BIULETYN INFORMACYJNY NR 41/2/1939

                                        BIULETYN INFORMACYJNY NR 41/2/1939

Okręty

Informacje na temat okrętów wprowadzonych do służby oraz utraconych po 03.05.1939, podawane były na bieżąco w komunikatach wojennych.

Wycofano ze służby i sprzedano na złom dwa okręty podwodne typu Tiburón (1913-14). W roli jednostek szkolno-bojowych zastąpią je dwa okręty typu Morena (1916).

Rozpoczęto budowę lekkiego lotniskowca typu Federación.

W budowie znajdują się trzy niszczyciele typu Tifón.

Aktualnie, w skład floty kolumbijskiej (morskiej) wchodzą:

- 1 pancernik,

- 2 małe pancerniki,

- 2 monitory,

- 1 krążownik ciężki,

- 4 krążowniki lekkie,

- 14 niszczycieli,

- 5 torpedowców,

- 13 okrętów podwodnych,

- 4 kanonierki,

- 17 kutrów torpedowych,

- 8 patrolowców,

- 14 kutrów patrolowych,

- 11 ścigaczy okrętów podwodnych,

- 2 stawiacze min,

- 10 trałowców,

- 10 kutrów trałowych,

- 3 średnie okręty desantowe,

- 6 małych okrętów desantowych,

- 24 kutry desantowe,

- 1 szturmowy transportowiec desantowy,

- 1 transportowiec wodnosamolotów,

- 2 transportowce wojska,

- 2 okręty-bazy,

- 1 zaopatrzeniowiec,

- 2 zbiornikowce floty,

- 1 okręt warsztatowy,

- 1 okręt ratowniczy,

- 3 okręty hydrograficzne,

- 2 holowniki pełnomorskie,

- 1 okręt szkolny.

Komponent rzeczny floty składa się z:

- 2 monitorów,

- 2 pływających baterii artyleryjskich,

- 5 kanonierek,

- 15 kutrów,

- 2 stawiaczy min,

- 2 trałowców,

- 4 kutrów desantowych,

- 6 ślizgaczy,

- 1 okrętu dowodzenia,

- 1 transportowca wojska,

- 1 zaopatrzeniowca,

- 2 holowników.

Uzbrojenie

Na okrętach rzecznych wymieniono 21 działek 37/51 mm COW/FNA M1918 na działka 37/57 mm FNA M1936. Zdjęte działka przekazano wojskom lądowym.

Zakupiono w koncernie Oerlikon-Bührle, licencję na produkcję działek 20 mm. Będą one wytwarzane w zakładach Fábrica Nacional de Armas (FNA) w Limie i Caracas.

Pozostałe wiadomości

Zakończyła się dzierżawa cywilnego statku pasażerskiego SS Mantaro. W służbie kolumbijskiej MW przewiózł on ok. 33 000 żołnierzy i ok. 3 600 t sprzętu i zaopatrzenia.

Poniżej zestawienie odznaczeń dla personelu MW, za udział w ostatniej wojnie:

- Krzyż Wielki z Łańcuchem Orderu Kondora Andów – 1 osoba,

- Krzyż Wielki Orderu Kondora Andów – 1 osoba,

- Krzyż Wielki Orderu Bolívara – 1 osoba,

- Krzyż Komandorski Orderu Bolívara – 4 osoby,

- Krzyż Oficerski Orderu Bolívara – 8 osób,

- Order Kolumba – 2 osoby,

- Order Słońca Peru – 4 osoby,

- Krzyż Wielki Orderu Federacji – 2 osoby,

- Krzyż Komandorski Orderu Federacji – 4 osoby,

- Krzyż Oficerski Orderu Federacji – 8 osób,

- Krzyż Kawalerski Orderu Federacji – 81 osób,

- Order Zasługi Marynarskiej I klasy – 33 osoby,

- Order Zasługi Marynarskiej II klasy – 101 osób,

- Order Zasługi Marynarskiej III klasy – 132 osoby,

- Order Zasługi Lotniczej I klasy – 3 osoby,

- Order Zasługi Lotniczej II klasy – 24 osoby,

- Order Zasługi Lotniczej III klasy – 78 osób,

- Order Zasługi Wojskowej I klasy – 1 osoba,

- Order Zasługi Wojskowej II klasy – 8 osób,

- Order Zasługi Wojskowej III klasy – 35 osób,

- Krzyż Wojenny – 1 365 osób,

- Złoty Krzyż Zasługi – 29 osób,

- Srebrny Krzyż Zasługi – 182 osób,

- Brązowy Krzyż Zasługi – 422 osoby,

- Krzyż Marszałka de Santa Cruz – 1 osoba,

- Krzyż Atahualpy – 2 osoby,

- Medal Marynarski – 5 856 osób,

- Medal Lotniczy – 780 osób,

- Medal Wojskowy – 995 osób,

- Medal Republiki Boliwii – 16 osób,

- Medal Republiki Panamy – 1 osoba,

- Medal Republiki Wenezueli – 3 osoby,

- Medal Republiki Kolumbii – 7 osób,

- Medal Republiki Peru – 27 osób,

- Medal Republiki Ekwadoru – 1 osoba,

- Odznaka Honoru – 1 433.

Łącznie: orderów 531, krzyży 2 001, medali 7 686, odznak 1 433.

Budżet

Rok budżetowy 1939 zamknął się deficytem w wysokości $54 580, o kwotę tę zostanie pomniejszony budżet na rok następny.

PODSUMOWANIE WOJNY CHILIJSKO-KOLUMBIJSKIEJ

                            PODSUMOWANIE WOJNY CHILIJSKO-KOLUMBIJSKIEJ 

Podstawowe dane statystyczne.

Wojna trwała 6 miesięcy 23 dni i 16 godzin.

Zmobilizowanych zostało ok. 480 tys. osób po stronie kolumbijskiej i ok. 251 tys. po stronie chilijskiej.

Bezpośredni udział w walkach wzięło ok. 294 tys. żołnierzy i marynarzy po stronie kolumbijskiej i ok. 206 tys. po stronie chilijskiej.

Wydatki wojenne wyniosły ok. 19 419 mln $ po stronie kolumbijskiej i ok. 7 463 mln $ po stronie chilijskiej. 

Zmiany terytorialne i demograficzne.

Na skutek wojny, Chile utraciło 185 153 km² terytorium, co stanowi 24,5% stanu sprzed wojny, a liczba ludności tego państwa zmniejszyła się o 242 154 osoby, co stanowi 3,6% stanu sprzed wojny^(a).

Wielka Kolumbia powiększyła swoje terytorium o 3,9%, a liczbę ludności o 0,7%^(a).

Straty w ludziach^(b).

W wyniku wojny, straty Wielkiej Kolumbii wyniosły:

- 4 604 zabitych,

- 11 114 rannych,

- 354 zaginionych.

Odpowiednio, straty Chile wyniosły:

- 7 049 zabitych,

- 17 975 rannych,

- 738 zaginionych.

Ponadto, straty ludności cywilnej Chile wyniosły 167 zabitych i 584 rannych.

Straty w uzbrojeniu i sprzęcie.

Wielka Kolumbia straciła:

- 61 dział i moździerzy;

- 67 czołgów, 15 samochodów pancernych i 17 tankietek;

- 69 samochodów i motocykli;

- 252 zwierzęta juczne i pociągowe;

- 49 samolotów;

- 1 monitor, 1 niszczyciel, 1 torpedowiec, 1 okręt podwodny, 1 kuter torpedowy, 1 mały okręt desantowy, 4 kutry desantowe i 3 frachtowce.

Chile straciło:

- 424 działa i moździerze;

- 13 czołgów, 28 samochodów pancernych i 11 tankietek;

- 98 samochodów i motocykli;

- 182 zwierzęta juczne i pociągowe;

- 69 samolotów^(c);

- 1 pancernik, 1 krążownik ciężki, 2 niszczyciele, 1 okręt podwodny, 1 patrolowiec, 1 stawiacz min, 1 krążownik pomocniczy, 6 frachtowców, 2 holowniki i 7 małych jednostek pomocniczych^(c).

Straty materialne.

Chilijskie straty w majątku narodowym szacuje się na 179 mln $.

Szacunkowo, Chile utraciło na rzecz Wielkiej Kolumbii:

- ok. 100% zasobów soli kuchennej,

- ok. 95% zasobów saletry sodowej,

- ok. 71% zasobów siarki,

- ok. 65% zasobów guana,

- ok. 17% zasobów rud manganu,

- ok. 14% zasobów srebra,

- ok. 8% zasobów rud miedzi,

- ok. 7% zasobów złota.

Całość zasobów węgla kamiennego, ropy naftowej i rud żelaza pozostaje w obecnych granicach Chile.

Dodatkowo, strona chilijska zobowiązana jest do zapłaty kontrybucji wojennej w wysokości 13,3 mln $, w siedmiu kwartalnych ratach.

Zbrodnie wojenne.

Zakończyło się – prowadzone przez kolumbijską Naczelną Prokuraturę Wojskową, przy udziale przedstawicieli Międzynarodowego Czerwonego Krzyża – śledztwo, w sprawie domniemanego mordu na 79 kolumbijskich jeńcach wojennych w rejonie Villa Martin. Śledztwo potwierdziło fakt dokonania zbrodni wojennej przez żołnierzy chilijskiego II. batalionu 7. Pułku Piechoty Górskiej. Za osobiście winne uznano następujące osoby:

- teniente Jorge Miguel Díaz, dowódca 3. kompanii;

- sargento primero Fernando Gómez García, szef 3. kompanii;

- kilkunastu niezidentyfikowanych z imienia i nazwiska szeregowców i podoficerów tejże kompanii.

Ponieważ, Jorge Miguel Díaz został odnaleziony na liście zaginionych, Fernando Gómez García na liście zabitych, a personaliów pozostałych uczestników zbrodni nie udało się ustalić, śledztwo zostało umorzone.

Przypisy

(a)    Dane uwzględniają osoby, które w ciągu 6 miesięcy wyemigrowały do Chile lub zostały tam deportowane.

(b)  Zestawienie nie obejmuje jeńców wojennych, ponieważ zostali oni w komplecie wymienieni przez strony konfliktu.

(c)  Wielka Kolumbia, ze swojej zdobyczy wojennej, nieodpłatnie zwróciła Chile jeden frachtowiec, trzy małe jednostki pomocnicze oraz jeden samolot.

DZIENNIK NEGOCJACJI POKOJOWYCH cz. III

                                         DZIENNIK NEGOCJACJI POKOJOWYCH cz. III

 

24.11.1939

10:00 Na podstawie uzyskanych drogą telegraficzną informacji, komisja ds. prawnych i finansowych, ustala wartość majątku państwowego Chile zlokalizowanego w prowincjach traconych, na kwotę 44,7 mln $. W związku z powyższym, sugeruje zgromadzeniu plenarnemu obniżenie kwoty kontrybucji wojennej o powyższą wartość.

16:00 Zebranie plenarne akceptuje powyższą sugestię, potwierdzając jednocześnie, że majątek państwowy Chile zlokalizowany w prowincjach traconych, przechodzi na własność skarbu Wielkiej Kolumbii. W pozostałych kwestiach spornych, strona kolumbijska proponuje następujące rozwiązania:

     - całość majątku dotychczasowych obywateli Chile, zamieszkałych w prowincjach traconych, pozostaje nienaruszona, pod warunkiem, że zrzekną się oni obywatelstwa chilijskiego i przyjmą obywatelstwo kolumbijskie;

          - ci, z dotychczasowych obywateli Chile, zamieszkałych w prowincjach traconych, którzy nie zrzekną się obywatelstwa chilijskiego i odmówią przyjęcia obywatelstwa kolumbijskiego, zostaną deportowani do Chile;

         - w powyższym przypadku, zachowują oni prawo do zabrania ze sobą tylko i wyłącznie majątku ruchomego;

          - majątek nieruchomy oraz wszelkie inne prawa majątkowe, osoby wymienione powyżej obowiązane są zbyć na rzecz skarbu Wielkiej Kolumbii, lub osób fizycznych będących obywatelami Wielkiej Kolumbii, lub osób prawnych zarejestrowanych w Wielkiej Kolumbii;

- zbycie to musi nastąpić w ciągu 90 dni od daty podpisania traktatu pokojowego, w przeciwnym razie, rzeczony majątek przechodzi na własność skarbu Wielkiej Kolumbii.

Delegacja chilijska przystaje na te rozwiązania, z zastrzeżeniem, że termin na zbycie majątku nieruchomego i praw majątkowych deportowanych obywateli Chile, powinien zostać wydłużony do 180 dni. Delegacja kolumbijska akceptuje wydłużenie terminu.

17:10  Alfredo Baldomir wyraził wielkie zadowolenie z osiągniętego porozumienia. Ustalono, że w dniu następnym, o godz. 10:00 rozpoczną się prace komisji redakcyjnej nad treścią traktatu. Jeżeli zostaną zakończone do godz. 13:00, to o godz. 16:00 odbędzie się zebranie plenarne w celu zatwierdzenia treści traktatu. Jeżeli praca komisji nie zakończy się do godz. 13:00, będą kontynuowane od godz. 16:00, a posiedzenie plenarne odbędzie się w dniu 27:11.                                                                                                                               

            25.11.1939

10:00 Rozpoczęła obrady komisja redakcyjna. W celu uszczegółowienia pewnych zapisów, komisja redakcyjna prosi o czasowe włączenie do jej składu dwu członków komisji wojskowej, po jednym z każdej strony.

12:10 Przywołani członkowie komisji wojskowej udzielają żądanych wyjaśnień, po czym opuszczają salę obrad. Komisja redakcyjna kontynuuje pracę.

13:00 Komisja kończy pracę informując, że redakcja traktatu nie została zakończona i konieczne jest kontynuowanie prac redakcyjnych od godz. 16:00.

16:00 Komisja redakcyjna wznawia pracę.

17:45  Komisja redakcyjna informuje, że uzgodniła treść traktatu pokojowego.

18:40 Obustronnie uwierzytelniona kopia rękopisu traktatu, zostaje przekazana odpowiedzialnemu pracownikowi urugwajskiej Drukarni Państwowej, celem sporządzenia trzech oficjalnych wydruków dokumentu, oraz jedenaście jego uwierzytelnionych kopii.

 

27.11.1939

11:00 Rozpoczyna się posiedzenie plenarne. Każdy z głównych członków obydwu delegacji otrzymuje jeden egzemplarz kopii, w celu zapoznania się z nim i ewentualnego wniesienia uwag. Dodatkową kopię otrzymuje również Prezydent Baldomir.

12:00 Alfredo Baldomir pyta o ewentualne uwagi do treści traktatu. Wobec ich braku, zaprasza obydwie delegacje do złożenia podpisów na trzech oficjalnych egzemplarzach. Ustalono, że każdy oficjalny dokument traktatowy zostanie podpisany przez przewodniczącego oraz wiceprzewodniczącego obydwu delegacji, a także przez prezydenta Baldomira w charakterze świadka. Traktat wchodzi w życie w dniu 28.11.1939 o godz. 00:00 i winien być ratyfikowany przez parlamenty i głowy obydwu państw sygnatariuszy w terminie 3 miesięcy.

12:45 Składane są podpisy pod traktatem. Każda ze stron otrzymuje jeden oryginalny egzemplarz, a trzeci ma trafić do archiwum państwowego Wschodniej Republiki Urugwaju. Jedenaście kopii traktatu zostaje przekazanych do zniszczenia.

13:10 Alfredo Baldomir dziękuje delegacjom obydwu krajów za ich wysiłki, służące osiągnięciu porozumienia. Przewodniczący obydwu delegacji, kolejno składają prezydentowi Baldomirowi podziękowania za jego nieoceniony wkład w pomyślną finalizację negocjacji pokojowych. Przewodniczący kolumbijskiej delegacji Alfredo Solf y Muro, zapowiedział wystąpienie rządu Federacji Wielkiej Kolumbii do Norweskiego Komitetu Noblowskiego, o przyznanie Alfredo Baldomirowi Pokojowej Nagrody Nobla. Wystąpienie to, spotkało się z aplauzem członków obydwu delegacji.

13:35 Negocjacje pokojowe zostają zakończone. Alfredo Baldomir zaprasza członków obydwu delegacji na okolicznościowy bankiet w dniu 28.11 o godz. 18:00 w hotelu Carasco.

 

29.11.1939

Delegacje udają się w drogę powrotną do swoich krajów.

PS.   Uważam, że na podstawie dziennika negocjacji łatwo można sobie wyrobić pogląd na treść traktatu, więc nie planuję publikacji jego pełnego tekstu. Jeżeli jest inaczej, proszę mi to powiedzieć, wtedy pełny tekst opublikuję.

DZIENNIK NEGOCJACJI POKOJOWYCH cz. II

                                         DZIENNIK NEGOCJACJI POKOJOWYCH cz. II 

20.11.1939

11:00 Rozpoczyna się trzeci dzień negocjacji. Delegacja chilijska oświadcza, że jest skłonna przystać na kolumbijskie warunki w ogólnym zarysie, niemniej uważa, że sporo kwestii szczegółowych wymaga omówienia i uściślenia. Prezydent Baldomir wyraża  zadowolenie z postępu w negocjacjach. Nawiązując do oświadczenia Chilijczyków, proponuje następujący modus dalszych prac: kwestie szczegółowe byłyby dyskutowane w ramach komisji problemowych, a następnie zebranie plenarne zatwierdzałoby ich ustalenia i rozstrzygało ewentualne kwestie sporne. Obydwie delegacje akceptują propozycję Prezydenta.

11:30  Powołano następujące komisje:

 - ds. zmian terytorialnych,

            - ds. wojskowych,

            - ds. morskich,

            - ds. prawnych i finansowych.

Każda komisja ma się składać z czterech członków, po dwu z każdej delegacji. Przewodniczyć ich pracom będą rotacyjnie przedstawiciele obydwu stron. Ponadto, powołano komisję redakcyjną, której zadaniem będzie opracowanie projektu treści traktatu pokojowego, również w składzie czterech osób.

Komisje będą obradować oddzielnie, codziennie (za wyjątkiem niedziel i świąt) w godzinach 10:00 – 13:00. Sesje plenarne z udziałem pełnych składów delegacji, odbywać się będą codziennie od godziny 16:00, maksymalnie do godziny 20:00.

 

21.11.1939

10:00  Rozpoczynają się prace poszczególnych komisji problemowych.

Komisja redakcyjna dokooptowuje do swojego składu sekretarza prezydenta Baldomira. Jego zadaniem będzie przewodniczenie pracom redakcyjnym i dokumentowanie ich przebiegu.

16:00  Rozpoczyna się sesja plenarna.

Aktualny przewodniczący komisji ds. zmian terytorialnych informuje zgromadzonych, że wstępnie ustalono przebieg nowej granicy chilijsko-kolumbijskiej. Ma ona przebiegać zgodnie z obecną granicą pomiędzy chilijskimi prowincjami Antofagasta i Atacama. Plenum zatwierdza te ustalenia, uznając jednak za konieczne, powołanie po podpisaniu traktatu dwustronnej komisji, mającej dokonać delimitacji w terenie. W skład komisji wejdą po trzy osoby z obydwu układających się stron, przewodniczyć jej będzie osoba wyznaczona przez prezydenta Alfredo Baldomira.

16:25 Następnie przewodniczący komisji ds. zmian terytorialnych zgłasza, że komisja nie doszła do porozumienia w kwestii formalnej, dotyczącej archipelagu Islas Desventuradas. Strona chilijska proponuje zapis „Republika Chile zrzeka się na rzecz Federacji Wielkiej Kolumbii suwerenności nad archipelagiem Islas Desventuradas”, a strona kolumbijska zapis „Republika Chile potwierdza przynależność archipelagu Islas Desventuradas do Federacji Wielkiej Kolumbii” Ustalenie stanu prawnego rzeczonego archipelagu przed wybuchem wojny, jest o tyle ważne, że w pewnym sensie, może określać stronę odpowiedzialną za wojny tej rozpoczęcie. Zapis proponowany przez stronę chilijską sugerowałby winę Wielkiej Kolumbii i vice versa. Po prawie półgodzinnej dyskusji, ustalono zapis w brzmieniu neutralnym, o treści „uznaje się suwerenność Federacji Wielkiej Kolumbii nad archipelagiem Islas Desventuradas”

17:20 Aktualny przewodniczący komisji ds. wojskowych informuje, że osiągnięto porozumienie w sprawie terminu i sposobu wycofania się wojsk chilijskich z obszaru, który ma zostać włączony do Wielkiej Kolumbii. Ma to nastąpić w ciągu 30 dni od daty zawarcia traktatu pokojowego. Do tego czasu, wojska kolumbijskie nie mogą przekroczyć linii określonej w rozejmie z dnia 23.10.1939. Osiągnięto również porozumienie dotyczące wymiany jeńców wojennych. Ma ona rozpocząć się w 15 dniu od daty zawarcia traktatu pokojowego, a zakończyć w ciągu następnych 30 dni. Na punkt wymiany wyznaczono węzeł drogowy Cruce de Tal Tal (skrzyżowanie dróg nr 1 i 5, 17 km na południowy wschód od Taltal). Plenum akceptuje te ustalenia.

       Sporna pozostaje kwestia likwidacji pól minowych na obszarze przejmowanym przez Wielką Kolumbię. Ostatecznie ustalono, że ich likwidację przeprowadzą saperzy kolumbijscy, jednocześnie zobowiązując stronę chilijską do udostępnienia szkiców rozmieszczenia pól minowych na rozpatrywanym obszarze.

18:15 Teraz głos zabiera aktualny przewodniczący komisji ds. morskich, przedstawiając ustalenia dotyczące usunięcia postawionych w trakcie zmagań min morskich oraz wraków. Wyznaczono granicę odpowiedzialności stron; przebiega ona wzdłuż równoleżnika przecinającego punkt styku nowej granicy lądowej z morskim wybrzeżem. Na północ od tej linii miny i wraki usuwają morskie siły Wielkiej Kolumbii, a na południe morskie siły Chile. Strony zobowiązane są do wzajemnego udostępnienia posiadanej informacji na temat lokalizacji min i wraków. Plenum akceptuje te ustalenia.

18:40 Komisja ds. prawnych i finansowych informuje, że jej obrady ujawniły kilka spraw spornych. Pierwsza z nich, to kwestia majątku państwowego Chile zlokalizowanego w prowincjach traconych na rzecz Wielkiej Kolumbii. Druga, to kwestia majątku prywatnego dotychczasowych obywateli Chile w tych prowincjach. Trzecia, to status państwowo-prawny dotychczasowych obywateli Chile w tych prowincjach. Czwarta, to korelacja pomiędzy ewentualnie przejętym przez Wielką Kolumbię majątkiem państwowym Chile, a wysokością kontrybucji.

19:20 Plenum, z uwagi na złożoność ww. problemów oraz brak danych na temat wartości majątku państwowego Chile zlokalizowanego w prowincjach traconych, odracza ich rozstrzygnięcie do następnej sesji, zaplanowanej na 24.11.1939. Do tego czasu, ma być ustalona wartość majątku państwowego Chile zlokalizowanego w prowincjach traconych.

19:35 Prezydent Baldomir zamyka obrady, wyrażając zadowolenie z osiągniętych konsensusów oraz nadzieję na rychłe usunięcie kwestii spornych.

DZIENNIK NEGOCJACJI POKOJOWYCH cz. I

                                             DZIENNIK NEGOCJACJI POKOJOWYCH cz. I 

16.11.1939

11:00 Do Sala de Fiestas w Palacio Legislativo w Montevideo, przybywają delegacje Federacji Wielkiej Kolumbii i Republiki Chile oraz Prezydent Urugwaju Alfredo Baldomir ze swoim sekretarzem. Po zajęciu miejsc, Alfredo Baldomir przywitał obydwie delegacje oraz wyraził nadzieję, że negocjacje okażą się owocne i zakończą podpisaniem traktatu pokojowego, przerywającego niepotrzebny rozlew krwi.

Kiedy już Prezydent zamierzał opuścić salę, przewodniczący kolumbijskiej delegacji Alfredo Solf y Muro, wystąpił do Alfredo Baldomira z prośbą o stałe przewodniczenie obradom, jeżeli strona chilijska nie ma nic przeciwko temu. Przewodniczący delegacji chilijskiej Pedro Alfonso Barrios (minister spraw wewnętrznych i nieformalny wiceprezydent Chile) oświadczył, że nie ma żadnych zastrzeżeń i przyłączył się do prośby swego kolumbijskiego odpowiednika. Alfredo Baldomir, dziękując za zaszczytną dla niego propozycję i zaufanie, wyraził obawy, czy też jest w stanie sprostać niełatwemu zadaniu. Przewodniczący obydwu delegacji ponowili prośbę, podkreślając swoją całkowitą wiarę w bezstronność oraz dobrą wolę Prezydenta. Alfredo Baldomir oświadczył, że postawa obydwu delegacji niejako zniewala go do przyjęcia proponowanej zaszczytnej funkcji oraz motywuje do jak najlepszego się z niej wywiązania.

11:50 Po kilkunastominutowej przerwie, wykorzystanej do poinformowania sekretarza Prezydenta o odwołaniu jego agend na najbliższe dni oraz na wniesienie i ustawienie w sali dodatkowego fotela (oraz krzeseł dla sekretarza i protokolanta), przystąpiono do właściwych obrad. Otwierając je, Alfredo Baldomir poprosił strony o przedstawienie swoich warunków i ewentualnych dodatkowych uwag.

Pierwszy wypowiedział się Pedro Alfonso Barrios. Oświadczył, że mimo tego, iż jego ojczyzna padła ofiarą niczym nie usprawiedliwionej napaści, rząd chilijski nie zgłasza żadnych żądań, poza zakończeniem wojny, wymianą jeńców i przywróceniem normalnych stosunków dyplomatycznych, pomiędzy obecnie wojującymi stronami. 

Następnie głos zabrał Alfredo Solf y Muro. Na początku swojej wypowiedzi, odniósł się do słów swojego przedmówcy, dotyczących „niczym nie usprawiedliwionej napaści” Stwierdził, że główne przyczyny wybuchu wojny to chilijska prowokacja u brzegów Islas Desventuradas, odmowa rządu Chile wzięcia za nią odpowiedzialności i na koniec odrzucenie przez rząd chilijski kolumbijskiego ultimatum. Następnie przedstawił kolumbijskie warunki pokojowe:

- przywrócenie Wielkiej Kolumbii (jako prawnej sukcesorki Republik Peru i Boliwii) suwerenności nad obecnymi chilijskimi prowincjami Tarapaca i Antofagasta;

- potwierdzenie przez stronę chilijską przynależności archipelagu Islas Desventuradas do Wielkiej Kolumbii;

- przekazanie przez Chile Wielkiej Kolumbii wyspy Isla Sala y Gómez;

- zapłatę na rzecz Wielkiej Kolumbii kontrybucji wojennej w wysokości 160 mln $.

Alfredo Baldomir prosi delegację Chile o odniesienie się do przedstawionych przez kolumbijską delegację żądań. Pedro Alfonso Barrios z oburzeniem odrzuca kolumbijskie żądania, określając je mianem aroganckiego dyktatu; jedynie warunkowo wyraża zgodę na rozpatrzenie przynależności archipelagu Islas Desventuradas.

Przewodniczący obradom Alfredo Baldomir, pyta delegację Kolumbijską, czy podtrzymuje swoje żądania. Po uzyskaniu potwierdzenia, zwraca się z kolei do delegacji chilijskiej z tym samym pytaniem. Strona chilijska stwierdza, że stanowisko swoje podtrzymuje i nie ma nic więcej do dodania.

12:40 W tej sytuacji, Alfredo Baldomir zarządza przerwę w obradach do godz. 16:00, wyrażając jednocześnie nadzieję, że przerwa ta wpłynie pozytywnie na złagodzenie rozbieżności pomiędzy stronami.

16:00 Przewodniczący i obydwie delegacje ponownie zajmują miejsca w Sala de Fiestas. Alfredo Baldomir zwraca uwagę obydwu delegacji na negatywne skutki ewentualnego przedłużania się działań wojennych, zarówno dla zaangażowanych w konflikt krajów, jak i dla całego Kontynentu. Apeluje do strony kolumbijskiej o umiarkowanie w żądaniach, a do strony chilijskiej o większy realizm. Ponownie prosi delegację kolumbijską o sformułowanie aktualnych żądań oraz stronę chilijską do odniesienie się do nich.

16:15 Alfredo Solf y Muro oświadcza, że mając na względzie pokój, jako najwyższe dobro w stosunkach międzynarodowych, strona kolumbijska rezygnuje z żądania dotyczącego wyspy Isla Sala y Gómez, a także zgadza się na obniżenie wysokości kontrybucji wojennej ze 160 do 100 mln $. Pedro Alfonso Barrios stwierdza, że drobne ustępstwa ze strony kolumbijskiej niewiele zmieniają niemniej – w intencji osiągnięcia porozumienia – delegacja chilijska godzi się na oddanie archipelagu Islas Desventuradas. Jednakże, żadną miarą nie może zaakceptować utraty prowincji Tarapaca i Antofagasta. Alfredo Solf y Muro zaznacza, że kwestia zmiany przynależności państwowej ww. prowincji jest warunkiem sine qua non i strona kolumbijska z niego nie zrezygnuje.

       W tym momencie głos zabiera wiceprzewodniczący chilijskiej delegacji, Guillermo Labarca Hubertson. Stwierdza on, że absurdem jest żądanie większej zdobyczy terytorialnej, niż osiągnięto na skutek działań zbrojnych. Replikując, wiceprzewodniczący kolumbijskiej delegacji general de división Oswaldo Calle Talledo oświadcza, że jeśli jest to dla strony chilijskiej istotnym problemem, to może zaproponować jego proste rozwiązanie. Mianowicie, strona kolumbijska zrywa negocjacje, po 7 dniach wznawia działania wojenne, a po następnych 8 tygodniach znajduje się na przedmieściach chilijskiej stolicy, Santiago. Ale wtedy – zgodnie z tokiem rozumowania przedmówcy – jej żądania terytorialne zostaną rozszerzone odpowiednio do postępów w polu.

17:10 Aby uniknąć dalszego zaostrzania się dyskusji, Alfredo Baldomir proponuje zakończenie obrad i wznowienie ich w dniu następnym o godz. 11:00. Obydwie strony negocjacji akceptują ten wniosek.

 

17.11.1939

11:00 Obrady zostają wznowione. Alfredo Baldomir raz jeszcze apeluje o realizm i umiarkowanie.

     Alfredo Solf y Muro informuje, że strona kolumbijska redukuje wysokość żądanej kontrybucji do kwoty 58 mln $. Jednocześnie zapewnia, że jest to trzecie i ostatnie już ustępstwo z jej strony, a odpowiedzialność za powodzenie negocjacji obciąża teraz stronę chilijską. Pedro Alfonso Barrios oświadcza, że delegacja chilijska nie czuje się wystarczająco umocowana do wyrażenia zgody na aktualnie przedstawione przez stronę kolumbijską warunki. W związku z tym, zmuszona jest do konsultacji z najwyższymi czynnikami politycznymi swojego kraju. Wnioskuje więc o odroczenie negocjacji do 20.11.1939. Strona kolumbijska wyraża zgodę, a Alfredo Baldomir wyznacza termin wznowienia obrad na 20.11.1939 o godz. 11:00.

 

18.11.1939

13:30  Intendente (burmistrz) Montevideo Horacio Acosta y Lara, wydał w restauracji hotelu Carasco, obiad dla głównych członków delegacji obydwu stron. W trakcie mającej miejsce w galería de té poobiedniej kawy, zaobserwowano nieformalne rozmowy pomiędzy niektórymi członkami obydwu delegacji. Czy to dobrze wróży powodzeniu negocjacji? Wkrótce się dowiemy.

KOMUNIKAT WOJENNY NR 18/1939

                     KOMUNIKAT WOJENNY NR 18/1939 

24.10-10.11.1939

W myśl warunków rozejmu, wojska kolumbijskie pozostają na osiągniętych do 23.10.1939 rubieżach. Wojska chilijskie wycofują się na określoną warunkami rozejmu linię.

Prezydent Alfredo Baldomir zaprasza strony konfliktu do negocjacji pokojowych; jednocześnie apelując do nich, o powstrzymanie się od formułowania na tym etapie takich warunków, które z góry uniemożliwiałyby osiągnięcie porozumienia. Proponuje jako miejsce rozmów pokojowych Montevideo, a termin ich rozpoczęcia na 16.11.1939 r. Rozejm zostałby przedłużony do siódmego dnia od daty zakończenia negocjacji. Zaproszenie zostało przez obydwie wojujące strony przyjęte.

Odnaleziono 108 ciał kolumbijskich żołnierzy, uznawanych wcześniej za zaginionych. 48 żołnierzy uznawanych dotychczas za zabitych, odnalazło się w szpitalach. Ponadto, 272 zaginionych okazało się dezerterami. Rozejm umożliwił także uściślenie ewidencji strat materialnych i zdobyczy wojennej. Uwzględniając powyższe, dokonano korekty bilansu zysków i strat.

Wygasający 06.11.1939 rozejm, zostaje przedłużony do siódmego dnia od zakończenia (lub zerwania) zaplanowanych negocjacji pokojowych.

Ustalony został skład kolumbijskiej delegacji na negocjacje pokojowe w Montevideo. Przewodniczącym delegacji został minister spraw zagranicznych Federacji Alfredo Solf y Muro, a jego zastępcą szef Sztabu Generalnego Federacji general de división Oswaldo Calle Talledo. Członkowie delegacji to: podsekretarz stanu w ministerstwie spraw zagranicznych Federacji Luis Gerónimo Pietri, wiceprzewodniczący Izby Reprezentantów Ernesto Montagne Markholz oraz Szef Sztabu Admiralicji Federalnej vicealmirante Martín Ruiz Gravina. Ponadto, delegacji towarzyszy dziewięć osób personelu pomocniczego (sekretarz, sześciu doradców i dwu adiutantów).

 

11.11-15.11.1939

Kolumbijska delegacja wylatuje z Limy na rozmowy pokojowe. Podróż lotnicza dwoma samolotami Junkers Ju 52, przebiega po trasie: Lima – Arequipa – Oruro – Sucre – Salta – Cordoba – Rosario – Montevideo i trwa w sumie trzy doby (73 godz.), z noclegami w Arequipie, Sucre i Cordobie. Delegacja została zakwaterowana w kolumbijskiej ambasadzie przy Calle Rincon 745, a rozmowy mają się odbywać w Palacio Legislativo przy Avenida des las Leyes s/n.

W przeddzień rozpoczęcia negocjacji, delegacja kolumbijska jest podejmowana obiadem przez prezydenta Urugwaju Alfredo Baldomira podobnie, jak w dniu poprzednim, przybyła o dzień wcześniej od Kolumbijczyków, delegacja chilijska. Po obiedzie, delegacja kolumbijska przeprowadziła dwugodzinną naradę, na której ostatecznie uzgodniono taktykę na rozpoczynające się w dniu następnym, o godz. 11:00 czasu miejscowego, negocjacje.

Oddany do służby zostaje ostatni z okrętów podwodnych typu Elanio; Caracolero.

 Ogólny bilans zysków i strat:

- zabito lub raniono ok. 27 300 chilijskich żołnierzy, do niewoli wzięto 80 021;

- zniszczono 146 i zdobyto 277 dział i moździerzy oraz zdobyto 415 karabinów maszynowych;

- zniszczono 5 czołgów i zdobyto 8, zniszczono 7 tankietek i zdobyto 3, zniszczono 18 samochodów pancernych i zdobyto 10;

- zniszczono 66 samolotów, zdobyto 3;

- zatopiono 1 pancernik, 1 krążownik ciężki, 2 niszczyciele, 1 okręt podwodny, 1 patrolowiec, 1 stawiacz min, 1 krążownik pomocniczy, 5 frachtowców, 2 holowniki i cztery małe jednostki pomocnicze;

- zdobyto 1 frachtowiec i 3 małe jednostki pomocnicze;

- stracono 4 601 zabitych, 10 839 rannych i 1 189 zaginionych;

- stracono 59 dział i moździerzy;

- stracono 67 czołgów, 15 samochodów pancernych i 16 tankietek;

- stracono 48 samolotów;

- stracono 1 monitor, 1 niszczyciel, 1 torpedowiec, 1 okręt podwodny, 1 kuter torpedowy, 1 mały okręt desantowy, 4 kutry desantowe i 3 frachtowce.

Poniżej mapka działań.

KOMUNIKAT WOJENNY NR 17/1939

   KOMUNIKAT WOJENNY NR 17/1939 

13-15.10.1939

Siły główne II. Korpusu koncentrują się 8-10 km na północny wschód od przejścia granicznego Ollagüe - Avaroa. Szybki oddział wydzielony tegoż korpusu, zajmujący pozycje obronne w rejonie ww. przejścia granicznego, zostaje zluzowany przez oddziały II. Brygady Piechoty Górskiej (peruwiańskiej). Po chilijskiej stronie granicy rozpoznano pozycje osłonowe w sile batalionu piechoty. V. Korpus kontynuuje marsz w kierunku Uyuni. Brygada Pancerno-Motorowa koncentruje się „okrakiem” na drodze nr 5, bezpośrednio na północ od doliny okresowej rzeki Seca. Wzmocniony 3. Pułk Gwardii Federalnej z odwodu dowódcy Armii „Pacyfik”, zostaje przydzielony do I. Korpusu tej armii; wraz z 1. batalionem czołgów (kolumbijskim) i 5. kompanią czołgów (peruwiańską), tworzy on Grupę Pościgową „Pacyfik”

Na redzie Puerto Patillos, zespół GB4 uzupełnia paliwo ze zbiornikowca floty Huascarán  i amunicję z zaopatrzeniowca Huiracocha. Tamże, dołącza do zespołu okręt szkolny Cristóbal Colón.

Kolumbijskie lotnictwo atakuje chilijskie pozycje na drodze nr 21, ok. 20 km na południowy zachód od Ollagüe.

W rejonie Villa Martin, odkryto zwłoki 79 żołnierzy z boliwijskiego batalionu terytorialnego. Okoliczności pozwalają przypuszczać, że doszło tu do zbrodni wojennej, polegającej na dokonaniu mordu na jeńcach z ww. batalionu. Kolumbijska Naczelna Prokuratura Wojskowa wszczęła w tej sprawie śledztwo, zapraszając do uczestnictwa w nim przedstawicieli Międzynarodowego Czerwonego Krzyża.

Bazująca w Puerto Baquerizo Moreno na wyspie San Cristóbal (Archipelag Galapagos), kolumbijska łódź latająca Consolidated PBY Catalina, ok. 550 Mm na południowy zachód od Galapagos, wykryła i zaatakowała bombami jednostkę, którą rozpoznano jako chilijski krążownik pomocniczy typu Aconcagua. Zaobserwowano co najmniej jedno trafienie bombą 200-funtową; dalsze losy uszkodzonego okrętu nie są znane.

 

16-18.10.1939

W ramach I. Korpusu utworzono grupę uderzeniową, składającą się z 2. Dywizji Piechoty (kolumbijskiej), 8. Pułku z 3. Dywizji Piechoty (kolumbijskiej) oraz I. dywizjonu z 6. Pułku Artylerii Polowej (kolumbijskiego). W ramach III. Korpusu utworzono grupę uderzeniową, składającą się z 1. Dywizji Piechoty (peruwiańskiej), 9. Pułku z 3. Dywizji Piechoty (peruwiańskiej), 1. batalionu czołgów (peruwiańskiego) oraz I. dywizjonu z 5. Pułku Artylerii Polowej (peruwiańskiego). W ramach II. Korpusu utworzono grupę uderzeniową, składającą się z 4. Dywizji Piechoty (peruwiańskiej) oraz 4. Batalionu z II. Brygady Piechoty Górskiej (peruwiańskiej).

Kolumbijskie rozpoznanie lotnicze melduje oddziały chilijskie w sile ok. 1 000 żołnierzy, maszerujące z Sierra Gorda w kierunku Calamy.

Oddziały V. Korpusu mijają Uyuni, zmierzając w kierunku Villa Martin.

Zespół GB4 ostrzeliwuje pozycje chilijskie w rejonie wysadzonego w powietrze mostu Puente Rio Loa (w ciągu drogi nr 1 nad rzeką Loa). Zużyto: 90 pocisków 305 mm, 120 254 mm, 240 203 mm, 300 152 mm i 210 127 mm.

10 minut później, pozycje te są w ramach 30-minutowego przygotowania artyleryjskiego, bombardowane przez kolumbijską artylerię ciężką, polową i moździerze. Wystrzelono w sumie 5 640 pocisków artyleryjskich kalibru 75-152 mm. Kilka minut po zakończeniu przygotowania artyleryjskiego, do ataku rusza grupa uderzeniowa I. Korpusu. Zdziesiątkowane i zdemoralizowane ogniem artyleryjskim oddziały chilijskie, nie są w stanie stawić skutecznego oporu. Pozycje ich zostają przełamane na głębokość do 8 km.

Lotnictwo kolumbijskie dokonuje zmasowanego ataku na osadę Tambillo Alto (rejon drogi nr 5 w dolinie rzeki Amarga). Zrzucono w sumie 31,8 t bomb oraz ostrzelano chilijskie pozycje ogniem broni pokładowej. Po zakończeniu nalotu, artyleria III. Korpusu rozpoczyna 40-minutowe przygotowanie artyleryjskie, wystrzeliwując 7 560 pocisków artyleryjskich kalibru 75-152 mm. Wykorzystując skutki powyższego przygotowania artyleryjskiego, grupa uderzeniowa III. Korpusu przełamuje chilijskie pozycje na głębokość do 13 km, zostaje jednak zatrzymana na chilijskiej pozycji obronnej, na północnych obrzeżach Quillaqua.

Dwie eskadry lotnictwa kolumbijskiego bombardują chilijskie pozycje na drodze nr 21, ok. 20 km na południowy zachód od Ollagüe; zrzucono 6,3 t bomb, użyto także broni pokładowej. Po zakończeniu nalotu wykonano przygotowanie artyleryjskie, wystrzeliwując łącznie 2 400 pocisków artyleryjskich kalibru 75-107 mm. Grupa uderzeniowa II. Korpusu zmiata chilijską przesłonę granicy w rejonie Ollagüe; jej atak zostaje zatrzymany przez chilijską obronę, dopiero ok. 20 km na południowy zachód od Ollagüe.

Dwie grupy bojowe IV. Korpusu, usiłujące sforsować kanion rzeki Loa, zostały z ciężkimi stratami przez Chilijczyków odparte. Udało się to natomiast – również z poważnymi stratami – trzeciej grupie, forsującej dolny bieg rzeki Amarga, blisko jej ujścia do Loa.

Brygada Pancerno-Motorowa została przesunięta ok. 20 km na południe, wzdłuż drogi nr 5.

 

19-23.10.1939

Rząd chilijski, zwraca się do akredytowanego w tym kraju nuncjusza apostolskiego arcybiskupa Aldo Laghi, z prośbą o nawiązanie za pośrednictwem swojego odpowiednika w Wielkiej Kolumbii, arcybiskupa Fernando Cento, rozmów dotyczących rozejmu, który powinien być wstępem do negocjacji pokojowych.

W wyłom na odcinku I. Korpusu wchodzi Grupa Pościgowa „Pacyfik”, dezorganizując odwrót wojsk chilijskich w kierunku Tocopilli. Zespół GB4 bombarduje stłoczone na przeprawie przez wąwóz okresowej rzeki Iquine, chilijskie oddziały. Na odcinku III. Korpusu toczą się ciężkie walki o Quillaqua. Ataki II. Korpusu na chilijskie pozycje na drodze nr 21, ok. 20 km na południowy zachód od Ollagüe, zostają odparte. Oddziały IV. Korpusu, spędzając chilijskie straże tylne, przekraczają na szerokim froncie dolinę rzeki Loa. V. Korpus osiąga rejon Villa Martin.

Arcybiskup Fernando Cento, zwraca się do rządu kolumbijskiego z prośbą o określenie warunków, umożliwiających zawarcie rozejmu, a w przyszłości układu pokojowego. Jednocześnie, w porozumieniu z arcybiskupem Laghi, zwraca uwagę rządów stron wojujących, na inicjatywę prezydenta Urugwaju z 12.10.1939 r.

Rząd kolumbijski, w celu potwierdzenia swojej dobrej woli, ogłasza jednostronnie 48-godzinny rozejm, dając władzom chilijskim czas, na podjęcie odpowiednich decyzji. Obydwie strony konfliktu zgadzają się na dobre usługi prezydenta Urugwaju. Alfredo Baldomir wyraża zadowolenie z faktu przyjęcia jego oferty, jednocześnie apeluje o przedłużenie rozejmu do 14 dni.

Ogłoszono 14-dniowy rozejm, z opcją jego przedłużenia, za zgodą obydwu stron konfliktu. Rozejm rozpoczyna się o północy z 23 na 24 października 1939 r. Zgodnie z jego warunkami, wojska kolumbijskie wstrzymują swoje działania, pozostając na dotychczasowych pozycjach, a wojska chilijskie wycofują się na linię: Tocopilla (włącznie) – droga nr 24 do mostu Puente Posada na rzece Loa – rzeka Loa do Calamy (włącznie) i dalej do ujścia do niej rzeki San Pedro de Inacalari – rzeka San Pedro de Inacalari do granicy chilijsko-kolumbijskiej. Wstrzymane zostają również wszelkie działania w powietrzu (w tym rozpoznanie lotnicze) i na morzu. Okręty wojenne obu stron konfliktu, powracają do najbliższych własnych baz.

Ogólny bilans zysków i strat:

- zabito lub raniono ok. 27 200 chilijskich żołnierzy, do niewoli wzięto 80 014;

- zniszczono 138 i zdobyto 276 dział i moździerzy oraz zdobyto 409 karabinów maszynowych;

- zniszczono 5 czołgów i zdobyto 8, zniszczono 7 tankietek i zdobyto 3, zniszczono 17 samochodów pancernych i zdobyto 10;

- zniszczono 66 samolotów, zdobyto 3;

- zatopiono 1 pancernik, 1 krążownik ciężki, 2 niszczyciele, 1 okręt podwodny, 1 patrolowiec, 1 stawiacz min, 1 krążownik pomocniczy, 5 frachtowców, 2 holowniki i cztery małe jednostki pomocnicze;

- zdobyto 1 frachtowiec i 3 małe jednostki pomocnicze;

- stracono 4 541 zabitych, 10 791 rannych i 1 569 zaginionych;

- stracono 59 dział i moździerzy;

- stracono 67 czołgów, 15 samochodów pancernych i 16 tankietek;

- stracono 48 samolotów;

- stracono 1 monitor, 1 niszczyciel, 1 torpedowiec, 1 okręt podwodny, 1 kuter torpedowy, 1 mały okręt desantowy, 4 kutry desantowe i 3 frachtowce.

Poniżej mapka działań.