Budowa kolumbijskich niszczycieli typu Tifón 1939-1940 (6 jednostek)

Budowa kolumbijskich niszczycieli typu Tifón 1939-1940 (6 jednostek)

Średniej wielkości niszczyciele, przeznaczone przede wszystkim do osłony własnych ciężkich okrętów oraz do eskortowania konwojów. Zgodnie z powyższym przeznaczeniem, charakteryzują się silnym uzbrojeniem plot i pop, umiarkowanym artyleryjskim i skromnym torpedowym.

Mogą się poszczycić całkiem przyzwoitą – jak na niszczyciel tej wielkości – dzielnością morską. Po raz pierwszy w kolumbijskiej flocie, zamontowano na nich osobne stanowiska kierowania ogniem działek 37 mm. Są to także pierwsze kolumbijskie niszczyciele jednokominowe.

Okręty budują stocznie Astillero Naval No.1 w Callao i Astillero Naval No.3 w Cartagenie. Wszystkie dostawy zapewnia przemysł krajowy. Pierwsze trzy jednostki tej klasy, tworzą 5. Dywizjon Niszczycieli.

Opis techniczny.

Kadłub

Typowy dla ówczesnych niszczycieli.

Napęd

Cztery kotły olejowe AN1 (dla okrętów budowanych w Callao), lub White-Forster/CNPM (dla okrętów budowanych w Cartagenie), w dwu kotłowniach oraz dwa zestawy turbin parowych Westinghouse/AN1 (dla okrętów budowanych w Callao) lub GEV (dla okrętów budowanych w Cartagenie) z przekładniami, w dwu maszynowniach.

Uzbrojenie

Na okręcie zamontowano:

- 4xIx127 mm/38 Bethlehem Steel/HM M1932, przy elewacji 45^o donośność pociskiem AAC 25,00 kg wynosi 16640 m, a przy elewacji maksymalnej 85^o donośność pionowa tym samym pociskiem wynosi 11340 m;

 - 2xIIx37 mm/57 FNA M1936, przy elewacji 45^o donośność pociskiem 0,74 kg wynosi 6950 m, a przy elewacji maksymalnej 85^o donośność pionowa tym samym pociskiem wynosi 4100 m;

- 4xIIx12,7 mm/90 Browning/FNA M1921, przy elewacji 45^o donośność pociskiem 0,03 kg wynosi 4200 m, a przy elewacji maksymalnej 85^o donośność pionowa tym samym pociskiem wynosi 2800 m;

- 1xIVxwt533 mm;

- 2xwbg z zapasem 36 bg i 4xmbg z zapasem 32 bg.

Do kierowania ogniem zainstalowano dalocelownik optyczny o bazie 4,1 m oraz dwa, wspomniane wyżej, stanowiska kierowania ogniem działek 37 mm.

Inne

Niszczyciele zostały wyposażone w cztery radiostacje, dwa radionamierniki i szumonamiernik.

Tifón, Great Colombia destroyer laid down 1938, launched 1939, completed 1939 (engine 1938)

Displacement:

            1 227 t light; 1 280 t standard; 1 430 t normal; 1 550 t full load

Dimensions: Length (overall / waterline) x beam x draught (normal/deep)

            (342,36 ft / 334,88 ft) x 32,51 ft x (10,50 / 11,09 ft)

            (104,35 m / 102,07 m) x 9,91 m  x (3,20 / 3,38 m)

Armament:

      4 - 5,00" / 127 mm 38,0 cal guns - 55,12lbs / 25,00kg shells, 150 per gun

              Quick firing guns in deck and hoist mounts, 1932 Model

              4 x Single mounts on centreline ends, evenly spread

                        2 raised mounts - superfiring

      4 - 1,46" / 37,0 mm 57,0 cal guns - 1,63lbs / 0,74kg shells, 1 500 per gun

              Anti-air guns in deck mounts, 1936 Model

              2 x Twin mounts on sides, aft deck forward

                        2 raised mounts

      8 - 0,50" / 12,7 mm 90,0 cal guns - 0,07lbs / 0,03kg shells, 3 000 per gun

              Machine guns in deck mounts, 1921 Model

              2 x Twin mounts on sides, aft deck centre

                        2 raised mounts

              2 x Twin mounts on sides, forward deck centre

                        2 double raised mounts

      Weight of broadside 224 lbs / 102 kg

      Main Torpedoes

      4 - 21,0" / 533 mm, 18,96 ft / 5,78 m torpedoes - 1,312 t each, 5,248 t total

            In 1 sets of deck mounted centre rotating tubes

      Main DC/AS Mortars

      2 - 421,08 lbs / 191,00 kg Depth Charges + 36 reloads - 7,143 t total

            in Stern depth charge racks

      2nd DC/AS Mortars

      4 - 421,08 lbs / 191,00 kg Depth Charges + 32 reloads - 6,767 t total

            in Depth charge throwers

Armour:

   - Gun armour:         Face (max)     Other gunhouse (avg)      Barbette/hoist (max)

            Main:           0,98" / 25 mm                   -                            0,98" / 25 mm

Machinery:

            Oil fired boilers, steam turbines,

            Geared drive, 2 shafts, 26 000 shp / 19 396 Kw = 33,92 kts

            Range 3 500nm at 15,00 kts

            Bunker normal = 150 tons, at max displacement = 270 tons

Complement:

            116 - 151

Cost:

            £0,837 million / $3,350 million

Distribution of weights at normal displacement:

            Armament: 86 tons, 6,0%

               - Guns: 57 tons, 4,0%

               - Weapons: 30 tons, 2,1%

            Armour: 11 tons, 0,8%

               - Armament: 11 tons, 0,8%

            Machinery: 612 tons, 42,8%

            Hull, fittings & equipment: 518 tons, 36,2%

            Fuel, ammunition & stores: 203 tons, 14,2%

            Miscellaneous weights: 0 tons, 0,0%

Overall survivability and seakeeping ability:

            Survivability (Non-critical penetrating hits needed to sink ship):

              504 lbs / 229 Kg = 8,0 x 5,0 " / 127 mm shells or 0,3 torpedoes

            Stability (Unstable if below 1.00): 1,06

            Metacentric height 1,0 ft / 0,3 m

            Roll period: 13,4 seconds

            Steadiness      - As gun platform (Average = 50 %): 70 %

                                   - Recoil effect (Restricted arc if above 1.00): 0,64

            Seaboat quality  (Average = 1.00): 0,97

Hull form characteristics:

            Hull has rise forward of midbreak,

              a normal bow and large transom stern

            Block coefficient (normal/deep): 0,438 / 0,450

            Length to Beam Ratio: 10,30 : 1

            'Natural speed' for length: 21,00 kts

            Power going to wave formation at top speed: 65 %

            Trim (Max stability = 0, Max steadiness = 100): 72

            Bow angle (Positive = bow angles forward): 17,20 degrees

            Stern overhang: 0,98 ft / 0,30 m

            Freeboard (% = length of deck as a percentage of waterline length):

                                                                    Fore end,                Aft end

               - Forecastle:            16,00%,  21,00 ft / 6,40 m,  18,04 ft / 5,50 m

               - Forward deck:       28,00%,  18,04 ft / 5,50 m,  17,39 ft / 5,30 m

               - Aft deck:                44,00%,  9,51 ft / 2,90 m,  9,51 ft / 2,90 m

               - Quarter deck:        12,00%,  9,51 ft / 2,90 m,  9,51 ft / 2,90 m

               - Average freeboard:                      13,36 ft / 4,07 m

Ship space, strength and comments:

            Space - Hull below water (magazines/engines, low = better): 151,8%

                        - Above water (accommodation/working, high = better): 134,9%

            Waterplane Area: 7 144 Square feet or 664 Square metres

            Displacement factor (Displacement / loading): 100%

            Structure weight / hull surface area: 43 lbs/sq ft or 208 Kg/sq metre

            Hull strength (Relative):

                        - Cross-sectional: 0,67

                        - Longitudinal: 1,91

                        - Overall: 0,75

            Cramped machinery, storage, compartmentation space

            Excellent accommodation and workspace room

            Ship has slow, easy roll, a good, steady gun platform

            Poor seaboat, wet and uncomfortable, reduced performance in heavy weather

Tifón (1939)

Granizo (1939)

Niebla (1939)

Monzón (1940)

Paramito (1940)

Suracen (1940)

KOMUNIKAT WOJENNY NR 13/1939

   KOMUNIKAT WOJENNY NR 13/1939 

27-31.08.1939

Główne siły chilijskie zajmują pozycje obronne nad dolnym biegiem rzeki Loa oraz jej dopływem Amarga, a ich oddział wydzielony pozycję osłonową na drodze nr 5, nad wąwozem okresowej rzeki Seca.

Siły główne I. Korpusu koncentrują się w okolicy Puerto Patillos, a jego oddział wydzielony zajmuje pozycję osłonowo-obserwacyjną na drodze nr 1, w rejonie ujścia rzeki Loa. IV. Korpus skoncentrował się w rejonie Pintados, a jego oddział wydzielony zajął osłonowo-obserwacyjną na drodze nr 5, nad wąwozem rzeki okresowej Seca. III. Korpus koncentruje się w rejonie Iquique. II. Korpus Armii „Andy” osiąga Oruro, a V. Korpus tejże armii, maszeruje drogą nr 15, w kierunku miejscowości Pisiga.

Na podejściach do Puerto Patillos, 3. Dywizjon Trałowców rozpoczyna trałowanie, wcześniej postawionych własnych min.

Kolumbijskie lotnictwo rozpoznaje oddziały chilijskie, poruszające się drogą nr 21 z Calamy na Ollaqüe.

W Puerto Baquerizo Moreno na wyspie San Cristóbal (Archipelag Galapagos), uruchomiono bazę wodnosamolotów. Zadaniem desygnowanych tam łodzi latających Consolidated PBY Catalina i Consolidated P2Y, będzie patrolowanie i zwalczanie chilijskich okrętów podwodnych. 

 01-08.09.1939

Wchodzący w skład Armii Zapasowej VII. Korpus, został rozlokowany w rejonie Puerto Grau-Tacna-Arica. Jeden z boliwijskich batalionów obrony terytorialnej zostaje skierowany do Villa Martin.

Kolumbijskie rozpoznanie lotnicze melduje niewielkie zgrupowanie wojsk chilijskich w rejonie węzła drogowego Maria Elena (skrzyżowanie dróg nr nr 5 i 24). Pięć eskadr (dwie lądowe i trzy morskie), w osłonie trzech eskadr myśliwców lotnictwa morskiego, atakuje węzeł kolejowo-drogowy Quillaqua. Dochodzi do walk powietrznych; zestrzelono 2 chilijskie myśliwce, stracono 2 bombowce i 1 myśliwiec.

Skoncentrowany w rejonie Oruro II. Korpus wypoczywa oraz uzupełnia stany osobowe i sprzętowe.

Krążowniki II. Eskadry wychodzą w morze, celem zwalczania chilijskiej żeglugi. Zakończono rozminowanie podejść do Puerto Patillos. Skierowano do tego portu I. Flotyllę Kutrów Torpedowych z okrętem-bazą Boyacá.

Brazylijski prezydent Getúlio Vargas w swoim radiowym wystąpieniu, potępił Wielką Kolumbię, jako agresora oraz zapowiedział dalszą pomoc dla Chile. Prezydent Argentyny Roberto María Ortiz, skrytykował wystąpienie brazylijskiego prezydenta, zarzucając mu próbę eskalacji istniejącego konfliktu na inne państwa kontynentu. Jednocześnie wezwał obydwie strony konfliktu, do jego przerwania i rozpoczęcia rozmów pokojowych.

Kolumbijska admiralicja podjęła decyzję o detaszowaniu do bazy La Guaira zespołu w składzie: pancernik Unidad, dwa krążowniki lekkie typu Almirante Padilla oraz II. Flotylla Niszczycieli ((3. Dywizjon Niszczycieli (3 niszczyciele typu Céfiro) i 4. Dywizjon Niszczycieli (3 niszczyciele typu Siroco)). Do współpracy z jednostkami rzecznymi, desygnowano dalsze trzy wodnosamoloty Høver M.F.11.

Dochodzi do sporadycznej wymiany ognia, w miejscach styku oddziałów chilijskich i kolumbijskich. 

 09-16.09.1939

V. Korpus Armii „Andy” koncentruje się w rejonie Pisiga-Pagador. Boliwijski batalion obrony terytorialnej osiąga Villa Martin. Jedna kompania tego batalionu, zajmuje pozycje osłonowe w rejonie przejścia granicznego Avaroa – Ollaqüe.

Lotnictwo kolumbijskich wojsk lądowych prowadzi stałe rozpoznanie obszaru w czworoboku Puerto Patillos - Ollaqüe - Calama - Tocopilla. Zaobserwowano oddziały chilijskie zajmujące pozycje obronne na drodze nr 21, na południowy zachód od Ollaqüe.

Rozpoczęto budowę lotniska polowego pod Pintados. Większość samolotów z bazy lotniczej Tacna, przerzucono na lotnisko Uyuni.

Podjęto decyzję o sformowaniu Korpusu Piechoty Morskiej. W jego skład, prócz dowództwa i sztabu, wejdą trzy istniejące brygady, jeden istniejący samodzielny batalion oraz nowo utworzone oddziały wsparcia i służb.

Lotnictwo chilijskie atakuje kolumbijskie oddziały wydzielone na drogach nr 1 i 5. Straty własne: 6 zabitych i 13 rannych; zestrzelono 1 chilijski samolot.

W bazie morskiej Arica, koncentruje się zespół GB3 w składzie: małe pancerniki Callao i Baranquilla, transportowiec wodnosamolotów Galapagos, 2. Dywizjon Niszczycieli (2 niszczyciele typu Chubasco) oraz 2. Dywizjon Torpedowców (3 torpedowce typu Tormenta).

W Brazylii formuje się tzw. Legia Ochotnicza; w jej planach jest dotarcie do Chile drogą morską i udział w walkach przeciwko siłom kolumbijskim. Indagowany przez władze kolumbijskie, rząd brazylijski oświadczył, że jest to prywatna inicjatywa niektórych brazylijskich obywateli, a on, czyli rząd, nie ma z tym nic wspólnego. Rząd kolumbijski nie dał wiary tym zapewnieniom i wystosował w tej sprawie oficjalną notę protestacyjną. W treści noty zawarte jest ostrzeżenie, że jeżeli władze brazylijskie nie zaprzestaną ingerencji w przebieg toczącej się wojny, to mogą zostać przez Wielką Kolumbię uznane za stronę współwalczącą po stronie Chile, ze wszystkimi tego konsekwencjami.

Ogólny bilans zysków i strat(*):

- zabito lub raniono ok. 22 100 chilijskich żołnierzy, do niewoli wzięto 79 494;

- zniszczono 111 i zdobyto 253 działa i moździerze oraz zdobyto 379 karabinów maszynowych;

- zniszczono 5 czołgów i zdobyto 8, zniszczono 7 tankietek i zdobyto 3, zniszczono 9 samochodów pancernych i zdobyto 7;

- zniszczono 51 samolotów, zdobyto 3;

- zatopiono 1 pancernik, 1 krążownik ciężki, 2 niszczyciele, 1 patrolowiec, 1 krążownik pomocniczy, 2 frachtowce, 2 holowniki i cztery małe jednostki pomocnicze;

- zdobyto 1 frachtowiec i 3 małe jednostki pomocnicze;

- stracono 3 542 zabitych, 7 566 rannych i 1 148 zaginionych;

- stracono 54 działa i moździerze;

- stracono 22 czołgi, 12 samochodów pancernych i 14 tankietek;

- stracono 36 samolotów;

- stracono 1 monitor, 1 niszczyciel, 1 torpedowiec, 1 okręt podwodny, 1 kuter torpedowy, 1 mały okręt desantowy, 4 kutry desantowe i 3 frachtowce.

(*) Bilans skorygowany – patrz bilans poprzedni.

Poniżej mapka działań. 

KOMUNIKAT WOJENNY NR 12/1939

                     KOMUNIKAT WOJENNY NR 12/1939 

07-11.08.1939

II. Korpus Armii „Andy” kontynuuje przemarsz do rejonu Oruro.

Wobec braku zadowalających postępów, przerwano negocjacje na temat kapitulacji, zamkniętych w kotle chilijskich wojsk. Po bombardowaniu z powietrza i krótkim, ale intensywnym przygotowaniu artyleryjskim, grupy bojowe wszystkich trzech korpusów Armii „Pacyfik”, atakowały uwięzione w kotle chilijskie oddziały. Na wschodzie i północy kotła, dokonano włamań na głębokość 7-9 kilometrów; Chilijczykom grozi to rozczłonkowaniem kotła na kilka mniejszych. Straty własne: 47 zabitych, 118 rannych, 1 zaginiony, i 1 stracony czołg. W tej sytuacji, chilijski dowódca sił uwięzionych w kotle poprosił o 24-godzinny rozejm i wznowienie rozmów o kapitulacji. Strona kolumbijska wyraziła zgodę na tę propozycję, pod warunkiem, że będzie to ostatnia próba osiągnięcia porozumienia. W przypadku jego braku, chilijskie siły w kotle zostaną całkowicie zniszczone.

Zespół GC2 wypływa z bazy Arica.

Rozpoznanie lotnicze melduje wycofujące się drogą nr 5, pomiędzy Pintados a Quillaqua, chilijskie oddziały.

Podpisano kapitulację chilijskich oddziałów okrążonych na północny wschód od Iquique. Do niewoli trafili: 1 generał dywizji (general de división), 3 generałów brygady (general de brigada), 1 brygadier (brygadier), 8 pułkowników (coronel), 23 podpułkowników (teniente coronel), 62 majorów (mayor), 1 984 oficerów młodszych i ok. 61 tys. podoficerów i szeregowych.

Podjęto decyzję o wycofaniu do rejonu Uyuni, V. Korpusu; tym samym, cała Armia „Andy” opuszcza rejon walk.    

Kolumbijskie Naczelne Dowództwo zarządziło tzw. pauzę operacyjną. Potrwa ona ok. 4 tygodni i wykorzystana zostanie na odpoczynek, uzupełnienie stanów osobowych, uzbrojenia, sprzętu, wyposażenia i zaopatrzenia, podciągnięcie bliżej linii frontu baz zaopatrzeniowych oraz planowanie operacyjne i wynikające z niego przegrupowanie wojsk. Wprawdzie, zarządzona pauza da wojskom chilijskim czas na „ochłonięcie” po porażce oraz ich uporządkowanie i wzmocnienie, ale jest ona absolutnie konieczna. 

12-19.08.1939

II. Korpus Armii „Andy” kontynuuje przemarsz do rejonu Oruro, w ślad za nim, przemieszcza się V. Korpus tejże armii.

Rozwiązana zostaje Samodzielna Grupa Pościgowa; 2. Pułk Gwardii Federalnej zostaje wycofany na głębokie zaplecze, a kompanie czołgów, tankietek i samochodów pancernych (a w zasadzie ich resztki), zostają wcielone do formującej się brygady pancerno-motorowej. Na miejsce, 2. Pułku Gwardii Federalnej do odwodów Armii „Pacyfik” przechodzi wzmocniony 3. Pułk Gwardii Federalnej. Rozwiązana zostaje Samodzielna Grupa Operacyjna „Iquique”; 3. Dywizja Piechoty (wenezuelskiej) z VI. Korpusu i 5. Dywizja Piechoty (kolumbijskiej) z VII. Korpusu, wracają do Armii Zapasowej. Wszystkie, zaangażowane w operacji desantowej pod Iquique oddziały piechoty morskiej wracają na zaplecze, w celu ich uzupełnienia i reorganizacji.

Lotnictwo kolumbijskie rozpoznaje aktualne ugrupowanie wojsk chilijskich pomiędzy Pintados a Quillaqua. Zauważono odwrót chilijskich oddziałów znad wąwozu rzeki okresowej Seca, na pozycje wzdłuż rzeki Amarga.

Oddział wydzielony I. Korpusu posuwa się na południe, wzdłuż drogi nr 1. Oddział wydzielony IV. Korpusu rozpoznaje wzdłuż drogi nr 5. III. Korpus rozlokowuje się na zachód od węzła drogowego Huara.

Zespół GC2 bombarduje port Tocopilla; słaba i nieliczna chilijska artyleria nadbrzeżna szybko zostaje uciszona. Efekty bombardowania nieznane.

Kolumbijskie rozpoznanie lotnicze wykryło, wyładowujące się na stacji kolejowej Calama chilijskie oddziały. Ich siła szacowana jest na 3-4 tys. żołnierzy.

Oddano do służby 1 mały okręt desantowy typu PBD-1 oraz 5 kutrów desantowych typu BD-1. Oddano do służby piąty okręt podwodny typu Elanio.

Kolumbijskie lotnictwo bombarduje węzeł kolejowo-drogowy Quillaqua, doszło do walk powietrznych; stracono 3 samoloty, zestrzelono 2.

I. Brygada Piechoty (boliwijska), czasowo przydzielona do V. Korpusu, powraca do Odwodu Dowódcy Armii „Andy”

Kolumbijski okręt podwodny Arpia, stawia 22 miny na podejściach do portu Taltal.

Zakończono remont zdobycznej bazy lotniczej Pisaqua.

 

20-26.08.1939

Oddział wydzielony I. Korpusu opanowuje bez walki Puerto Patillos, ważny chilijski port wywozu saletry i rudy miedzi.

Brazylijski prezydent Getúlio Vargas, wezwał obydwie strony konfliktu do rozstrzygnięcia sporu na drodze dyplomatycznej, proponując dla ułatwienia powyższego, swoje dobre usługi. Jednocześnie, zdecydował o udzieleniu Chile pomocy materialnej, w postaci bezpłatnej dostawy uzbrojenia. Dostawa ta ma obejmować: 10 tys. karabinów z zapasem 3 mln naboi, 120 ckm-ów z zapasem 1,2 mln naboi i 18 armat górskich 75 mm z zapasem 10 jednostek ognia na działo (7 200 pocisków). Ponieważ ta ostatnia decyzja brazylijskiego prezydenta, jednoznacznie wyklucza jego bezstronność wobec stron konfliktu, rząd kolumbijski odrzucił wysuniętą przez niego ofertę dobrych usług.

Postawiono w stan pogotowia bojowego kolumbijskie okręty rzeczne oraz dyslokowano je bliżej kolumbijsko-brazylijskiej granicy.

Oddział wydzielony IV. Korpusu natknął się na chilijskie pozycje osłonowe na północ od Pintados. Chilijczycy nie podjęli walki, wycofując się na południe.

Zespół GC2 bombarduje port Mejillones; przeciwdziałania nieprzyjaciela brak. Efekty bombardowania nieznane.

Kolumbijskie rozpoznanie lotnicze, wykryło w rejonie węzła kolejowo-drogowego Pedro de Valdivia, niewielkie zgrupowanie wojsk chilijskich.

Zakończono – w sensie organizacyjnym – formowanie I. Brygady Pancerno-motorowej (I. BPM). Prócz dowództwa i sztabu, w jej skład wchodzą:

- dwa bataliony piechoty zmotoryzowanej (trzy kompanie strzelców i kompania broni ciężkiej w każdym);

- dwa bataliony czołgów średnich (trzy kompanie czołgów średnich w każdym);

- batalion rozpoznawczy (dwie kompanie motocyklistów, kompania czołgów lekkich, kompania samochodów pancernych);

- kompania czołgów ciężkich;

- zmotoryzowany dywizjon artylerii górskiej (dwie baterie haubic górskich 75 mm);

- zmotoryzowana bateria artylerii ppanc 37 mm;

- zmotoryzowana bateria artylerii plot 37 mm;

- zmotoryzowane kompanie: saperów, remontowa, łączności, sanitarna, gospodarcza i zaopatrzenia;

- kolumna transportowa;

- pluton żandarmerii i RR na motocyklach.

Obecnie, w Brygadzie trwa końcowe uzupełnianie stanów osobowych, uzbrojenia i sprzętu oraz trening zespołowy. Przewiduje się, że pełną gotowość bojową, Brygada osiągnie za 4-6 tygodni.

Ogólny bilans zysków i strat(*):

- zabito lub raniono ok. 21 300 chilijskich żołnierzy, do niewoli wzięto 79 480;

- zniszczono 103 i zdobyto 249 dział i moździerzy oraz zdobyto 378 karabinów maszynowych;

- zniszczono 5 czołgów i zdobyto 8, zniszczono 6 tankietek i zdobyto 3, zniszczono 9 samochodów pancernych i zdobyto 7;

- zniszczono 48 chilijskich samolotów, zdobyto 3;

- zatopiono 1 pancernik, 1 krążownik ciężki, 2 niszczyciele, 1 patrolowiec, 1 krążownik pomocniczy, 2 frachtowce, 2 holowniki i cztery małe jednostki pomocnicze;

- zdobyto 1 frachtowiec i 3 małe jednostki pomocnicze;

- stracono 3 374 zabitych, 7 544 rannych i 1 416 zaginionych;

- stracono 53 działa i moździerze;

- stracono 22 czołgi, 12 samochodów pancernych i 14 tankietek;

- stracono 33 samoloty;

- stracono 1 monitor, 1 niszczyciel, 1 torpedowiec, 1 okręt podwodny, 1 kuter torpedowy, 1 mały okręt desantowy, 4 kutry desantowe i 3 frachtowce.

(*) Ponieważ nie zakończono jeszcze pełnej inwentaryzacji pobojowiska na północny wschód od Iquique oraz przeliczenia jeńców, dane co do strat przeciwnika oraz zdobyczy wojennej mogą się nieznacznie zmienić.

Poniżej mapka działań.

KOMUNIKAT WOJENNY NR 11/1939

                    KOMUNIKAT WOJENNY NR 11/1939 

29-31.07.1939

Trwają ciężkie walki w „luce” pomiędzy węzłami drogowymi Huara i Humberstone. Zdezorganizowane i przemieszane, ale silnie zdesperowane oddziały chilijskie, nie licząc się ze stratami, usiłują wyrwać się z okrążenia.

Lotnictwo kolumbijskie bombarduje chilijskie tabory na północny wschód od Iquique, strat własnych brak.

Zespół TH1 (transportowiec wodnosamolotów Galapagos i 1. Dywizjon Niszczycieli (3 niszczyciele typu Trueno)), wypływa z bazy Ilo, jego celem jest akwen pomiędzy portami Puerto Patillos i Tocopilla.

Szacuje się, że na razie z okrążenia wydostały się chilijskie oddziały w liczbie ok. 10-15 tys. żołnierzy, w większości bez ciężkiego sprzętu i uzbrojenia. Napór na „lukę”, pozostających jeszcze w okrążeniu Chilijczyków, wyraźnie słabnie. Prawdopodobnie daje o sobie znać brak amunicji, paliwa i innego zaopatrzenia oraz ogólne zmęczenie i obniżające się morale.

Na zdobyte lotnisko Chucumata (20 km na pd. od Iquique), przebazowują się samoloty lotnictwa lądowego z bazy lotniczej Oruro.

Zespół TH1 osiąga zadany akwen. Grupa lotnicza transportowca wodnosamolotów Galapagos składa się z 6 wodnosamolotów rozpoznawczych Curtiss SOC Seagull w gotowości operacyjnej i 3 w rezerwie oraz 3 wodnosamolotów torpedowo-bombowych Martin T3M(PA) w gotowości operacyjnej i 3 w rezerwie. Główne zadania to:

- patrolowanie akwenu rozciągającego się na 100 Mm na zachód od linii wybrzeża Puerto Patillos – Mejillones,

- rozpoznanie obszaru lądowego rozciągającego się na 150 km na wschód od ww. linii wybrzeża,

- atakowanie bombami i/lub torpedami nadarzających się celów na ww. akwenie/obszarze.

 

01-03.08.1939

„Luka” zostaje przez oddziały kolumbijskie ostatecznie zablokowana; tym samym, całkowicie zamyka się pierścień okrążenia wojsk chilijskich, na północny wschód od Iquique.

Kolumbijskie lotnictwo lądowe atakuje wycofujące się wzdłuż drogi nr 5 chilijskie oddziały.

Eskadra chilijskich samolotów IMAM Ro.37 atakuje zespół TH1, uzyskując jedno trafienie lekką bombą (50 kg?) w pokład rufowy Galapagos. Uszkodzenia są niewielkie i nie wpływają na jego możliwości operacyjne; zestrzelono 2 chilijskie maszyny.

Część oddziałów V. Korpusu oraz Samodzielnej Grupy Operacyjnej „Iquique”, rozpoczyna pościg za wycofującymi się wzdłuż drogi nr 5 chilijskimi oddziałami.

Zaniepokojona stratą chłodniowca Pariñas, kolumbijska Admiralicja podejmuje następujące decyzje:

- przebazować do pomocniczej bazy morskiej Puerto Baquerizo Moreno na wyspie San Cristóbal (Archipelag Galapagos), 4. Dywizjon Ścigaczy Okrętów Podwodnych (4 ścigacze typu Mosquete),

- przebazować tamże 6 rozpoznawczo-bombowych łodzi latających (amfibii) Consolidated PBY Catalina,

- opracować plan zajęcia wyspy San Félix (Islas Desventuradas), w celu zbudowania tam lotniska dla morskich samolotów patrolowych.

Wszystko to ma na celu utrudnienie działalności chilijskich okrętów podwodnych i ograniczenie strat wśród własnej żeglugi.

Rozpoznanie lotnicze melduje, rozproszone chilijskie pozycje obronne wzdłuż dolnego biegu rzeki Loa, aż do miasteczka Quillaqua oraz wzdłuż wąwozu rzeki okresowej Seca.

Przerwano ostrzał artyleryjski i bombardowanie lotnicze okrążonych wojsk chilijskich. Dowództwo Armii „Pacyfik”, wysyła do okrążonych wojsk chilijskich parlamentariuszy w celu omówienia warunków ich ewentualnej kapitulacji. Kolumbijska propozycja zostaje odrzucona.

 

04-06.08.1939

Wznowiono ostrzał artyleryjski i bombardowanie lotnicze okrążonych wojsk chilijskich. Ponieważ podczas wcześniejszych działań, II. Korpus Armii „Andy” został wyklinowany, przeszedł on do odwodu, rozlokowując się na północny zachód od miasteczka Pachica.

2. Dywizjon Okrętów Podwodnych (3 okręty podwodne typu Narval), został przebazowany do La Guaira. Jego zadaniem będzie zwalczanie chilijskiej żeglugi na środkowym Atlantyku. Do zdobycznej bazy morskiej Arica, przebazowano II. Flotyllę Okrętów Podwodnych (4 okręty podwodne typu Elanio), jej zadania to zwalczanie chilijskiej żeglugi na południowo wschodnim Pacyfiku oraz ewentualne minowanie podejść do baz wroga..

Rozpoznanie lotnicze odkryło nieznane dotąd lotniska chilijskie w okolicach miast Tocopilla i Calama.

Lotnictwo zespołu TH1 atakuje bombami i bronią maszynową, wycofujące się wzdłuż drogi nr 5 chilijskie oddziały.

Na częściowo wyremontowanym, zdobycznym lotnisku Pisaqua, lądują pierwsze samoloty z bazy Charaňa.

W bazie morskiej Arica, koncentruje się zespół GC2 w składzie: 1. Eskadra Krążowników (1 krążownik ciężki typu Américo Vespucio, 2 krążowniki lekkie typu Almirante Padilla) oraz II. Flotylla Niszczycieli (3. Dywizjon Niszczycieli (3 niszczyciele typu Céfiro) i 4. Dywizjon Niszczycieli (3 niszczyciele typu Siroco)).

Zdecydowano o wycofaniu II. Korpusu Armii „Andy” do rejonu Oruro, celem odpoczynku i uzupełnienia.

Wznowiono rozmowy na temat kapitulacji chilijskich wojsk, zamkniętych w kotle na północny wschód od Iquique. 

Ogólny bilans zysków i strat:

- zabito lub raniono ok. 20 500 chilijskich żołnierzy, do niewoli wzięto 16 398;

- zniszczono 58 i zdobyto 105 dział i moździerzy oraz zdobyto 186 karabinów maszynowych;

- zniszczono 4 czołgi i zdobyto 6, zniszczono 5 tankietek i zdobyto 2, zniszczono 5 samochodów pancernych i zdobyto 6;

- zniszczono 46 chilijskich samolotów, zdobyto 3;

- zatopiono 1 pancernik, 1 krążownik ciężki, 2 niszczyciele, 1 patrolowiec, 1 krążownik pomocniczy, 2 frachtowce, 2 holowniki i cztery małe jednostki pomocnicze;

- zdobyto 1 frachtowiec i 1 małą jednostkę pomocniczą;

- stracono 3 319 zabitych, 7 410 rannych i 1 409 zaginionych;

- stracono 52 działa i moździerze;

- stracono 21 czołgów, 12 samochodów pancernych i 14 tankietek;

- stracono 30 samolotów;

- stracono 1 monitor, 1 niszczyciel, 1 torpedowiec, 1 okręt podwodny, 1 kuter torpedowy, 1 mały okręt desantowy, 4 kutry desantowe i 3 frachtowce.

Poniżej mapka działań.

KOMUNIKAT WOJENNY NR 10/1939

                      KOMUNIKAT WOJENNY NR 10/1939 

23-25.07.1939

Oddziały chilijskie atakują od północy Iquique. Broniące miasta i portu dwa bataliony piechoty morskiej, wspierane ogniem zespołu GB2, atak ten odpierają.

Wszystkie trzy korpusy Armii „Pacyfik” kontynuują pościg za wycofującym się nieprzyjacielem. Oddziały II. Korpusu Armii „Andy”, przemieszczają się na południe od drogi A-45.

Chilijskie zgrupowanie, które atakowało od północy węzeł drogowy Huara, bombardowane z powietrza oraz naciskane ze wschodu przez I. Pułk Kawalerii Górskiej, wycofuje się na zachód od drogi nr 5.

Broniąca węzła drogowego Humberstone, Samodzielna Grupa Operacyjna „Iquique”, odpiera słabe i nieskoordynowane ataki chilijskie ze wschodu i południa. 

Zakończono trałowanie własnych min na podejściach do portu Pisaqua.

Dwa bataliony I. Brygady Piechoty przechodzą na południe od drogi nr 15 i atakują grupę wojsk chilijskich, dość niemrawo naciskających od południa na obronę węzła drogowego Huara. Broniące go siły główne V. Korpusu, odpierają zaciekłe ataki wojsk chilijskich z zachodu i północnego zachodu.

Atakujące oddziały chilijskie są bombardowane przez kolumbijskie lotnictwo lądowe oraz morskie z ruchomej bazy na redzie Iquique.

Niezbyt silny atak chilijski na styk obrony Samodzielnej Grupy Operacyjnej „Iquique” i batalionu piechoty morskiej zostaje odparty.

Kolumbijskie lotnictwo wykryło nieznany oddział chilijski na północny zachód od Quillaqua.

Oddziały inżynieryjne Armii „Pacyfik” przystępują do odbudowy zniszczonego lotniska polowego pod Pisaqua.

 

26-28.07.1939

Grupa wojsk chilijskich, próbująca obejść od południa kolumbijską obronę węzła drogowego Huara, odkrywa ok. 8-kilometrową lukę pomiędzy kolumbijskimi siłami broniącymi węzłów drogowych Huara i Humberstone. Wszystkie chilijskie jednostki i oddziały, do których ta wiadomość dotarła, przerywają dotychczasowe działania i ruszają w kierunku odkrytej luki.

Zorientowawszy się w zaistniałej sytuacji, kolumbijskie dowództwa V. Korpusu i Samodzielnej Grupy Operacyjnej „Iquique”, rzucają w celu zamknięcia luki to, co akurat mają pod ręką. Od północy lukę starają się zamknąć Samodzielna Grupa Pościgowa i część I. Pułku Kawalerii Górskiej, od wschodu dwa bataliony I. Brygady Piechoty, a od południa 14. Pułk 5. Dywizji Piechoty. Ponieważ szacuje się, że przez lukę będą starały się przedrzeć chilijskie wojska liczące co najmniej 55-60 tys. żołnierzy, użyte do zamknięcia luki kolumbijskie siły mogą okazać się niewystarczające.

W celu opóźnienia przedzierających się przez lukę chilijskich oddziałów, zintensyfikowano do granic fizycznej wytrzymałości personelu, ataki lotnictwa lądowego i morskiego; stracono dwa samoloty. W ramach V. Korpusu i Samodzielnej Grupy Operacyjnej „Iquique”, tworzone są dwie nowe, improwizowane grupy bojowe, w łącznym składzie: dwu pułków piechoty, batalionu piechoty morskiej, dwu szwadronów pułku kawalerii i kompanii czołgów.

Chilijski okręt podwodny zatopił kolumbijski chłodniowiec Pariñas o pojemności 7500 BRT, płynący z ładunkiem owoców i ryb do Australii.

Rozpoznanie lotnicze zaobserwowało ruch, składających się z piechoty i artylerii chilijskich kolumn, na północ i wschód od Quillaqua.

W rejon Tacna – Arica przebazowano VI. Korpus Armii Zapasowej.

Ogólny bilans zysków i strat:

- zabito lub raniono ok. 18 900 chilijskich żołnierzy, do niewoli wzięto 14 437;

- zniszczono 46 i zdobyto 102 działa i moździerze oraz zdobyto 174 karabiny maszynowe;

- zniszczono 4 czołgi i zdobyto 6, zniszczono 5 tankietek i zdobyto 2, zniszczono 4 samochody pancerne i zdobyto 6;

- zniszczono 44 chilijskie samoloty, zdobyto 3;

- zatopiono 1 pancernik, 1 krążownik ciężki, 2 niszczyciele, 1 patrolowiec, 1 krążownik pomocniczy, 2 frachtowce, 2 holowniki i cztery małe jednostki pomocnicze;

- zdobyto 1 frachtowiec i 1 małą jednostkę pomocniczą;

- stracono 2 912 zabitych, 6 397 rannych i 1 371 zaginionych;

- stracono 47 dział i moździerzy;

- stracono 20 czołgów, 10 samochodów pancernych i 13 tankietek;

- stracono 29 samolotów;

- stracono 1 monitor, 1 niszczyciel, 1 torpedowiec, 1 okręt podwodny, 1 kuter torpedowy, 1 mały okręt desantowy, 4 kutry desantowe i 3 frachtowce.

Poniżej mapka działań.

KOMUNIKAT WOJENNY NR 9/1939

                      KOMUNIKAT WOJENNY NR 9/1939 

15-17.07.1939

Trwa przerzut drogą morską 12. Pułku z 3. Dywizji Piechoty (wenezuelskiej) z VI. Korpusu Armii Zapasowej oraz służb dywizyjnych.

Wojska chilijskie kontynuują generalny odwrót na południe, ścigane przez oddziały Armii „Pacyfik” oraz II. Korpus i oddziały wydzielone V. Korpusu Armii „Andy” Siły główne ww. Korpusu organizują obronę okrężną węzła drogowego Huara. Przydzielona czasowo do V. Korpusu I. Brygada Piechoty (boliwijska), zajmuje pozycje obronne na wschód od węzła drogowego Huara, wzdłuż drogi nr 15. 1. Pułk Kawalerii Górskiej (boliwijski) V. Korpusu, posuwa się na zachód wzdłuż drogi A-475, przez Illalla, Jajna, Culco, Aroma i Misticsa. Równolegle do niego, lecz nieco z tyłu, maszeruje przez bezdroża oddział wydzielony V. Korpusu (batalion piechoty górskiej  z kompanią wysokogórską).

Zespół GB2 (niszczyciele Borrasca i Mistral oraz kanonierki Libertador Bolívar i Puma), ostrzeliwują na południe od Pisaqua, wycofujące się wzdłuż wybrzeża chilijskie oddziały.

Mocno naciskana od wschodu, Samodzielna Grupa Pościgowa wykonuje manewr „ucieczki do przodu” i porzucając obronę w rejonie skrzyżowania dróg nr 5, A-40 i A-45, atakuje wzdłuż drogi nr 5, siejąc lokalnie zniszczenie i panikę wśród wycofujących się chilijskich oddziałów.

Lotnictwo kolumbijskie atakuje węzeł kolejowo-drogowy Pintados; stracono 1 samolot.

 

18-20.07.1939

Utworzona ad hoc, na bazie 3. Dywizji Piechoty (wenezuelskiej) z VI. Korpusu i 5. Dywizji Piechoty (kolumbijskiej) z VII. Korpusu Armii Zapasowej, Samodzielna Grupa Operacyjna „Iquique”, organizuje obronę okrężną węzła drogowego Humberstone. Grupie podporządkowano czasowo oddziały piechoty morskiej, z których: 2 bataliony organizują obronę miasta i portu Iquique, 1 batalion obsadza lotnisko Chucumata (20 km na pd. od Iquique), a 3 bataliony tworzą pozycję obronną na drodze nr 16, pomiędzy Iquique, a węzłem drogowym Humberstone; 1 batalion pozostaje w odwodzie.

Chilijskie lotnictwo atakuje port Iquique oraz węzeł drogowy Humberstone; stracono 1 kuter torpedowy, a lekko uszkodzony został okręt-baza Boyacá, zestrzelono 2 chilijskie samoloty.

Broniony przez siły główne V. Korpusu węzeł drogowy Huara, atakowany jest od zachodu, południa i północy. Najtrudniejsza sytuacja wystąpiła na odcinku północnym, gdzie – wg kolumbijskich szacunków – Chilijczycy użyli sił o równowartości ok. 2,5 dywizji. Doszło do walk wręcz, z konieczności do przeciwnatarcia rzucono dwie kompanie saperskie, dwa plutony żandarmerii i pluton gospodarczy, ostatecznie atak został odparty.

Lotnictwo kolumbijskie zaobserwowało oddziały chilijskie, zajmujące pozycje obronne wzdłuż wąwozu okresowej rzeki Mani.

Czołówki Samodzielnej Grupy Pościgowej zaskoczyły, czasowo ulokowane przy drodze nr 5, stanowisko dowodzenia jednego z chilijskich wyższych dowództw. Zabito m.in.: 1 brygadiera (brigadier), 1 podpułkownika (teniente coronel) i 2 majorów (mayor). Wzięto do niewoli: 1 generała dywizji (general de división), 1 pułkownika (coronel) i 2 podpułkowników. Zdobyczą padły również chilijskie mapy operacyjne, ale ich wartość okazała się niewielka; naniesiona na nich sytuacja była prawie całkowicie nieaktualna.

21-22.07.1939

Chilijskie wojska, niewielkimi siłami atakują od południa i wschodu, broniony przez Samodzielną Grupę Operacyjną „Iquique”, węzeł drogowy Humberstone.

Tymczasem, I. Pułk Kawalerii Górskiej (boliwijski) V. Korpusu, mijając skrzyżowanie dróg A-457 i A- 459, posuwa się drogą A-457 na południowy zachód. W ślad za nim, podąża oddział wydzielony V. Korpusu. I. Brygada Piechoty (boliwijska), skracając linię obrony wzdłuż drogi 15, wzmacnia siły broniące węzła drogowego Huara. Samodzielna Grupa Pościgowa, przebiła się do własnych sił, broniących węzła drogowego Huara. Za cenę poważnych strat (312 zabitych, 468 rannych, 391 zaginionych, straconych 7 czołgów, 8 samochodów pancernych, 2 tankietki i 9 dział), udało się jej skutecznie opóźnić i zdezorganizować odwrót chilijskich oddziałów, na jego głównej osi, czyli drodze nr 5.

Oddziały I. Korpusu Armii „Pacyfik” opanowują bez walki miasto i port Pisaqua.

Lotnictwo kolumbijskie bombarduje pozycje wojsk chilijskich na północ od węzła drogowego Huara.

2. Dywizjon Trałowców rozpoczyna trałowanie własnych min na podejściach do portu Pisaqua.

Zakończono prace nad uruchomieniem dla własnych potrzeb zdobycznego (patrz Komunikat nr 7) lotniska Chucumata (20 km na pd. od Iquique).

Przebazowane zostały do Iquique: 2 eskadry wodnosamolotów torpedowo- bombowych i 1 klucz wodnosamolotów rozpoznawczych, wraz z okrętem-bazą Pichincha. 

Ogólny bilans zysków i strat:

- zabito lub raniono ok. 16 200 chilijskich żołnierzy, do niewoli wzięto 12 923;

- zniszczono 43 i zdobyto 98 dział i moździerzy oraz zdobyto 162 karabiny maszynowe;

- zniszczono 4 czołgi i zdobyto 6, zniszczono 5 tankietek i zdobyto 1, zniszczono 4 samochody pancerne i zdobyto 5;

- zniszczono 44 chilijskie samoloty, zdobyto 3;

- zatopiono 1 pancernik, 1 krążownik ciężki, 2 niszczyciele, 1 patrolowiec, 1 krążownik pomocniczy, 2 frachtowce, 2 holowniki i cztery małe jednostki pomocnicze;

- zdobyto 1 frachtowiec i 1 małą jednostkę pomocniczą;

- stracono 2 528 zabitych, 5 821 rannych i 1 254 zaginionych;

- stracono 47 dział i moździerzy;

- stracono 19 czołgów, 10 samochodów pancernych i 12 tankietek;

- stracono 27 samolotów;

- stracono 1 monitor, 1 niszczyciel, 1 torpedowiec, 1 okręt podwodny, 1 kuter torpedowy, 1 mały okręt desantowy, 4 kutry desantowe i 2 frachtowce.

Poniżej mapka działań.