KOMUNIKAT WOJENNY NR 7/1939

   KOMUNIKAT WOJENNY NR 7/1939 

28-30.06.1939

Trwa przerzut drogą morską pozostałych oddziałów 5. Dywizji Piechoty (kolumbijskiej) w rejon Iquique.

Zepchnięte na południowy zachód prawe skrzydło chilijskiego frontu znad rzeki Parca, tworzy nową pozycję obronną. Oddział wydzielony V. Korpusu podąża na południe, w kierunku osady Latarana.

Rozpoznanie lotnicze wykryło niezidentyfikowane oddziały chilijskie, posuwające się z Pintados w kierunku węzła drogowego Humberstone.

Wyładowany w porcie Iquique, 16. Pułk Piechoty 5. Dywizji Piechoty (kolumbijskiej), dołącza do 14. Pułku tej samej dywizji, na drodze nr 16, 15 km na wschód od Iquique.

Lotnictwo kolumbijskie bombarduje węzeł drogowy Huara (skrzyżowanie dróg nr 5 i 15).

Szybkim wypadem, 7. batalion II. Brygady PM, opanowuje słabo bronione lotnisko Chucumata (20 km na pd. od Iquique). Zdobyto 1 niezdolny do lotu samolot, a 3 uznano za zniszczone. Wzięto do niewoli 14 Chilijczyków oraz zdobyto ok. 7 tys. l paliwa lotniczego. Straty własne 4 zabitych i 7 rannych.

Chilijskie lotnictwo bombarduje port w Iquique. Stracono 3 zabitych i 11 rannych oraz kilkanaście t zaopatrzenia; zestrzelono 1 samolot wroga. Infrastruktura portowa nie została w poważniejszym stopniu uszkodzona. W odwecie, kolumbijskie lotnictwo lądowe i morskie, przeprowadza serię nalotów na lotnisko Pisaqua. Szacuje się, że w rezultacie ww. ataków, baza ta straciła zdolność operacyjną; stracono 1 samolot własny.

01-03.07.1939

Wspierane lotnictwem oraz częścią artylerii dywizyjnej, 14. i 16. Pułki 5. Dywizji Piechoty, atakują wzdłuż drogi nr 16, w kierunku węzła drogowego Humberstone. Postęp to ok. 10 km, za cenę 39 zabitych i 98 rannych. Wzięto do niewoli 17 żołnierzy wroga oraz zdobyto 1 moździerz i 2 karabiny maszynowe.

Do bazy morskiej Iquique, przebazowuje się I. Flotylla Kutrów Torpedowych z okrętem-bazą Boyaca. Kolumbijski okręt podwodny Caracara, stawia 24 miny na podejściach do portu Mejillones.

Siły główne V. Korpusu Armii „Andy”, po intensywnym przygotowaniu artyleryjskim, atakują chilijskie pozycje obronne na południowy-zachód od miasteczka Pachica (skrzyżowanie dróg nr 15 i A-555). Zagrożone obejściem od południa, oddziały chilijskie wycofują się ok. 10 km na południowy zachód, w rejon skrzyżowania dróg nr 15 i A-575. W bardzo trudnych warunkach terenowych, oddział wydzielony V. Korpusu posunął się ok. 11 km na południowy zachód. I. Brygada Piechoty (boliwijska) z odwodu dowódcy Armii „Andy”, czasowo przydzielona do V. Korpusu, przesuwa swoje pozycje osłonowe wzdłuż drogi nr 15, w miarę postępów sił głównych V. Korpusu.

Znajdująca się ok. 80 Mm na N od Wyspy Wielkanocnej I. Eskadra Krążowników, przechwyciła sygnał radiowy własnego frachtowca Constitución. Podając swoją pozycję, informuje on, że jest atakowany przez nieprzyjacielski krążownik pomocniczy. Krążowniki, z całą osiągalną prędkością 27 w. ruszają w kierunku podanej pozycji. Docierają na miejsce po 22 godzinach i zastają tam szalupę z kilkunastoma rozbitkami z Constitución. Po wzięciu ich na pokład, ruszają z prędkością 25 w. w kierunku, w którym wg informacji rozbitków, oddalił się chilijski rajder. Po 8 godzinach zauważają dym na horyzoncie. Po następnej godzinie, mogą już – pomimo braku bandery - rozpoznać ściganą jednostkę, jako liniowiec typu Aconcagua - wg informacji wywiadu - uzbrojony i przystosowany do roli krążownika pomocniczego. Ponieważ wezwanie do zastopowania nie odnosi skutku, Almirante Grau oddaje strzał ostrzegawczy. W tym momencie, rajder podnosi chilijską banderę i otwiera ogień. Starcie nie trwa długo; trafiony ponad 20 pociskami 152 mm „Chilijczyk” płonie od dziobu do rufy, dobity zostaje torpedą z krążownika Coronel Bolognesi. Wyłowiono 173 rozbitków, w tym rannego kapitana Constitución. Niewielkie uszkodzenia odniósł Almirante Grau, trafiony czterema pociskami 152 mm; 4 marynarzy zostało zabitych, a 7 rannych. Wg zeznań chilijskich rozbitków, zatopiony krążownik pomocniczy to Copiapo typu Aconcagua.

Ogólny bilans zysków i strat:

- zabito lub raniono ok. 8 200 chilijskich żołnierzy, do niewoli wzięto 5 708;

- zniszczono 21 i zdobyto 35 dział i moździerzy oraz zdobyto 81 karabinów maszynowych;

- zniszczono 2 czołgi i zdobyto 1, zniszczono 1 samochód pancerny;

- zniszczono 42 chilijskie samoloty, zdobyto 3;

- zatopiono 1 pancernik, 1 krążownik ciężki, 2 niszczyciele, 1 krążownik pomocniczy, 2 frachtowce, 2 holowniki i cztery małe jednostki pomocnicze;

- zdobyto 1 frachtowiec i 1 małą jednostkę pomocniczą;

- stracono 1 491 zabitych, 3 572 rannych i 361 zaginionych;

- stracono 15 dział i moździerzy;

- stracono 4 czołgi i 1 tankietkę;

- stracono 25 samolotów;

- stracono 1 monitor, 1 niszczyciel, 1 torpedowiec, 1 okręt podwodny, 1 mały okręt desantowy, 4 kutry desantowe i 2 frachtowce.

Poniżej mapka działań.