OPERACJA DESANTOWA POD IQUIQUE
Rejon
desantu został podzielony na dwa odcinki: „N” w rejonie Playa Brava Cove, 3,5-5
km na południe od portu Iquique i „S” w rejonie Playa Huayquique, 6,5-7 km na
południe od portu Iquique. Na odcinku „N” lądują: 2. batalion I. Brygady PM
oraz 6, 7, i 10. bataliony II. Brygady PM. Na odcinku „S” lądują: 4. batalion
I. Brygady PM oraz 8. batalion II. Brygady PM. Samodzielny 9. batalion PM,
pozostaje jako pływająca rezerwa. W gotowości do przerzutu pozostaje 14. Pułk
5. Dywizji Piechoty (kolumbijskiej) z VII. Korpusu Armii Zapasowej. Wsparcie
ogniowe z morza zapewnia zespół GB1 w składzie: małe pancerniki Callao i Baranquilla, monitor La
Guaira, kanonierka Yaguar oraz
torpedowce Huracán i Tornado. Zespół Okrętów Desantowych
został wzmocniony transportowcem wojska Mariscal
Castilla.
Szacuje
się, że bazy Iquique broni ok. 1 000 chilijskich żołnierzy, w tym 300-osobowy oddział bazowy MW. Siłę artylerii
nadbrzeżnej wywiad ocenia na 4-6 dział 120-152 mm, oraz kilkanaście stanowisk
mniejszego kalibru (37-76 mm).
25.06.1939 08:15 Zespół GB1 rozpoczyna ostrzał bazy morskiej
Iquique. Zespół Okrętów Desantowych zajmuje pozycje wyjściowe.
08:30 Odzywa
się chilijska artyleria nadbrzeżna. Kutry desantowe pierwszej fali pierwszego
rzutu, wyruszają w kierunku odcinków „N” i „S” Kolumbijskie lotnictwo
myśliwskie osłania operację z powietrza.
09:40 Pierwsze
kutry desantowe osiągają brzeg na odcinku „N” Artyleria nadbrzeżna bazy Iquique
przestaje odpowiadać, zespół GB1 w gotowości do bezpośredniego wsparcia
desantu.
09:50 Pierwsze
kutry desantowe osiągają brzeg na odcinku „S” Na odcinku „N”, za wyjątkiem
kilkuosobowej placówki obserwacyjnej, przeciwnika nie napotkano. Aktualne
rozmiary przyczółka na tym odcinku to 0,6 km szerokości i 0,4 km głębokości.
Utracono 1 kuter desantowy na naturalnej przeszkodzie podwodnej.
10:00 Na
odcinku „S” nieprzyjaciela nie napotkano. Aktualne rozmiary przyczółka na tym
odcinku to 0,4 km szerokości i 0,3 km głębokości.
10:30 Na
lewym skrzydle odcinka „N” dochodzi do starć z niewielkimi siłami nieprzyjaciela.
Odcinki „N” i „S” zostają połączone. Aktualne rozmiary przyczółka to 4,0 km
szerokości i 0,9-1,2 km głębokości.
11:20 Z
pozycji wyjściowych wyruszają pierwsze kutry desantowe drugiej fali pierwszego
rzutu. Na prawym skrzydle przyczółka, elementy 4. Batalionu PM wychodzą na
drogę nr 16. Aktualne rozmiary przyczółka to 4,0 km szerokości i 1,1-1,9 km
głębokości.
12:30 Pierwsze
kutry z drugą falą pierwszego rzutu lądują na przyczółku. Chilijskie działka 37
mm otwierają ogień do następnych kutrów, zatapiając jeden z nich. Po kilkunastu
minutach zostają uciszone ogniem zespołu GB1.
13:10 Cały
pierwszy rzut jest już na przyczółku. Aktualne rozmiary przyczółka to 6,0 km
szerokości i 1,7-1,9 km głębokości. Z pozycji wyjściowych wyruszają małe okręty
desantowe pierwszej fali drugiego rzutu. Przewożą artylerię z ciągnikami i
średnie czołgi.
13:40 Na
lewym skrzydle przyczółka atakuje chilijska piechota w sile ok. 2 kompanii i
zostaje odparta.
14:20 Małe
okręty desantowe osiągają brzeg i przystępują do wyładunku.
15:00 Chilijskie
lotnictwo atakuje przyczółek, straty to 4 zabitych i 9 rannych. Akurat w tym
czasie własnego lotnictwa myśliwskiego nad przyczółkiem nie było.
16:50 Z pozycji wyjściowych rusza druga fala
drugiego rzutu desantu. Dowódca zespołu GB1 decyduje się na zbliżenie do
przyczółka, celem ewentualnego wsparcia plot.
17:20 2 Mm na
NW od Punta Morro, monitor La Guaira
wchodzi na minę. Niecałą minutę później na drugą. Nieszczęśliwie, obydwie miny
eksplodowały poza grodzią przeciwtorpedową. Do kadłuba dostaje się co najmniej
900 t wody, okręt zastopował maszyny, przechył na lewą burtę sięga 30o. Do
monitora podchodzą torpedowce, ich niewielkie zanurzenie zmniejsza ryzyko
poderwania się na minie. Zaczyna się przejmowanie na pokłady torpedowców załogi
tonącego monitora.
17:45 La
Guaira przewraca się na burtę i tonie. Torpedowce podejmują z wody
rozbitków. Uratowano 244 oficerów i marynarzy, w tym 27 rannych, 105 uznaje się
za zaginionych.
18:30 Torpedowce
przekazują rozbitków z La Guaira na
pokład transportowca wojska Mariscal
Castilla. Zespół GB1 odchodzi na odległość 3 Mm od brzegu. Cały drugi rzut
desantu jest już na brzegu, utracono następny kuter desantowy. Aktualne
rozmiary przyczółka to 7,1 km szerokości i 1,7-2,1 km głębokości.
19:10 Chilijczycy
atakują lewe skrzydło przyczółka siłami ok. 1 batalionu. Dochodzi do walki
wręcz, atak zostaje odparty.
20:20 Zapada
zmrok, działania obu stron ustają.
26.06.1939 08:20 Na lewym skrzydle przyczółka sporadyczna
wymiana ognia z broni ręcznej. Transportowiec wojska Mariscal Castilla wyokrętowuje w Ilo rozbitków z monitora La Guaira i rozpoczyna zaokrętowanie
pododdziałów 14. Pułku 5. Dywizji Piechoty (kolumbijskiej) z VII. Korpusu Armii
Zapasowej.
` 09:10 Rozpoczyna się przerzut na wybrzeże trzeciego
rzutu desantu (samodzielny 9. batalion PM, służby II. i część służb I. Brygady
PM). Na prawym skrzydle przyczółka, w rejonie Hospicio, dochodzi do
kontaktu z chilijskimi patrolami rozpoznawczymi. Przypuszcza się, że należą one
do nieznanej bliżej chilijskiej jednostki, atakowanej 24.06 lotnictwem w
rejonie węzła drogowego Humberstone.
10:20 IV. dywizjon trałowców rozpoczyna trałowanie
akwenu, na którym zatonął La
Guaira. Na lewym skrzydle przyczółka, wsparte trzema czołgami średnimi, 6 i
7. bataliony II. Brygady PM, atakują rejon półwyspu Cavancha i przedmieścia
Iquique o tej samej nazwie. Atak wspiera kanonierka Almirante Lezo.
10:50 Zakończono wyładowanie trzeciego rzutu desantu.
Operację desantową - w ścisłym tego słowa znaczeniu – można uznać za
zakończoną.
11:10 Zdobyto półwysep Cavancha i rozszerzono
przyczółek o ok. 1 km w kierunku północnym. Straty własne wyniosły 43 zabitych,
99 rannych i 2 zaginionych. Aktualne rozmiary przyczółka to 8,2 km szerokości i
1,8-2,7 km głębokości.
12:20 Prawe
skrzydło przyczółka, w rejonie Hospicio, jest atakowane przez wspierane
artylerią chilijskie oddziały w sile ok. 1 pułku piechoty. Utracono ok. 450 m
terenu; kontratak niedawno wyładowanego na brzeg samodzielnego 9. batalionu PM
i plutonu czołgów średnich oraz ogień okrętów wsparcia, zatrzymują postępy
przeciwnika. Straty własne: 25 zabitych, 51 rannych, 15 zaginionych, 1 czołg i
1 moździerz. Straty wroga szacuje się na ok. 350 zabitych i rannych, 28
żołnierzy chilijskich wzięto do niewoli.
13:35 Lotnictwo
kolumbijskie atakuje pozycje nieprzyjaciela w rejonie Hospicio. Strat
własnych brak.
15:30 2.
batalion I. Brygady PM oraz 10. batalion II. Brygady PM, przy wsparciu plutonu
czołgów średnich oraz okrętów wsparcia, rozpoczynają atak w kierunku centrum oraz
portu Iquique.
16:40 Silny
początkowo opór wroga, stopniowo zaczyna słabnąć; oddziały kolumbijskie opanowują
port i magazyny. Chilijskie niedobitki w nieładzie wycofują się na północ.
Straty własne 34 zabitych, 85 rannych, 3 zaginionych, 1 czołg.
18:10 Chilijskie
lotnictwo atakuje przyczółek. Tym razem natknęło się na patrolujące
kolumbijskie myśliwce. Zestrzelono 3 chilijskie maszyny, bez strat własnych.
19:00 Obserwuje
się sporadyczną wymianę strzałów na prawym skrzydle przyczółka.
20:25 Noc
daje wytchnienie obydwu stronom. Aktualne rozmiary przyczółka to 10,9 km
szerokości i 1,8-3,2 km głębokości.
27.06.1939 08:30 Zaopatrzeniowiec Huiracocha uzupełnia zapasy amunicji, a zbiornikowiec Huascarán zapasy paliwa na okrętach
zespołu GB1.
09:00 Inspekcja portu i bazy Iquique wykazała: 1
zatopiony holownik, 1 zatopioną i 1 nieuszkodzoną krypę magazynową oraz 1
zatopioną lichtugę. Stwierdzono możliwość przyjmowania statków i okrętów przy 2
z 5 pirsów i nabrzeży. Co do artylerii nadbrzeżnej, odnaleziono: zniszczone po
2 działa 152, 120, 76 mm i 7 działek 37 mm oraz 1 porzucone działko 37 mm.
09:50 IV.
dywizjon trałowców kończy trałowanie podejść do portu Iquique; wytrałowano i
zniszczono 22 miny kontaktowe.
10:40 Transportowiec
wojska Mariscal Castilla rozpoczyna
wyładunek w porcie Iquique 14. Pułku 5. Dywizji Piechoty (kolumbijskiej) z VII.
Korpusu Armii Zapasowej.
11:40 Główne siły 14. Pułku 5. Dywizji Piechoty są
już na lądzie. Rozpoczyna się ich przemieszczanie na prawe skrzydło przyczółka.
12:00 Zespół
GC1 bombarduje chilijską bazę lotniczą Chucumata, (28 km na pd. od Iquique).
Utracono 1 mały okręt desantowy PBD-4,
który po awarii napędu został zdryfowany na skały przybrzeżne w okolicy
półwyspu Cavancha.
13:50 Zespół
GB1 rozpoczyna bombardowanie chilijskich pozycji w rejonie Hospicio.
14:20 Zakończono
bombardowanie z morza. Dwa bataliony 14. Pułku 5. Dywizji Piechoty
(kolumbijskiej) atakują chilijskie pozycje w rejonie Hospicio. Przeciwnik
stawia silny opór, ponowiono – tym razem 20-minutowe – bombardowanie z morza.
15:40 9.
batalion PM wykonuje atak oskrzydlający prawą flankę Chilijczyków, trzeci batalion 14. Pułku wzmacnia kolumbijskie natarcie. Oddziały
chilijskie wycofują się na wschód wzdłuż drogi nr 16. Oddziały II. Brygady PM opanowują bez walki wzgórza na południowy wschód od Iquique.
19:30 Czołowe
oddziały 14. Pułku osiągają skrzyżowanie dróg nr 16 i A-610. W trakcie pościgu
wzięto do niewoli 245 chilijskich żołnierzy i zdobyto 1 działko piechoty.
20:30 Zapada
noc. Aktualne rozmiary przyczółka to 10,9 km szerokości i 1,8-10,1 km głębokości.
Ogólny bilans zysków i strat:
- zabito
lub raniono ok. 7 400 chilijskich żołnierzy, do
niewoli wzięto 5 491;
- zniszczono
21 i zdobyto 33 działa i moździerze oraz zdobyto 76 karabinów maszynowych;
-
zniszczono 2 czołgi i zdobyto 1, zniszczono 1 samochód pancerny;
-
zniszczono 38 chilijskich samolotów, zdobyto 2;
- zatopiono
1 pancernik, 1 krążownik ciężki, 2 niszczyciele, 2
frachtowce, 2 holowniki i cztery małe jednostki pomocnicze;
- zdobyto 1
frachtowiec i 1 małą jednostkę pomocniczą;
- stracono 1
354 zabitych, 3 319 rannych i 341 zaginionych;
- stracono 14
dział i moździerzy;
- stracono 4
czołgi i 1 tankietkę;
- stracono
24 samoloty;
- stracono 1
monitor, 1 niszczyciel, 1 torpedowiec, 1 okręt podwodny, 1 mały okręt
desantowy, 4 kutry desantowe i 1 frachtowiec.
Poniżej
mapka działań.
