpoczął się ogólny odwrót oddziałów chilijskich znad rzeki Parca. Starają się one, w miarę możliwości, dostać do dróg nr 5 i A-45, które pozwolą im przyśpieszyć ruch odwrotowy. Siły kolumbijskie rozpoczynają pościg; na jego czoło wysuwa się Samodzielna Grupa Pościgowa (patrz Komunikat nr 5). Posuwając się wzdłuż drogi nr 5, rozbija ona chilijskie straże tylne i tabory, zmuszając często wycofujące się oddziały do zejścia na bezdroża, i tym samym opóźniając ich odwrót.
Większość możliwego do użycia lotnictwa kolumbijskiego atakuje wycofujące się wzdłuż drogi nr 5 chilijskie kolumny.
5. Dywizja Piechoty (kolumbijska), wzmocniona 5. Pułkiem Piechoty z 3. Dywizji Piechoty (wenezuelskiej), opanowuje węzeł drogowy Humberstone i zajmuje pozycje obronne frontem na północ.
Pododdziały inżynieryjno-budowlane piechoty morskiej przystosowują, niedawno zdobyte lotnisko Chucumata (20 km na pd. od Iquique), do wykorzystania przez kolumbijskie lotnictwo morskie.
Siły główne V. Korpusu Armii „Andy”, opanowują węzeł drogowy Huara i zajmują pozycje obronne frontem na północ. Chilijska obsada portu Pisaqua porzuca swoje stanowiska i wycofuje się do drogi nr 5.
Trwa zmasowana ofensywa lotnictwa kolumbijskiego przeciwko wycofującym się wojskom chilijskim.
Stale na patrolach przebywa 4-6 kolumbijskich okrętów podwodnych. Ponieważ jednak aktualnie, główne szlaki nieprzyjacielskiej żeglugi przebiegają z portów środkowego i południowego Chile wokół przylądka Horn do portów europejskich, sukcesów te patrole na razie nie przynoszą. 
12-14.07.1939
Trwa ogólny odwrót wojsk chilijskich i pościg kolumbijskich. Samodzielna Grupa Pościgowa osiąga skrzyżowanie dróg nr 5, A-40 i A-45. Atakowana z trzech stron przez wycofujące się chilijskie oddziały, chwilowo zmuszona jest do przejścia do obrony.
Rozpoczął się przerzut drogą morską 10. Pułku z 3. Dywizji Piechoty (wenezuelskiej) z VI. Korpusu Armii Zapasowej. 12. Pułk tejże dywizji pozostaje w gotowości do przerzutu. W przerzucie biorą udział transportowiec wojska Mariscal Sucre oraz zaopatrzeniowiec Huiracocha.
Lotnictwo chilijskie atakuje węzeł drogowy Huara. Stracono 5 zabitych, 13 rannych oraz 1 działko 37 mm.
Kolumbijskie rozpoznanie lotnicze melduje, że chilijskie oddziały, które początkowo wycofały się z węzłów drogowych Huara i Humberston, zawróciły w kierunku północnym i północno zachodnim. Choć ich siła raczej nie przekracza równowartości 1 dywizji, atakując od tyłu, mogą przyprawić o spore kłopoty kolumbijską obronę ww. węzłów drogowych. Wykryto również nierozpoznane, rozwijające się ze stacji kolejowej Pintados, inne chilijskie oddziały, w tym pojazdy pancerne.
Większość wycofujących się oddziałów chilijskich, stara się omijać zaciętą obronę Samodzielnej Grupy Pościgowej w rejonie skrzyżowania dróg nr 5, A-40 i A-45. Spowalnia to jednak tempo chilijskiego odwrotu i często zmusza do porzucenia cięższego uzbrojenia i sprzętu oraz pojazdów.
Kolumbijskie lotnictwo bombowe rozpoczęło ataki na położone w głębi chilijskiej obrony węzły komunikacyjne. Eskadra bombowców nurkujących Curtiss SBC-4 Helldiver bombardowała stację kolejową Pintados, stracono 1 samolot. Z kolei, 2 eskadry średnich bombowców Martin B-10 atakowały węzeł kolejowo-drogowy Quillaqua. Niejako przy okazji, zaobserwowano przemieszczanie się, bliżej nierozpoznanych jednostek chilijskich z Quillaqua w kierunku północnym i północno wschodnim. Liczbę ich szacuje się na 10-15 tys. żołnierzy.
Ogólny bilans zysków i strat:
- zabito lub raniono ok. 11 900 chilijskich żołnierzy, do niewoli wzięto 8 641;
- zniszczono 25 i zdobyto 47 dział i moździerzy oraz zdobyto 102 karabiny maszynowe;
- zniszczono 3 czołgi i zdobyto 4, zniszczono 1 samochód pancerny i zdobyto 3;
- zniszczono 42 chilijskie samoloty, zdobyto 3;
- zatopiono 1 pancernik, 1 krążownik ciężki, 2 niszczyciele, 1 patrolowiec, 1 krążownik pomocniczy, 2 frachtowce, 2 holowniki i cztery małe jednostki pomocnicze;
- zdobyto 1 frachtowiec i 1 małą jednostkę pomocniczą;
- stracono 2 158 zabitych, 5 241 rannych i 493 zaginionych;
- stracono 34 działa i moździerze;
- stracono 12 czołgów, 2 samochody pancerne i 5 tankietek;
- stracono 26 samolotów;
- stracono 1 monitor, 1 niszczyciel, 1 torpedowiec, 1 okręt podwodny, 1 mały okręt desantowy, 4 kutry desantowe i 2 frachtowce.

Poniżej mapka działań.