Poniżej projekt autorstwa kolegi H_Babbocka, o którym wcześniej już dyskutowano. Za duży wkład pracy Autorowi dziękuję; moja rola ograniczyła się tu jedynie do drobnych czynności adjustacyjnych i edycyjnych.
JKS
W odpowiedzi na zbrojenia Wielkiej
Kolumbii władze Chile zdecydowały się na duży wydatek zbrojeniowy i zamówiły
pancernik. Okręt miał być odpowiedzią na pancernik kolumbijski, ale chciano
uniknąć eskalacji wyścigu zbrojeń. Dlatego okręt miał mieć identyczną wyporność
jak budowany pancernik kolumbijski.
Tradycyjnie z propozycją budowy okrętu
zwrócono się do Wielkiej Brytanii. Z przedstawionych dwóch projektów – Valparaiso 8 i Valparaiso 9 - wybrano okręt silniej uzbrojony (9, a nie 8 luf),
ale nieco wolniejszy.
Okręt ma w zasadzie standardowe
brytyjskie uzbrojenie: 356 mm, 114 mm, 40 mm i 12,7 mm. Specjalnie dla tego
okrętu skonstruowano wieże 3-lufowe artylerii głównej, choć opierające się na
projektach 4 i 2 lufowej wieży. Artyleria średnia (uniwersalna) została
umieszczona w stanowiskach „półkazamatowych”. Program do symulacji nie ma
takiej opcji, więc podałem „deck and hoist mount”. Artyleria plot to
standardowe pom-pom w wersji 4 lufowej. W zakresie wkm, Chilijczykom nie
podobały się relatywnie powolne w zmianie kierunku ognia zestawy IVx12,7 mm,
dlatego zamówili proste stanowiska cokołowe IIx12,7mm.
Napęd okrętu stanowią 4 turbiny po
26 tys. KM każda.
Opancerzenie i ochrona podwodna
opierała się na standardach brytyjskich. Stąd wymiary są „dziwne” w metrach i
centymetrach, bo są „okrągłe” w stopach i calach. Pancerz burtowy ma 12,5 stopy (3,81 m) nad
wodą o grubości 11 cali
(279,4 mm), pod wodą jest 1,5
stopy (0,46 m) o pełnej grubości 11 cali, niżej jest przez 8,5 stopy (2,59 m) pancerz
stopniowo cieniejący od 11 do 4
cali (101,6 mm). Łącznie więc pod woda jest 10 stóp (3,05 m) pancerza.
Łączna wysokość pancerza burtowego to 22,5 stopy (6,85 m).
Program takiego schematu cieniejącego pancerza nie przewiduje, więc dałem
ekwiwalent: stały pancerz o grubości 11 cali i wysokości 19,7955 stopy
(6,03 m).
Gródź torpedowa ma 1 i 3/16 cala
grubości (30,2 mm). Schemat obrony podwodnej odpowiada stosowanemu wówczas w Wielkiej Brytanii –
pusta przestrzeń do rozprężenia siły wybuchu, przedział z płynem (optymalnie
wypełniony w 80%) do przejęcia energii wybuchu i zatrzymania odłamków i
ostatnia przestrzeń pusta do rozprężenia wylewającego się płynu i reszty
energii wybuchu.
Zrezygnowano z wyposażenia lotniczego.
Zakładano bowiem, że okręt będzie używany ostrożnie, to jest w zasięgu własnego
lotnictwa, i to właśnie lotnictwo brzegowe zapewni rozpoznanie. Miało też
znaczenie, że wyposażenie lotnicze może być źródłem pożaru w przypadku
trafienia okrętu w czasie bitwy. Ponadto wyposażenie takie podnosiłoby koszty
okrętu co też miało znaczenia dla zamawiających.
W kwestii nadbudówek Chilijczycy mieli
własne oczekiwania. Chcieli zastosowania modnych wówczas opływowych
(„streamlinowych”) nadbudówek, takich jak na krążownikach typu Canarias. W
rzucie z góry widać, że nadbudówki i komin mają „kroplowe” kształty (dla
tylnej nadbudówki obraz zniekształcają platformy reflektorów).
Jak to na dużych okrętach Brytyjskich
zastosowano 3 kotwice dziobowe.
W sumie wyszedł okręt taki nieco, ale
jednak, słabszy w niemal każdym parametrze od „prawdziwych” pancerników
potraktatowych. Ale świadczy to też o tym, że na zadanej wyporności był to
projekt raczej zrównoważony.
- Uzbrojenie
główne. Pociski Capitán Prat –
721,21 kg są cięższe niż na Unidad
- 635,90 kg. Oznacza to, że salwa 9 luf Capitán
Prat ciężarowo odpowiada 10,21 luf Unidad.
Dłuższe lufy na Unidad (L50
wobec L45), to kombinacje „długa lufa – lekki pocisk” dająca przewagę
przebijalności na krótszych dystansach. Ale cięższy pocisk wolniej traci
prędkość i na dłuższych dystansach (tu około 7 km?) pociski z Capitán Prat zaczynają przeważać w
przebijalności. Przebijalność pokładów jest oczywiście po stronie Capitán Prat.
- Uzbrojenie
średnie jest wbrew pozorom identyczne. Działa 127 mm strzelają bowiem
pociskami 25,00 kg, a działa 114 mm pociskami 24,95 kg.
- Opancerzenie
to złożony temat.
- Pancerz
pokładowy jest identyczny w łącznej grubości. Jest inaczej podzielony - Unidad 38+102 mm, Capitán Prat 25+114 mm,.
- Pancerz
burtowy na pierwszy rzut oka jest wyraźnie silniejszy na Unidad – 330
wobec 279. Ale łączny ciężar całego pancerza jest praktycznie identyczny:
Capitán Prat – 10 685 t
wobec Unidad – 10 465 t.
- Główna
różnica to wysokość pasa pancernego: Capitán
Prat – 6,85 m wobec Unidad –
3,40 m lub po doliczeniu pancerza upper o grubości 178 mm jest razem 5,50
m wysokości.
- Podział
pancerza burtowego jest następujący: Capitán
Prat 3,81 m ponad wodą i 3,05 m poniżej. Unidad – 3,36 m ponad wodą (w tym 2,1m o grubości 178 mm i
1,3 m grubości 330mm) i 2,14 m pod wodą.
- Strefy
chronione kadłuba: Capitán Prat
pokład „-1”
ochrona przeciw odłamkowo, pokład „-2” i niżej pełna cytadela. Unidad – „-1” niechroniony, pokład „-2” chroniony przez pancerz
od góry 38 mm, od burty w większości 178 mm i dolne 34 cm wysokości
chronione 330 mm. „-3”
i niżej pełna cytadela.
- Obrona
podwodna. Capitán Prat głębokość
14,5 stopy
(4,42 m) i gródź 30,2 mm, Unidad
głębokość 3,90 m i gródź 64,0 mm.
- Własności
morskie. Unidad ma dobre
własności morskie (współczynnik 1,23 – im wyższy tym lepiej) ale mokry
dziób. Capitán Prat też ma dobre
własności (współczynnik 1,20) i suchy dziób. Są to jednak parametry przy
prędkości maksymalnej danej jednostki. Jeśli porównywać przy tej samej
prędkości, czyli 26,06 w to Capitán
Prat ma wówczas współczynnik 1,42.
Capitán Prat, Chile battleship laid down 1937, launched 1939, completed 1940 (engine 1939)
Displacement:
28 452 t light; 30 314 t standard; 32 750 t normal; 34 700 t full load
Dimensions: Length (overall / waterline) x beam x draught (normal/deep)
(721,50 ft / 715,50 ft) x 98,00 ft x (29,50 / 30,89 ft)
(219,91 m / 218,08 m) x 29,87 m x (8,99 / 9,41 m)
Armament:
9 - 14,00" / 356 mm 45,0 cal guns - 1 590,00lbs / 721,21kg shells, 118 per gun
Breech loading guns in turret on barbette mounts, 1937 Model
3 x 3-gun mounts on centreline ends, majority forward
1 raised mount - superfiring
20 - 4,45" / 113 mm 45,0 cal guns - 55,01lbs / 24,95kg shells, 350 per gun
Dual purpose guns in deck and hoist mounts, 1937 Model
10 x Twin mounts on sides, evenly spread
24 - 1,57" / 40,0 mm 39,0 cal guns - 2,01lbs / 0,91kg shells, 2 000 per gun
Anti-air guns in deck mounts, 1937 Model
4 x Quad mounts on sides, evenly spread
4 raised mounts
2 x Quad mounts on sides amidships
2 double raised mounts
16 - 0,50" / 12,7 mm 62,5 cal guns - 0,07lbs / 0,03kg shells, 3 000 per gun
Machine guns in deck mounts, 1937 Model
8 x 2 row twin mounts on sides, evenly spread
8 double raised mounts
Weight of broadside 14 884 lbs / 6 752 kg
Armour:
- Belts: Width (max) Length (avg) Height (avg)
Main: 11,0" / 279 mm 398,00 ft / 121,31 m 19,80 ft / 6,03 m
Ends: Unarmoured
Upper: 1,00" / 25 mm 277,50 ft / 84,58 m 8,00 ft / 2,44 m
Main Belt covers 86% of normal length
Main belt does not fully cover magazines and engineering spaces
- Torpedo Bulkhead - Additional damage containing bulkheads:
1,19" / 30 mm 398,00 ft / 121,31 m 41,75 ft / 12,73 m
Beam between torpedo bulkheads 69,00 ft / 21,03 m
- Gun armour: Face (max) Other gunhouse (avg) Barbette/hoist (max)
Main: 11,0" / 279 mm 5,50" / 140 mm 11,0" / 279 mm
2nd: 1,50" / 38 mm 1,50" / 38 mm 1,50" / 38 mm
- Protected deck - multiple decks:
For and Aft decks: 5,50" / 140 mm
- Conning towers: Forward 11,00" / 279 mm, Aft 1,00" / 25 mm
Machinery:
Oil fired boilers, steam turbines,
Geared drive, 4 shafts, 104 000 shp / 77 584 Kw = 28,12 kts
Range 10 000nm at 15,00 kts
Bunker at max displacement = 4 386 tons
Complement:
1 216 - 1 582
Cost:
£14,396 million / $57,583 million
Distribution of weights at normal displacement:
Armament: 2 805 tons, 8,6%
- Guns: 2 805 tons, 8,6%
Armour: 10 686 tons, 32,6%
- Belts: 3 922 tons, 12,0%
- Torpedo bulkhead: 730 tons, 2,2%
- Armament: 2 044 tons, 6,2%
- Armour Deck: 3 725 tons, 11,4%
- Conning Towers: 265 tons, 0,8%
Machinery: 2 814 tons, 8,6%
Hull, fittings & equipment: 12 147 tons, 37,1%
Fuel, ammunition & stores: 4 299 tons, 13,1%
Miscellaneous weights: 0 tons, 0,0%
Overall survivability and seakeeping ability:
Survivability (Non-critical penetrating hits needed to sink ship):
48 661 lbs / 22 072 Kg = 35,5 x 14,0 " / 356 mm shells or 8,0 torpedoes
Stability (Unstable if below 1.00): 1,04
Metacentric height 5,2 ft / 1,6 m
Roll period: 18,0 seconds
Steadiness - As gun platform (Average = 50 %): 82 %
- Recoil effect (Restricted arc if above 1.00): 0,91
Seaboat quality (Average = 1.00): 1,20
Hull form characteristics:
Hull has a flush deck,
a normal bow and a cruiser stern
Block coefficient (normal/deep): 0,554 / 0,561
Length to Beam Ratio: 7,30 : 1
'Natural speed' for length: 26,75 kts
Power going to wave formation at top speed: 51 %
Trim (Max stability = 0, Max steadiness = 100): 68
Bow angle (Positive = bow angles forward): 11,50 degrees
Stern overhang: 0,00 ft / 0,00 m
Freeboard (% = length of deck as a percentage of waterline length):
Fore end, Aft end
- Forecastle: 25,00%, 29,50 ft / 8,99 m, 20,50 ft / 6,25 m
- Forward deck: 35,00%, 20,50 ft / 6,25 m, 20,50 ft / 6,25 m
- Aft deck: 20,60%, 20,50 ft / 6,25 m, 20,50 ft / 6,25 m
- Quarter deck: 19,40%, 20,50 ft / 6,25 m, 20,50 ft / 6,25 m
- Average freeboard: 21,40 ft / 6,52 m
Ship space, strength and comments:
Space - Hull below water (magazines/engines, low = better): 91,5%
- Above water (accommodation/working, high = better): 155,9%
Waterplane Area: 49 126 Square feet or 4 564 Square metres
Displacement factor (Displacement / loading): 116%
Structure weight / hull surface area: 195 lbs/sq ft or 953 Kg/sq metre
Hull strength (Relative):
- Cross-sectional: 0,97
- Longitudinal: 1,42
- Overall: 1,00
Adequate machinery, storage, compartmentation space
Excellent accommodation and workspace room
Ship has slow, easy roll, a good, steady gun platform
Good seaboat, rides out heavy weather easily
Załączone jest także porównanie (w tej
samej skali) sylwetek okrętów Unidad
i Capitán Prat wraz z ich „kuzynami”.
Czyli odpowiednio dla Unidad jest to North Carolina, dla Capitán Prat jest to King
Georg V oraz Canarias. Oraz jako
ciekawostka inny projekt dla Chile, czyli Almirante
Cochrane (wpis z 18 lipca 2020 https://jksbattleship.blogspot.com/2020/07/chilijskie-pancerniki-2-klasy-typu.html#comment-form)
Niżej, tylko dla zainteresowanych,
dalsze losy okrętu - ważniejsze zdarzenia.
Po wybuchu Drugiej Wojny Światowej
nieukończony pancernik został zarekwirowany przez Brytyjczyków. W praktyce
oznaczało to, że Admiralicja kupiła okręt od stoczni, a stocznia zwróciła
zaliczki wpłacone wcześniej przez Chile. Okręt został wykończony i wcielony do
RN jako HMS Tiger. Po okresie
szkolenia i zgrywania załogi okręt został wprowadzony do służby pod koniec
1940.
W lutym 1941 w trakcie patrolu na
północ od Szkocji okręt został storpedowany przez niemiecki OP (jedno trafienie
na rufie w prawą burtę). Okręt mimo poważnych uszkodzeń zdołał wrócić o
własnych siłach do bazy i był remontowany (przy okazji wzmocniono uzbrojenie
plot i zamontowano nowsze radary) przez 6 miesięcy – dlatego nie brał udziału w
pościgu za Bismarckiem.
Pod koniec roku został wysłany wraz z Prince of Wales (flagowy) na Daleki
Wschód. Zespół tych dwóch okrętów został zaatakowany przez japońskie samoloty
10 grudnia 1941 pod Kuantan. Atak skupił się w pierwszej kolejności na Prince of Wales, który ostatecznie
zatonął. Tiger otrzymał 4 trafienia
torpedami (3 w prawą burtę i jedno w lewą), ale nocą zdołał wrócić do
Singapuru. W czasie prowizorycznych napraw w porcie następnego dnia okręt był
bombardowany i otrzymał dwa trafienia bombami 250kg. Dlatego prace przerwano i
okręt mimo przecieków i nieczynnej jednej śruby odpłynął na Cejlon. Po dalszych
prowizorycznych naprawach okręt skierowano do USA na pełny remont (i
wzmocnienie uzbrojenia plot). Naprawa trwała 8 miesięcy i w październiku 1942
okręt wrócił do służby i został skierowany do osłony konwojów arktycznych. Tym
nie mniej jednostka miała ugruntowaną opinię okrętu pechowego, co zmieniła
dopiero następna akcja.
30 grudnia 1942 uzyskano informacji z
wywiadu, że Niemcy szykują wypad ciężkich okrętów (jak okazało się później Admiral Hipper, Lützow i
niszczyciele) przeciw konwojowi do Murmańska. Tiger (w osłonie dwóch niszczyciel), pełniący role dalekiej osłony,
został pośpiesznie skierowany jako
wzmocnienie zespołu bliskiej osłony konwoju (krążowniki Sheffield i Jamaica oraz
niszczyciele). 31 grudnia około 10:00 Tiger
znajdował się około 20 mil
na zachód za krążownikami lekkimi. Flagowy Sheffield
wysłał sygnał, że zbliża się do konwoju i nakazał Tigerowi „podążaj za mną”
(co oznaczało w tym momencie kurs wschodni).
Jak później zrekonstruowano, Niemcy
podzielili się na dwa zespoły, z których Lützow
działał asekurancko i praktycznie nie wziął udziału w bitwie. Podobnie
niemieckie niszczyciele nie odegrały roli. Admiral
Hipper rankiem próbował atakować konwój, ale skuteczne manewry brytyjskich
niszczycieli (zasłony dymne i pozorowane ataki torpedowe) spowodowały jego
odwrót. Jednak o 10:00 zawrócił i ponownie poruszał się na północ szukając
konwoju.
Około 11:30 krążowniki brytyjskie
(płynące wówczas na południe) wykryły Admiral
Hippera i zdołały szybkim ogniem uszkodzić krążownik i zmusić go do odwrotu.
Admiral Hipper zawrócił na południowy
zachód i zespół Sheffield stracił z
nim kontakt.
Dowódca Tigera chcąc jak najszybciej zbliżyć się do miejsca bitwy już
wcześniej, bo o 10:00 postanowił skręcić na południowy wschód. Dzięki temu
około 11:40 zyskał kontakt radarowy, a po chwili także optyczny z dużym
okrętem. W złych warunkach pogodowych próby identyfikacji trwały kilka minut,
na szczęście z Sheffielda przyszedł
sygnał, że właśnie prowadzą ogień (Sheffield
i Jamaica zatopiły wtedy niemiecki
niszczyciel). Ponieważ obserwowany cel nie strzelał w tym momencie, upewniono
się że chodzi o nieprzyjacielski krążownik. O 11:48 z dystansu 9 tys. metrów
otwarto ogień. Mimo słabej widoczności uzyskiwano kolejne trafienia, a
kompletnie zaskoczony Admiral Hipper
dopiero musiał odwracać na prawą burtę wieże działowe. W ciągu pierwszych 9
minut został trafiony 10 razy tracąc wieżę dowodzenia, tylne stanowisko
kierowania ogniem, wieże 1, 2 i 4 oraz część kotłowni (jedna była wcześnie
uszkodzona przez krążowniki lekkie). Ponadto na śródokręciu wybuchł pożar.
Okręt stracił możliwość kierowania ogniem, a indywidualny ostrzał z
pojedynczych dział był nieskuteczny. Wobec płonącego okrętu Brytyjczycy
wstrzymali ogień. Ponieważ jednak wieża
numer 3 na Admiral Hipper ponowne
wystrzeliła, więc Tiger wznowił ogień
z dystansu poniżej 6 tys. metrów do, w tym momencie, praktycznie nieruchomego
celu. Kolejne trzy salwy uzyskiwały po 3-4 trafienia każda, i w ciągu dwóch
minut Admiral Hipper przechylił się i
położył się na prawą burtę. O 12:10 okręt zatonął. Poszukiwania Lützowa nie dały rezultatu, więc bitwa
zakończyła się.
Dalsza służba na wodach europejskich
nie przyniosła znaczących wydarzeń. Okręt miał dołączyć do floty
dalekowschodniej jesienią 1945, do czego nie doszło z powodu zakończenia wojny.
W 1946 Wielka Brytania zaproponowała
Chile sprzedaż okrętu za 40% pierwotnej ceny budowy. Zaproponowana cena była
atrakcyjna, bo choć okręt był nieco zużyty, ale z drugiej strony doposażony w
lekką artylerię plot (w tym momencie 10xIVx40mm Bofors + 22xIx20mm ) oraz
radary. Propozycja trafiła w dobry moment, bo wówczas w Chile odradzały się
nastroje rewizjonistyczne wobec Wielkiej Kolumbii i było poparcie dla
wzmacniania sił zbrojnych. W rezultacie transakcję szybko sfinalizowano i już w
lipcu 1946 roku, po zmianie nazwy na Capitán
Prat, okręt obsadziła chilijska
załoga. Po niezbędnym szkoleniu okręt odpłynął i dotarł do Valparaiso w grudniu
1946 roku.
Dalsza służba przebiegała bez
istotnych wydarzeń. W 1965 roku okręt został wycofany ze służby i następnie złomowany.
