OPERACJA DESANTOWA POD IQUIQUE

                 OPERACJA DESANTOWA POD IQUIQUE

Rejon desantu został podzielony na dwa odcinki: „N” w rejonie Playa Brava Cove, 3,5-5 km na południe od portu Iquique i „S” w rejonie Playa Huayquique, 6,5-7 km na południe od portu Iquique. Na odcinku „N” lądują: 2. batalion I. Brygady PM oraz 6, 7, i 10. bataliony II. Brygady PM. Na odcinku „S” lądują: 4. batalion I. Brygady PM oraz 8. batalion II. Brygady PM. Samodzielny 9. batalion PM, pozostaje jako pływająca rezerwa. W gotowości do przerzutu pozostaje 14. Pułk 5. Dywizji Piechoty (kolumbijskiej) z VII. Korpusu Armii Zapasowej. Wsparcie ogniowe z morza zapewnia zespół GB1 w składzie: małe pancerniki Callao i Baranquilla, monitor La Guaira, kanonierka Yaguar oraz torpedowce Huracán i Tornado. Zespół Okrętów Desantowych został wzmocniony transportowcem wojska Mariscal Castilla.

Szacuje się, że bazy Iquique broni ok. 1 000 chilijskich żołnierzy, w tym 300-osobowy oddział bazowy MW. Siłę artylerii nadbrzeżnej wywiad ocenia na 4-6 dział 120-152 mm, oraz kilkanaście stanowisk mniejszego kalibru (37-76 mm). 

25.06.1939  08:15  Zespół GB1 rozpoczyna ostrzał bazy morskiej Iquique. Zespół Okrętów Desantowych zajmuje pozycje wyjściowe.

08:30  Odzywa się chilijska artyleria nadbrzeżna. Kutry desantowe pierwszej fali pierwszego rzutu, wyruszają w kierunku odcinków „N” i „S” Kolumbijskie lotnictwo myśliwskie osłania operację z powietrza.

09:40  Pierwsze kutry desantowe osiągają brzeg na odcinku „N” Artyleria nadbrzeżna bazy Iquique przestaje odpowiadać, zespół GB1 w gotowości do bezpośredniego wsparcia desantu.

09:50  Pierwsze kutry desantowe osiągają brzeg na odcinku „S” Na odcinku „N”, za wyjątkiem kilkuosobowej placówki obserwacyjnej, przeciwnika nie napotkano. Aktualne rozmiary przyczółka na tym odcinku to 0,6 km szerokości i 0,4 km głębokości. Utracono 1 kuter desantowy na naturalnej przeszkodzie podwodnej.

10:00  Na odcinku „S” nieprzyjaciela nie napotkano. Aktualne rozmiary przyczółka na tym odcinku to 0,4 km szerokości i 0,3 km głębokości.

10:30  Na lewym skrzydle odcinka „N” dochodzi do starć z niewielkimi siłami nieprzyjaciela. Odcinki „N” i „S” zostają połączone. Aktualne rozmiary przyczółka to 4,0 km szerokości i 0,9-1,2 km głębokości.

11:20  Z pozycji wyjściowych wyruszają pierwsze kutry desantowe drugiej fali pierwszego rzutu. Na prawym skrzydle przyczółka, elementy 4. Batalionu PM wychodzą na drogę nr 16. Aktualne rozmiary przyczółka to 4,0 km szerokości i 1,1-1,9 km głębokości.

12:30  Pierwsze kutry z drugą falą pierwszego rzutu lądują na przyczółku. Chilijskie działka 37 mm otwierają ogień do następnych kutrów, zatapiając jeden z nich. Po kilkunastu minutach zostają uciszone ogniem zespołu GB1.

13:10  Cały pierwszy rzut jest już na przyczółku. Aktualne rozmiary przyczółka to 6,0 km szerokości i 1,7-1,9 km głębokości. Z pozycji wyjściowych wyruszają małe okręty desantowe pierwszej fali drugiego rzutu. Przewożą artylerię z ciągnikami i średnie czołgi.

13:40  Na lewym skrzydle przyczółka atakuje chilijska piechota w sile ok. 2 kompanii i zostaje odparta.

14:20  Małe okręty desantowe osiągają brzeg i przystępują do wyładunku.

15:00  Chilijskie lotnictwo atakuje przyczółek, straty to 4 zabitych i 9 rannych. Akurat w tym czasie własnego lotnictwa myśliwskiego nad przyczółkiem nie było.

16:50 Z pozycji wyjściowych rusza druga fala drugiego rzutu desantu. Dowódca zespołu GB1 decyduje się na zbliżenie do przyczółka, celem ewentualnego wsparcia plot.

17:20  2 Mm na NW od Punta Morro, monitor La Guaira wchodzi na minę. Niecałą minutę później na drugą. Nieszczęśliwie, obydwie miny eksplodowały poza grodzią przeciwtorpedową. Do kadłuba dostaje się co najmniej 900 t wody, okręt zastopował maszyny, przechył na lewą burtę sięga 30^o. Do monitora podchodzą torpedowce, ich niewielkie zanurzenie zmniejsza ryzyko poderwania się na minie. Zaczyna się przejmowanie na pokłady torpedowców załogi tonącego monitora.

17:45 La Guaira przewraca się na burtę i tonie. Torpedowce podejmują z wody rozbitków. Uratowano 244 oficerów i marynarzy, w tym 27 rannych, 105 uznaje się za zaginionych.

18:30  Torpedowce przekazują rozbitków z La Guaira na pokład transportowca wojska Mariscal Castilla. Zespół GB1 odchodzi na odległość 3 Mm od brzegu. Cały drugi rzut desantu jest już na brzegu, utracono następny kuter desantowy. Aktualne rozmiary przyczółka to 7,1 km szerokości i 1,7-2,1 km głębokości.

19:10  Chilijczycy atakują lewe skrzydło przyczółka siłami ok. 1 batalionu. Dochodzi do walki wręcz, atak zostaje odparty.

20:20  Zapada zmrok, działania obu stron ustają.

26.06.1939  08:20  Na lewym skrzydle przyczółka sporadyczna wymiana ognia z broni ręcznej. Transportowiec wojska Mariscal Castilla wyokrętowuje w Ilo rozbitków z monitora La Guaira i rozpoczyna zaokrętowanie pododdziałów 14. Pułku 5. Dywizji Piechoty (kolumbijskiej) z VII. Korpusu Armii Zapasowej. 

   `                 09:10  Rozpoczyna się przerzut na wybrzeże trzeciego rzutu desantu (samodzielny 9. batalion PM, służby II. i część służb I. Brygady PM). Na prawym skrzydle przyczółka, w rejonie Hospicio, dochodzi do kontaktu z chilijskimi patrolami rozpoznawczymi. Przypuszcza się, że należą one do nieznanej bliżej chilijskiej jednostki, atakowanej 24.06 lotnictwem w rejonie węzła drogowego Humberstone.

                     10:20  IV. dywizjon trałowców rozpoczyna trałowanie akwenu, na którym zatonął La Guaira. Na lewym skrzydle przyczółka, wsparte trzema czołgami średnimi, 6 i 7. bataliony II. Brygady PM, atakują rejon półwyspu Cavancha i przedmieścia Iquique o tej samej nazwie. Atak wspiera kanonierka Almirante Lezo.

                    10:50  Zakończono wyładowanie trzeciego rzutu desantu. Operację desantową - w ścisłym tego słowa znaczeniu – można uznać za zakończoną.

                     11:10  Zdobyto półwysep Cavancha i rozszerzono przyczółek o ok. 1 km w kierunku północnym. Straty własne wyniosły 43 zabitych, 99 rannych i 2 zaginionych. Aktualne rozmiary przyczółka to 8,2 km szerokości i 1,8-2,7 km głębokości.

12:20  Prawe skrzydło przyczółka, w rejonie Hospicio, jest atakowane przez wspierane artylerią chilijskie oddziały w sile ok. 1 pułku piechoty. Utracono ok. 450 m terenu; kontratak niedawno wyładowanego na brzeg samodzielnego 9. batalionu PM i plutonu czołgów średnich oraz ogień okrętów wsparcia, zatrzymują postępy przeciwnika. Straty własne: 25 zabitych, 51 rannych, 15 zaginionych, 1 czołg i 1 moździerz. Straty wroga szacuje się na ok. 350 zabitych i rannych, 28 żołnierzy chilijskich wzięto do niewoli.

13:35  Lotnictwo kolumbijskie atakuje pozycje nieprzyjaciela w rejonie Hospicio. Strat własnych brak.

15:30  2. batalion I. Brygady PM oraz 10. batalion II. Brygady PM, przy wsparciu plutonu czołgów średnich oraz okrętów wsparcia, rozpoczynają atak w kierunku centrum oraz portu Iquique.

16:40  Silny początkowo opór wroga, stopniowo zaczyna słabnąć; oddziały kolumbijskie opanowują port i magazyny. Chilijskie niedobitki w nieładzie wycofują się na północ. Straty własne 34 zabitych, 85 rannych, 3 zaginionych, 1 czołg.

18:10  Chilijskie lotnictwo atakuje przyczółek. Tym razem natknęło się na patrolujące kolumbijskie myśliwce. Zestrzelono 3 chilijskie maszyny, bez strat własnych.

19:00  Obserwuje się sporadyczną wymianę strzałów na prawym skrzydle przyczółka.

20:25  Noc daje wytchnienie obydwu stronom. Aktualne rozmiary przyczółka to 10,9 km szerokości i 1,8-3,2 km głębokości.

27.06.1939    08:30  Zaopatrzeniowiec Huiracocha uzupełnia zapasy amunicji, a zbiornikowiec Huascarán zapasy paliwa na okrętach zespołu GB1.

                     09:00  Inspekcja portu i bazy Iquique wykazała: 1 zatopiony holownik, 1 zatopioną i 1 nieuszkodzoną krypę magazynową oraz 1 zatopioną lichtugę. Stwierdzono możliwość przyjmowania statków i okrętów przy 2 z 5 pirsów i nabrzeży. Co do artylerii nadbrzeżnej, odnaleziono: zniszczone po 2 działa 152, 120, 76 mm i 7 działek 37 mm oraz 1 porzucone działko 37 mm.

09:50  IV. dywizjon trałowców kończy trałowanie podejść do portu Iquique; wytrałowano i zniszczono 22 miny kontaktowe.

10:40  Transportowiec wojska Mariscal Castilla rozpoczyna wyładunek w porcie Iquique 14. Pułku 5. Dywizji Piechoty (kolumbijskiej) z VII. Korpusu Armii Zapasowej.

11:40 Główne siły 14. Pułku 5. Dywizji Piechoty są już na lądzie. Rozpoczyna się ich przemieszczanie na prawe skrzydło przyczółka.

12:00  Zespół GC1 bombarduje chilijską bazę lotniczą Chucumata, (28 km na pd. od Iquique). Utracono 1 mały okręt desantowy PBD-4, który po awarii napędu został zdryfowany na skały przybrzeżne w okolicy półwyspu Cavancha.

13:50  Zespół GB1 rozpoczyna bombardowanie chilijskich pozycji w rejonie Hospicio.

14:20  Zakończono bombardowanie z morza. Dwa bataliony 14. Pułku 5. Dywizji Piechoty (kolumbijskiej) atakują chilijskie pozycje w rejonie Hospicio. Przeciwnik stawia silny opór, ponowiono – tym razem 20-minutowe – bombardowanie z morza.

15:40  9. batalion PM wykonuje atak oskrzydlający prawą flankę Chilijczyków, trzeci batalion 14. Pułku wzmacnia kolumbijskie natarcie. Oddziały chilijskie wycofują się na wschód wzdłuż drogi nr 16. Oddziały II. Brygady PM opanowują bez walki wzgórza na południowy wschód od Iquique.

19:30  Czołowe oddziały 14. Pułku osiągają skrzyżowanie dróg nr 16 i A-610. W trakcie pościgu wzięto do niewoli 245 chilijskich żołnierzy i zdobyto 1 działko piechoty.

20:30  Zapada noc. Aktualne rozmiary przyczółka to 10,9 km szerokości i 1,8-10,1 km głębokości.

Ogólny bilans zysków i strat:

- zabito lub raniono ok. 7 400 chilijskich żołnierzy, do niewoli wzięto 5 491;

- zniszczono 21 i zdobyto 33 działa i moździerze oraz zdobyto 76 karabinów maszynowych;

- zniszczono 2 czołgi i zdobyto 1, zniszczono 1 samochód pancerny;

- zniszczono 38 chilijskich samolotów, zdobyto 2;

- zatopiono 1 pancernik, 1 krążownik ciężki, 2 niszczyciele, 2 frachtowce, 2 holowniki i cztery małe jednostki pomocnicze;

- zdobyto 1 frachtowiec i 1 małą jednostkę pomocniczą;

- stracono 1 354 zabitych, 3 319 rannych i 341 zaginionych;

- stracono 14 dział i moździerzy;

- stracono 4 czołgi i 1 tankietkę;

- stracono 24 samoloty;

- stracono 1 monitor, 1 niszczyciel, 1 torpedowiec, 1 okręt podwodny, 1 mały okręt desantowy, 4 kutry desantowe i 1 frachtowiec.

Poniżej mapka działań.

KOMUNIKAT WOJENNY NR 6/1939

                     KOMUNIKAT WOJENNY NR 6/1939 

23-24.06.1939

Oddział wydzielony V. Korpusu Armii „Andy”, wychodzi na tyły chilijskich pozycji, na prawym skrzydle linii obrony nad rzeką Parca; dochodzi do kilku potyczek. W rejonie na południowy zachód od miasteczka Pachica, artyleria kolumbijska ostrzeliwuje pozycje nieprzyjaciela. Z kolei kolumbijskie pozycje w tym rejonie są atakowane przez chilijskie lotnictwo; zestrzelono 1 chilijski samolot.

Lotnictwo kolumbijskie atakuje bez strat własnych zgrupowanie wojsk chilijskich na północ od węzła drogowego Humberstone.

Zespół GB1 wychodzi na pozycję do ostrzału bazy Iquique. Zespół GC1 wychodzi na pozycję osłony. Zespół Okrętów Desantowych osiąga pozycję wyjściową do desantu na południe od Iquique.

25-27.06.1939

Oddziały II. Korpusu Armii „Andy” od frontu, a oddział wydzielony V. Korpusu tejże armii od tyłu, atakują chilijskie pozycje, na prawym skrzydle linii obrony nad rzeką Parca. Część atakowanych oddziałów chilijskich, unikając całkowitego okrążenia, wycofuje się na południowy zachód. I. Brygada Piechoty (boliwijska) z odwodu dowódcy Armii „Andy”, czasowo przydzielona do V. Korpusu, zajmuje pozycje rozciągnięte wzdłuż drogi Pisiga – Pachica.

Rozpoczyna się operacja desantowa pod Iquique, zostanie ona szczegółowo opisana w osobnym poście.

I. Eskadra Krążowników wychodzi w morze, cel: zwalczanie chilijskiej żeglugi.

Ogólny bilans zysków i strat zostanie przedstawiony w następnym poście.

Poniżej mapka działań.

KOMUNIKAT WOJENNY NR 5/1939

   KOMUNIKAT WOJENNY NR 5/1939 

12-14.06.1939

Na południowy zachód od miasteczka Pachica, oddziały V. Korpusu Armii „Andy” prowadzą rozpoznanie chilijskiej obrony.

W rejonie frontu nad rzeką Parca, obydwie strony atakują lotnictwem pozycje nieprzyjaciela. Dochodzi do starć powietrznych, w których Chile traci 3, a WK 4 samoloty.

Na redzie portu Arica koncentruje się zespół GB1 w składzie: małe pancerniki Callao i Baranquilla, monitor La Guaira, kanonierka Yaguar oraz torpedowce Huracán i Tornado. Na redzie portu Ilo koncentruje się zespół GC1 w składzie: krążowniki lekkie Almirante Padilla i Almirante de Clemente oraz 1. Dywizjon Niszczycieli (Trueno, Iluminación, Torbellino).

Oddział wydzielony V. Korpusu Armii „Andy”, opanował bez walki osadę Parajalla.

Dowództwo chilijskie ogłosiło zatopienie kolumbijskiego okrętu podwodnego.

 

15-17.06.1939

Kolumbijska eskadra wodnosamolotów torpedowo-bombowych Hall PTBH, atakuje artylerię nadbrzeżną chilijskiej bazy w Iquique. Efekty nalotu nieznane, stracono 1 maszynę. Kolumbijskie rozpoznanie lotnicze wykryło kolumnę wojsk chilijskich, posuwającą się w kierunku węzła drogowego Humberstone (skrzyżowanie dróg 5 i 16).

Kolumbijski okręt podwodny Elanio stawia 24 miny na podejściach do portu Tocopilla.

Pierwsza próba sił głównych V. Korpusu przełamania chilijskich pozycji na południowy zachód od miasteczka Pachica, zostaje odparta ze sporymi stratami.

W bazach Ilo, Puerto Grau i Arica, koncentruje się kolumbijska piechota morska, w składzie: II. Brygada, 2. i 4. batalion I. Brygady oraz samodzielny 9. batalion. Zebrały się tam też jednostki Zespołu Okrętów Desantowych.

W rejonie na południowy zachód od miasteczka Pachica trwa wzajemna obserwacja, sporadycznie przerywana wymianą ognia artyleryjskiego.

Oddany zostaje do służby w kolumbijskiej MW, czwarty okręt podwodny typu Elanio – Búho.

18-22.06.1939

Kolumbijskie lotnictwo bombarduje chilijskie oddziały w rejonie węzła drogowego Humberstone.

Z oddziałów i pododdziałów odwodu dowódcy Armii „Pacyfik” oraz Armii Zapasowej, sformowano Samodzielną Grupę Pościgową. W jej skład wchodzą: zmotoryzowany 2.Pułk Gwardii Federalnej (wzmocniony plutonami: czołgów średnich, tankietek i samochodów pancernych), kompania czołgów lekkich, kompania tankietek, kompania samochodów pancernych, zmotoryzowana bateria haubic górskich 75 mm i kolumna zaopatrzeniowa.

Ponieważ nadal nie powrócił z patrolu kolumbijski okręt podwodny Gavilán, został uznany za utracony.

Kolumbijski transportowiec wodnosamolotów Galapagos, w eskorcie I. Eskadry Krążowników i 2. Dywizjonu Niszczycieli, zaatakował wodnosamolotami bazę morską Iquique oraz położoną od niej 30 km na południe bazę lotniczą Chucumata. Atak torpedami na bazę morską nie dał efektów, natomiast w bazie lotniczej zniszczono co najmniej 4 samoloty i kilka dalszych uszkodzono. Straty własne – 1 wodnosamolot.

Z baz Ilo oraz Arica wypływają zespoły GB1 i GC1.

Ogólny bilans zysków i strat:

- zabito lub raniono ok. 5 500 chilijskich żołnierzy, do niewoli wzięto 4 355;

- zdobyto 21 dział i moździerzy i 51 karabinów maszynowych;

- zniszczono 2 czołgi i zdobyto 1;

- zniszczono 34 chilijskie samoloty, zdobyto 2;

- zatopiono 1 pancernik, 1 krążownik ciężki, 2 niszczyciele, 2 frachtowce, 1 holownik i dwie małe jednostki pomocnicze;

- zdobyto 1 frachtowiec;

- stracono 959 zabitych, 2 324 rannych i 207 zaginionych;

- stracono 9 dział i moździerzy;

- stracono 2 czołgi i 4 tankietki;

- stracono 24 samoloty;

- stracono 1 niszczyciel, 1 torpedowiec, 1 okręt podwodny, 1 kuter desantowy i 1 frachtowiec.

Poniżej mapka działań. 

KOMUNIKAT WOJENNY NR 4/1939

                                            KOMUNIKAT WOJENNY NR 4/1939 

01-04.06.1939

Działania na froncie wzdłuż rzeki Parca, nadal sprowadzają się do sporadycznej wymiany ognia, wzajemnej obserwacji i nielicznych patroli. V. Korpus Armii „Andy” głównymi siłami posuwa się drogą nr 15 w kierunku wioski Chusmiza. Oddział wydzielony tegoż korpusu osiąga osadę Enquelga. Kolumbijskie lotnictwo MW atakuje port Iquique; stracono 1 wodnosamolot, rezultaty ataku nieznane.

Chilijskie lotnictwo bombarduje pozycje I. Korpusu Armii „Pacyfik” Stracono 24 zabitych i rannych oraz 2 działa i moździerze, zestrzelono 1 samolot wroga.

W Wielkiej Brytanii został zwodowany, zamówiony przez Chile pancernik o roboczej nazwie Valparaiso 9.

Chilijski okręt podwodny zatopił kolumbijski drobnicowiec o nośności 4 500 DWT, wiozący do Japonii ryby i ich przetwory. 

 05-07.06.1939

Na froncie nad rzeką Parca bez zmian. Siły główne V. Korpusu Armii „Andy” zajmują bez walki wioskę Chusmiza. Rozpoznanie lotnicze wykryło zgrupowanie wojsk chilijskich w rejonie wioski Huara (skrzyżowanie dróg nr 5 i 15).

Kolumbijski okręt podwodny Arpia stawia 24 miny na podejściach do Puerto Patillos.

Oddział wydzielony V. Korpusu Armii „Andy”, kilka km na południe od osady Parajalla, niszczy z zasadzki niewielką chilijską kolumnę zaopatrzeniową. Zabito 8 Chilijczyków, a 27, w tym 19 rannych wzięto do niewoli. Ponadto zdobyto 13 mułów i ok. 1,5 tony zaopatrzenia. Straty własne 3 rannych. Lotnictwo wojsk lądowych bombarduje skrzyżowanie dróg nr 5 i 15, efekty nieznane, strat własnych brak.

Na podejściu do portu Pisaqua tonie na minie chilijski kabotażowiec ok. 600 DWT. 

08-11.06.1939

Na froncie nad rzeką Parca bez zmian. Siły główne V. Korpusu Armii „Andy” zajmują bez walki wioskę Chusmiza. Rozpoznanie lotnicze wykryło oddziały chilijskie wyładowujące się na stacji kolejowej Pintados.

Chilijskie lotnictwo bombarduje kolumny V. Korpusu na północny-wschód od miasteczka Pachica. Stracono 27 zabitych i rannych.

5. Dywizjon Kutrów Torpedowych przeprowadza wypad w rejon portu Pisaqua; jednostek wroga ponownie nie napotkano. W portach Ilo, Puerto Grau i Arica, koncentrowane są pododdziały piechoty morskiej (cała I. i część II. Brygady oraz samodzielny 9. batalion).

Na południowy-zachód od miasteczka Pachica, siły główne V. Korpusu Armii „Andy” natknęły się na zorganizowaną obronę nieprzyjaciela.

Kolumbijskie dowództwo rozpoczęło formowanie i szkolenie batalionu spadochroniarzy.

Ogólny bilans zysków i strat:

- zabito lub raniono ok. 5 200 chilijskich żołnierzy, do niewoli wzięto 4 353;

- zdobyto 21 dział i moździerzy i 51 karabinów maszynowych;

- zniszczono 2 czołgi i zdobyto 1;

- zniszczono 27 chilijskich samolotów, zdobyto 2;

- zatopiono 1 pancernik, 1 krążownik ciężki, 2 niszczyciele, 2 frachtowce, 1 holownik i dwie małe jednostki pomocnicze;

- zdobyto 1 frachtowiec;

- stracono 716 zabitych, 1 781 rannych i 162 zaginionych;

- stracono 7 dział i moździerzy;

- stracono 2 czołgi i 4 tankietki;

- stracono 18 samolotów;

- stracono 1 niszczyciel, 1 torpedowiec, 1 kuter desantowy i 1 frachtowiec.

Poniżej mapka działań.

Budowa kolumbijskich trałowców typu Cormorán 1939 (2 jednostki)

Budowa kolumbijskich trałowców typu Cormorán 1939 (2 jednostki)

Potocznie nazywane trałowcami desantowymi lub szturmowymi. Ich głównym zadaniem jest trałowanie podejść do brzegu dla jednostek desantowych.

Aby w czasie wykonywania tego zadania nie stały się łatwym łupem dla artylerii przeciwdesantowej i broni maszynowej, zamontowano na nich - poważne jak na jednostkę tej wielkości - opancerzenie. Dodatkowo, okręty te mogą być użyte jako jednostki kierunkowe, wyznaczające np. kutrom desantowym kierunki podejść do plaż. Mogą również przewozić płetwonurków, rozpoznających, oznaczających i w miarę możliwości usuwających miny i inne przeszkody podwodne na podejściach do plaż. Stosunkowo silne uzbrojenie, umożliwia dodatkowe wsparcie ogniowe desantu. Zdolność do przewozu do 18 t ładunku, też może być w operacji desantowej wykorzystana.

Obydwa okręty zbudowała stocznia Astillero Naval No.2 w Guayaquil. Wszystkie dostawy zapewnił przemysł krajowy. Trałowce te zostały przydzielone do Zespołu okrętów desantowych.

Opis techniczny.

Kadłub

Gładkopokładowy, z rufą pawężową o umiarkowanej szerokości.

Napęd

Dwa silniki diesla Gray/JSFM o mocy 750 KM każdy, w jednej maszynowni.

Uzbrojenie

Na okręcie zamontowano:

- 1xIx102 mm/40 BSB M1928, przy elewacji maksymalnej 30^o donośność pociskiem HE 14,97 kg wynosi 11800 m;

- 1xIIx37 mm/57 FNA M1936, przy elewacji 45^o donośność pociskiem 0,74 kg wynosi 6950 m, a przy elewacji maksymalnej 85^o donośność pionowa tym samym pociskiem wynosi 4100 m;

- 2xIx12,7/90 mm Browning/FNA M1921, przy elewacji 45^o donośność pociskiem 0,03 kg wynosi 4200 m, a przy elewacji maksymalnej 85^o donośność pionowa tym samym pociskiem wynosi 2800 m.

Stałych urządzeń kierowania ogniem brak.

Opancerzenie

Jak w raporcie.

Inne

Okręt wyposażono w pięć radiostacji i radionamiernik. 

Cormoran, Great Colombia minesweeper laid down 1939, launched 1939, completed 1939 (engine 1939)

Displacement:

            376 t light; 394 t standard; 502 t normal; 588 t full load

Dimensions: Length (overall / waterline) x beam x draught (normal/deep)

            (163,06 ft / 159,55 ft) x 25,52 ft x (9,02 / 10,13 ft)

            (49,70 m / 48,63 m) x 7,78 m  x (2,75 / 3,09 m)

Armament:

      1 - 4,02" / 102 mm 40,0 cal gun - 33,00lbs / 14,97kg shells, 200 per gun

              Quick firing gun in deck mount, 1928 Model

              1 x Single mount on centreline, forward deck forward

      2 - 1,46" / 37,0 mm 57,0 cal guns - 1,63lbs / 0,74kg shells, 2 000 per gun

              Anti-air guns in deck mount, 1936 Model

              1 x Twin mount on centreline, aft deck aft

                        1 raised mount

      2 - 0,50" / 12,7 mm 90,0 cal guns - 0,07lbs / 0,03kg shells, 4 000 per gun

              Machine guns in deck mounts, 1921 Model

              2 x Single mounts on sides, forward deck centre

                        2 double raised mounts

      Weight of broadside 36 lbs / 17 kg

Armour:

   - Belts:                     Width (max)        Length (avg)           Height (avg)

            Main:             2,99" / 76 mm   92,52 ft / 28,20 m     6,56 ft / 2,00 m

            Ends:   Unarmoured

              Main Belt covers 89% of normal length

   - Gun armour:         Face (max)     Other gunhouse (avg)      Barbette/hoist (max)

            Main:           2,99" / 76 mm                   -                                      -

   - Armoured deck - single deck:

            For and Aft decks: 0,98" / 25 mm

   - Conning towers: Forward 2,99" / 76 mm, Aft 0,00" / 0 mm

Machinery:

            Diesel Internal combustion motors,

            Geared drive, 2 shafts, 1 500 ihp / 1 119 Kw = 15,63 kts

            Range 5 900nm at 12,00 kts

            Bunker normal = 106 tons, at max displacement = 191 tons

Complement:

            52 - 68

Cost:

            £0,131 million / $0,525 million

Distribution of weights at normal displacement:

            Armament: 6 tons, 1,2%

               - Guns: 6 tons, 1,2%

            Armour: 130 tons, 26,0%

               - Belts: 81 tons, 16,2%

               - Armament: 7 tons, 1,4%

               - Armour Deck: 38 tons, 7,6%

               - Conning Tower: 4 tons, 0,8%

            Machinery: 55 tons, 10,9%

            Hull, fittings & equipment: 152 tons, 30,3%

            Fuel, ammunition & stores: 124 tons, 24,7%

            Miscellaneous weights: 35 tons, 7,0%

               - Hull below water: 18 tons

               - Hull above water: 12 tons

               - On freeboard deck: 5 tons

Overall survivability and seakeeping ability:

            Survivability (Non-critical penetrating hits needed to sink ship):

              1 344 lbs / 609 Kg = 41,4 x 4,0 " / 102 mm shells or 0,9 torpedoes

            Stability (Unstable if below 1.00): 1,45

            Metacentric height 1,2 ft / 0,4 m

            Roll period: 9,7 seconds

            Steadiness      - As gun platform (Average = 50 %): 75 %

                                   - Recoil effect (Restricted arc if above 1.00): 0,07

            Seaboat quality  (Average = 1.00): 1,66

Hull form characteristics:

            Hull has a flush deck,

              a normal bow and small transom stern

            Block coefficient (normal/deep): 0,478 / 0,499

            Length to Beam Ratio: 6,25 : 1

            'Natural speed' for length: 13,90 kts

            Power going to wave formation at top speed: 57 %

            Trim (Max stability = 0, Max steadiness = 100): 45

            Bow angle (Positive = bow angles forward): 10,20 degrees

            Stern overhang: 1,51 ft / 0,46 m

            Freeboard (% = length of deck as a percentage of waterline length):

                                                                    Fore end,              Aft end

               - Forecastle:            18,00%,  11,15 ft / 3,40 m,  9,51 ft / 2,90 m

               - Forward deck:       32,00%,   9,51 ft / 2,90 m,   8,86 ft / 2,70 m

               - Aft deck:                28,00%,   8,86 ft / 2,70 m,   8,86 ft / 2,70 m

               - Quarter deck:        22,00%,   8,86 ft / 2,70 m,   8,86 ft / 2,70 m

               - Average freeboard:                      9,20 ft / 2,80 m

            Ship tends to be wet forward

Ship space, strength and comments:

            Space - Hull below water (magazines/engines, low = better): 47,5%

                        - Above water (accommodation/working, high = better): 90,1%

            Waterplane Area: 2 723 Square feet or 253 Square metres

            Displacement factor (Displacement / loading): 173%

            Structure weight / hull surface area: 34 lbs/sq ft or 166 Kg/sq metre

            Hull strength (Relative):

                        - Cross-sectional: 0,88

                        - Longitudinal: 3,71

                        - Overall: 1,02

            Excellent machinery, storage, compartmentation space

            Adequate accommodation and workspace room

            Ship has slow, easy roll, a good, steady gun platform

            Excellent seaboat, comfortable, can fire her guns in the heaviest weather

Cormorán (1939)

Pelicano (1939)

KOMUNIKAT WOJENNY NR 3/1939

                                KOMUNIKAT WOJENNY NR 3/1939 

19-23.05.1939

Ustabilizował się kolumbijsko-chilijski front na rzece Parca. Obydwie strony porządkują i uzupełniają swoje oddziały oraz zaopatrzenie. Kolumbijskie lotnictwo sił lądowych organizuje wysuniętą bazę lotniczą na zdobytym lotnisku polowym Socoroma.

Na patrole wyruszają kolumbijskie okręty podwodne: Gavilán, Narval i Caracara. 2. Eskadra Krążowników przechwytuje i zajmuje jako pryz, podążający z saletrą do Australii, chilijski statek o nośności ok. 3 000 DWT.

Trwają prace nad odbudową ze zniszczeń i rozbudową zdobytej bazy morskiej Arica. 

24-26.05.1939

Na linii frontu na rzece Parca, obserwuje się sporadyczną wymianę słabego ognia. Kolumbijskie lotnictwo bombarduje bazę morską i lotniczą w Iquique. Rozpoznanie lotnicze wykryło zgrupowanie wojsk chilijskich w rejonie miejscowości Pintados. Liczebność wykrytych oddziałów szacuje się na 5-10 tys. żołnierzy.

Na redę portu Arica dociera I. Flotylla Kutrów Torpedowych z okrętem-bazą Boyaca. W nocnej akcji, osłaniany przez I. Dywizjon Niszczycieli, kolumbijski stawiacz min Dragón stawia 60 min na podejściach do portu Pisaqua.

Chilijska MW zarekwirowała 9 trawlerów rybackich o wyporności 200-300 tn. Po uzbrojeniu w działka 37mm, km-y oraz wbg z zapasem 6-8 bg, będą użyte w roli pomocniczych dozorowców. 

27-31.05.1939

Oddziały V. Korpusu Armii „Andy” przekraczają chilijską granicę w rejonie miasteczka Pisiga. Do rejonu Ilo – Puerto Grau, podciągane są oddziały VII. Korpusu z Armii Zapasowej.

4. Dywizjon Kutrów Torpedowych przeprowadza wypad w rejon portu Pisaqua; jednostek wroga nie napotkano. Oddano do służby 7 kutrów desantowych typu BD-1 i 2 małe okręty desantowe typu PBD-1.

V. Korpus Armii „Andy” głównymi siłami dochodzi bez oporu wroga do wioski Challavilque, a oddziałem wydzielonym do wioski Mauque. Działania na froncie wzdłuż rzeki Parca, sprowadzają się do wzajemnej obserwacji i nielicznych patroli. Rozpoznanie lotnicze zaobserwowało ruch wcześniej wykrytych oddziałów chilijskich z rejonu Pintados na północ.

Lotnictwo chilijskie atakowało port Arica, lekko uszkadzając okręt-bazę Boyaca. Interwencja kolumbijskich myśliwców okazała się spóźniona i bezowocna. Uruchomiono kolumbijską bazę lotniczą Socoroma; nadal trwa jej rozbudowa.

V. Korpus Armii „Andy” został wzmocniony boliwijską I. Brygadą Piechoty z odwodu dowódcy armii.

Kolumbijskie dowództwo podjęło decyzję o sformowaniu brygady pancerno-motorowej. Na razie, w jej skład weszły: batalion piechoty zmotoryzowanej, batalion czołgów średnich (3 kompanie Renault D2), kompania czołgów ciężkich Renault B1, batalion rozpoznawczy (kompania samochodów pancernych Panhard 165/175 i kompania motocyklistów), grupa artylerii (baterie ppanc 37 mm, plot 37 mm i haubic górskich 75 mm), oraz plutony saperów, remontowy, łączności, sanitarny i gospodarczy.

Ogólny bilans zysków i strat:

- zabito lub raniono ok. 5 000 chilijskich żołnierzy, do niewoli wzięto 4 319;

- zdobyto 21 dział i moździerzy i 51 karabinów maszynowych;

- zniszczono 2 czołgi i zdobyto 1;

- zniszczono 26 chilijskich samolotów, zdobyto 2;

- zatopiono 1 pancernik, 1 krążownik ciężki, 2 niszczyciele, 1 frachtowiec, 1 holownik i dwie małe jednostki pomocnicze;

- zdobyto 1 frachtowiec;

- stracono 671 zabitych, 1 725 rannych i 128 zaginionych;

- stracono 5 dział i moździerzy;

- stracono 2 czołgi i 3 tankietki;

- stracono 17 samolotów;

- stracono 1 niszczyciel, 1 torpedowiec i 1 kuter desantowy.

Poniżej mapka działań.

BITWA MORSKA POD ARICA

                            BITWA MORSKA POD ARICA

Bitwa ta, to realizacja opracowanego już w roku 1938 planu kolumbijskiej Admiralicji. Wiodącą ideą tego planu było wywabienie trzonu chilijskiej floty z jej baz, sprowadzenie go na przewidziany wcześniej akwen, a w rezultacie jego zniszczenie, lub co najmniej poważne osłabienie. Przynętą miał być zespół bombardujący port Arica, a decydujący cios miały zadać główne siły kolumbijskiej floty operacyjnej.

Dla realizacji tego planu, utworzono już na początku roku 1939 dowództwo zespołu zadaniowego GC1. W jego skład weszły następujące podzespoły:

- GC1.1 – okręty podwodne Águila i Busardo (typu Águila), Rorcual i Cachalote (typu Narval) oraz Elanio i Arpia (typu Elanio);

- GC1.2 – 1. Eskadra Monitorów (1 monitor typu Guayaquil, 2 monitory typu Panama), I. Flotylla Torpedowców (1. i  2. Dywizjon Torpedowców) oraz 1. Dywizjon Kanonierek (2 kanonierki typu Puma);

- GC1.3 - 1. Eskadra Okrętów Liniowych (1 pancernik typu Unidad, 2 pancerniki typu Callao), 1. Eskadra Krążowników (1 krążownik ciężki typu Américo Vespucio, 2 krążowniki lekkie typu Almirante Padilla), 2. Dywizjon Niszczycieli (3 niszczyciele typu Chubasco), 3. Dywizjon Niszczycieli (3 niszczyciele typu Céfiro) oraz 4. Dywizjon Niszczycieli (3 niszczyciele typu Siroco);

- GC1.4 – zbiornikowiec floty typu Chimborazo, zaopatrzeniowiec typu Huiracocha, okręt warsztatowy typu Arquimedes, 1 holownik typu Hercules i 1 holownik typu Titán.

Zadania zespołu GC1.1 to wykrycie zespołu npla, meldowanie o nim, a w sprzyjającej sytuacji atak torpedowy.

Zespół GC1.2 jako „przynęta”, miał sprowokować akcję chilijskiej floty. Założono, że niewielkie i wolne monitory oraz słabe torpedowce, będą dla trzonu Armada de Chile  kąskiem nie do pogardzenia.

Zespół główny, czyli GC1.3, miał za zadanie przechwycić i zniszczyć, lub co najmniej poważnie osłabić chilijską eskadrę.

GC1.4 to zespół zabezpieczenia materiałowo-technicznego. Jego zadaniem jest uzupełnienie – w razie potrzeby – na okrętach zespołów GC1.2 i GC1.3 paliwa i amunicji, oraz ewentualne udzielenie pomocy okrętom uszkodzonym.

Przebieg starcia.

04.05.1939    godz. 06:05   Zespół GC1.1 wypływa z Matarani na wyznaczone pozycje.

                      godz. 10:20   Zespół GC1.2 wypływa z Ilo na wyznaczoną pozycję.

                      godz. 11:30   Zespół GC1.3 wypływa z Matarani na wyznaczoną pozycję.

                      godz. 13:30   Zespół GC1.4 wypływa z Matarani na wyznaczoną pozycję.

05.05.1939    godz. 13:30   Zespół GC1.2 osiąga pozycję 20 Mm na zachód od portu Arica.

06.05.1939    godz. 06:20   Zespół GC1.2 rozpoczyna ostrzał portu Arica.

                      godz. 22:30 Chilijska admiralicja podejmuje decyzję o zaatakowaniu zespołu   GC1.2.

07.05.1939   godz. 06:30 – 18:00 Zespół GC1.2 kontynuuje ostrzał portu i miasta Arica.

                     godz. 18:20 Na redzie portu Antofagasta koncentruje się chilijski zespół, mający zaatakować kolumbijski zespół GC1.2. Skład zespołu to: pancernik Almirante Latorre, krążownik ciężki O’Higgins, krążownik lekki Chacabuco, 6 niszczycieli typu Teniente Serrano.

                     godz. 18:00 – 24:00 Zespoły GC1.3 i DC1.4 osiągają wyznaczone pozycje.

08.05.1939   godz. 00:30 – 11:30 Okręty zespołu GC1.1 zajmują pozycje na linii dozorowej na północny-zachód od Iquique.

                     godz. 07:30 Chilijski zespół wyrusza pod Arica.

                     godz. 10:00 Artyleria nadbrzeżna rejonu Arica przestaje odpowiadać. 

                     godz. 14:00 – 18:30 Zaopatrzeniowiec Huiracocha z zespołu GC1.4 uzupełnia amunicję na monitorach zespołu GC1.2.

09.05.1939   godz. 07:30 – 08:30 Zespół GC1.2 ostrzeliwuje dotykające morza skrzydło chilijskiej linii obronnej na rzece Lluta.

godz. 16:10 Kolumbijski okręt podwodny Busardo wykrywa chilijski zespół i wysyła stosowny meldunek radiowy. Busardo nie podejmuje próby ataku torpedowego, z uwagi na aktywną obecność chilijskich niszczycieli.

10.05.1939   godz. 07:00 – 09:00 Na okrętach zespołów GC1.2 i GC1.3 ogłoszono alarm bojowy.

                     godz. 11:40 Chilijski pancernik Almirante Latorre wysyła wodnosamolot rozpoznawczy w rejon Arica.

godz. 12:30 Obserwator z wodnosamolotu Almirante Latorre melduje grupę kolumbijskich okrętów na wschód od Arica; na zapytanie potwierdza brak pancerników w jej składzie.

                     godz. 12:45 Zespół chilijski oraz kolumbijski zespół GC1.2 nawiązują kontakt wzrokowy z odległości ok. 25 000 m. Powiadomiony o tym zespół GC1.3, niezwłocznie rusza kursem 35^o z prędkością 20 w. na przechwycenie chilijskiego zespołu.

                     godz. 14:00 Chilijski zespół otwiera ogień na zespół GC1.2 z odległości 14 000 m. Kilka minut później odpowiadają ogniem kolumbijskie monitory. Poważnie uszkodzony monitor Guayaquil wycofuje się z walki.

                     godz. 15:10 W celu odciążenia własnej linii, atakują kolumbijskie torpedowce z zespołu GC1.2; atak załamuje się w silnym ogniu chilijskich okrętów. Wyrzucone z dużej odległości torpedy nie dochodzą do celu. Tonie kolumbijski torpedowiec Nevada, a uszkodzony Tormenta wychodzi z linii. Pozostałe torpedowce wycofują się, stawiając zasłonę dymną.

                     godz. 16:20 Zespół GC1.3 nawiązuje kontakt wzrokowy z chilijską eskadrą – odległość ok. 27 000 m. Zespół kolumbijski otwiera ogień z dystansu 22 100 m. Wszystkie pancerniki strzelają do Almirante Latorre, a krążowniki do chilijskich okrętów odpowiedniej klasy. Chilijczycy odpowiadają ogniem, kiedy odległość spada do 20 000 m.

                     godz. 17:30 Chilijska eskadra skraca dystans, aby umożliwić skuteczne użycie własnych dział 8”- i 6”-calowych. Efekt okazuje się odmienny od oczekiwanego; kolumbijskim pancernikom stare 8- i 6-calówki krzywdy zrobić nie mogą, a obydwa chilijskie krążowniki narażają się na ogień kolumbijskich 5-calówek.

                     godz. 18:10 Trafiony kilkunastoma pociskami 356 mm oraz co najmniej dwudziestoma kalibru 127-152 mm, chilijski pancernik Almirante Latorre, ze zmniejszoną do 17 w. prędkością wychodzi z linii. Osłaniając jego odwrót, chilijskie niszczyciele ruszają do ataku torpedowego. Ciężkie kolumbijskie jednostki wykonują manewry unikowe, a osłaniające je niszczyciele nawiązują walkę z niszczycielami wroga. W chaotycznych starciach na pociski i torpedy, zatopione zostają chilijski niszczyciel Ingeniero Hyatt i kolumbijski Aguacero.  

                     godz. 19:50 Po uporządkowaniu szyku, w zapadającym już zmierzchu, okręty kolumbijskie wznawiają ogień do przeciwnika. Znajdują się w lepszej sytuacji, ponieważ zachodzące słońce, resztkami swoich promieni, wprawdzie już słabo, ale jeszcze, oświetla okręty chilijskie. Te drugie, mając gorsze warunki świetlne, odpowiadają ogniem sporadycznie i niecelnie.

                     godz. 20:20 Kilkunastokrotnie trafiony pociskami 127-356 mm, chilijski krążownik ciężki O’Higgins, traci prędkość i sterowność. Do pomocy pozostaje mu niszczyciel Capitán Orella. Niszczyciele kolumbijskie oświetlają obydwie chilijskie jednostki reflektorami i wraz z pozostałymi okrętami zespołu zasypują ogniem chilijski krążownik i niszczyciel. Capitán Orella przewraca się na burtę i tonie.

                     godz. 20:55 Tonie, dobity torpedą niszczyciela Céfiro, krążownik O’Higgins. Ponieważ, w kompletnych już ciemnościach, nie ma kontaktu z pozostałością chilijskiej eskadry, a amunicja i paliwo na niektórych jednostkach jest na wyczerpaniu, okręty kolumbijskie przerywają pościg i zawracają do swoich baz.

11.05.1939   godz. 08:15 Okręt podwodny Águila atakuje i trafia dwoma torpedami uszkodzony chilijski pancernik Almirante Latorre. 20 minut później pancernik tonie. Pozostałe, wracające do baz okręty chilijskie ratują część rozbitków z pancernika. Bitwa jest zakończona.

Bilans bitwy.

Wielka Kolumbia:

- zatopione: 1 niszczyciel i 1 torpedowiec;

- uszkodzone poważnie: 1 monitor i 1 torpedowiec;

- uszkodzone lżej: 1 pancernik, 1 monitor, 1 krążownik ciężki, 4 niszczyciele, 2 torpedowce, 1 kanonierka.

Chile:

- zatopione: 1 pancernik, 1 krążownik ciężki, 2 niszczyciele;

- uszkodzone poważnie: 1 niszczyciel;

- uszkodzone lżej: 1 krążownik lekki, 2 niszczyciele.

Ogólny bilans zysków i strat:

- zabito lub raniono ok. 4 900 chilijskich żołnierzy, do niewoli wzięto 4 319;

- zdobyto 21 dział i moździerzy i 51 karabinów maszynowych;

- zniszczono 2 czołgi i zdobyto 1;

- zniszczono ok. 25 chilijskich samolotów, zdobyto 2;

- zatopiono 1 pancernik, 1 krążownik ciężki, 2 niszczyciele, 1 frachtowiec, 1 holownik i dwie małe jednostki pomocnicze;

- stracono 626 zabitych, 1 527 rannych i 121 zaginionych;

- stracono 3 działa i moździerze;

- stracono 2 czołgi i 3 tankietki;

- stracono 14 samolotów;

- stracono 1 niszczyciel, 1 torpedowiec i 1 kuter desantowy.