KOMUNIKAT WOJENNY NR 13/1939

   KOMUNIKAT WOJENNY NR 13/1939 

27-31.08.1939

Główne siły chilijskie zajmują pozycje obronne nad dolnym biegiem rzeki Loa oraz jej dopływem Amarga, a ich oddział wydzielony pozycję osłonową na drodze nr 5, nad wąwozem okresowej rzeki Seca.

Siły główne I. Korpusu koncentrują się w okolicy Puerto Patillos, a jego oddział wydzielony zajmuje pozycję osłonowo-obserwacyjną na drodze nr 1, w rejonie ujścia rzeki Loa. IV. Korpus skoncentrował się w rejonie Pintados, a jego oddział wydzielony zajął osłonowo-obserwacyjną na drodze nr 5, nad wąwozem rzeki okresowej Seca. III. Korpus koncentruje się w rejonie Iquique. II. Korpus Armii „Andy” osiąga Oruro, a V. Korpus tejże armii, maszeruje drogą nr 15, w kierunku miejscowości Pisiga.

Na podejściach do Puerto Patillos, 3. Dywizjon Trałowców rozpoczyna trałowanie, wcześniej postawionych własnych min.

Kolumbijskie lotnictwo rozpoznaje oddziały chilijskie, poruszające się drogą nr 21 z Calamy na Ollaqüe.

W Puerto Baquerizo Moreno na wyspie San Cristóbal (Archipelag Galapagos), uruchomiono bazę wodnosamolotów. Zadaniem desygnowanych tam łodzi latających Consolidated PBY Catalina i Consolidated P2Y, będzie patrolowanie i zwalczanie chilijskich okrętów podwodnych. 

 01-08.09.1939

Wchodzący w skład Armii Zapasowej VII. Korpus, został rozlokowany w rejonie Puerto Grau-Tacna-Arica. Jeden z boliwijskich batalionów obrony terytorialnej zostaje skierowany do Villa Martin.

Kolumbijskie rozpoznanie lotnicze melduje niewielkie zgrupowanie wojsk chilijskich w rejonie węzła drogowego Maria Elena (skrzyżowanie dróg nr nr 5 i 24). Pięć eskadr (dwie lądowe i trzy morskie), w osłonie trzech eskadr myśliwców lotnictwa morskiego, atakuje węzeł kolejowo-drogowy Quillaqua. Dochodzi do walk powietrznych; zestrzelono 2 chilijskie myśliwce, stracono 2 bombowce i 1 myśliwiec.

Skoncentrowany w rejonie Oruro II. Korpus wypoczywa oraz uzupełnia stany osobowe i sprzętowe.

Krążowniki II. Eskadry wychodzą w morze, celem zwalczania chilijskiej żeglugi. Zakończono rozminowanie podejść do Puerto Patillos. Skierowano do tego portu I. Flotyllę Kutrów Torpedowych z okrętem-bazą Boyacá.

Brazylijski prezydent Getúlio Vargas w swoim radiowym wystąpieniu, potępił Wielką Kolumbię, jako agresora oraz zapowiedział dalszą pomoc dla Chile. Prezydent Argentyny Roberto María Ortiz, skrytykował wystąpienie brazylijskiego prezydenta, zarzucając mu próbę eskalacji istniejącego konfliktu na inne państwa kontynentu. Jednocześnie wezwał obydwie strony konfliktu, do jego przerwania i rozpoczęcia rozmów pokojowych.

Kolumbijska admiralicja podjęła decyzję o detaszowaniu do bazy La Guaira zespołu w składzie: pancernik Unidad, dwa krążowniki lekkie typu Almirante Padilla oraz II. Flotylla Niszczycieli ((3. Dywizjon Niszczycieli (3 niszczyciele typu Céfiro) i 4. Dywizjon Niszczycieli (3 niszczyciele typu Siroco)). Do współpracy z jednostkami rzecznymi, desygnowano dalsze trzy wodnosamoloty Høver M.F.11.

Dochodzi do sporadycznej wymiany ognia, w miejscach styku oddziałów chilijskich i kolumbijskich. 

 09-16.09.1939

V. Korpus Armii „Andy” koncentruje się w rejonie Pisiga-Pagador. Boliwijski batalion obrony terytorialnej osiąga Villa Martin. Jedna kompania tego batalionu, zajmuje pozycje osłonowe w rejonie przejścia granicznego Avaroa – Ollaqüe.

Lotnictwo kolumbijskich wojsk lądowych prowadzi stałe rozpoznanie obszaru w czworoboku Puerto Patillos - Ollaqüe - Calama - Tocopilla. Zaobserwowano oddziały chilijskie zajmujące pozycje obronne na drodze nr 21, na południowy zachód od Ollaqüe.

Rozpoczęto budowę lotniska polowego pod Pintados. Większość samolotów z bazy lotniczej Tacna, przerzucono na lotnisko Uyuni.

Podjęto decyzję o sformowaniu Korpusu Piechoty Morskiej. W jego skład, prócz dowództwa i sztabu, wejdą trzy istniejące brygady, jeden istniejący samodzielny batalion oraz nowo utworzone oddziały wsparcia i służb.

Lotnictwo chilijskie atakuje kolumbijskie oddziały wydzielone na drogach nr 1 i 5. Straty własne: 6 zabitych i 13 rannych; zestrzelono 1 chilijski samolot.

W bazie morskiej Arica, koncentruje się zespół GB3 w składzie: małe pancerniki Callao i Baranquilla, transportowiec wodnosamolotów Galapagos, 2. Dywizjon Niszczycieli (2 niszczyciele typu Chubasco) oraz 2. Dywizjon Torpedowców (3 torpedowce typu Tormenta).

W Brazylii formuje się tzw. Legia Ochotnicza; w jej planach jest dotarcie do Chile drogą morską i udział w walkach przeciwko siłom kolumbijskim. Indagowany przez władze kolumbijskie, rząd brazylijski oświadczył, że jest to prywatna inicjatywa niektórych brazylijskich obywateli, a on, czyli rząd, nie ma z tym nic wspólnego. Rząd kolumbijski nie dał wiary tym zapewnieniom i wystosował w tej sprawie oficjalną notę protestacyjną. W treści noty zawarte jest ostrzeżenie, że jeżeli władze brazylijskie nie zaprzestaną ingerencji w przebieg toczącej się wojny, to mogą zostać przez Wielką Kolumbię uznane za stronę współwalczącą po stronie Chile, ze wszystkimi tego konsekwencjami.

Ogólny bilans zysków i strat(*):

- zabito lub raniono ok. 22 100 chilijskich żołnierzy, do niewoli wzięto 79 494;

- zniszczono 111 i zdobyto 253 działa i moździerze oraz zdobyto 379 karabinów maszynowych;

- zniszczono 5 czołgów i zdobyto 8, zniszczono 7 tankietek i zdobyto 3, zniszczono 9 samochodów pancernych i zdobyto 7;

- zniszczono 51 samolotów, zdobyto 3;

- zatopiono 1 pancernik, 1 krążownik ciężki, 2 niszczyciele, 1 patrolowiec, 1 krążownik pomocniczy, 2 frachtowce, 2 holowniki i cztery małe jednostki pomocnicze;

- zdobyto 1 frachtowiec i 3 małe jednostki pomocnicze;

- stracono 3 542 zabitych, 7 566 rannych i 1 148 zaginionych;

- stracono 54 działa i moździerze;

- stracono 22 czołgi, 12 samochodów pancernych i 14 tankietek;

- stracono 36 samolotów;

- stracono 1 monitor, 1 niszczyciel, 1 torpedowiec, 1 okręt podwodny, 1 kuter torpedowy, 1 mały okręt desantowy, 4 kutry desantowe i 3 frachtowce.

(*) Bilans skorygowany – patrz bilans poprzedni.

Poniżej mapka działań.