KOMUNIKAT WOJENNY NR 17/1939

   KOMUNIKAT WOJENNY NR 17/1939 

13-15.10.1939

Siły główne II. Korpusu koncentrują się 8-10 km na północny wschód od przejścia granicznego Ollagüe - Avaroa. Szybki oddział wydzielony tegoż korpusu, zajmujący pozycje obronne w rejonie ww. przejścia granicznego, zostaje zluzowany przez oddziały II. Brygady Piechoty Górskiej (peruwiańskiej). Po chilijskiej stronie granicy rozpoznano pozycje osłonowe w sile batalionu piechoty. V. Korpus kontynuuje marsz w kierunku Uyuni. Brygada Pancerno-Motorowa koncentruje się „okrakiem” na drodze nr 5, bezpośrednio na północ od doliny okresowej rzeki Seca. Wzmocniony 3. Pułk Gwardii Federalnej z odwodu dowódcy Armii „Pacyfik”, zostaje przydzielony do I. Korpusu tej armii; wraz z 1. batalionem czołgów (kolumbijskim) i 5. kompanią czołgów (peruwiańską), tworzy on Grupę Pościgową „Pacyfik”

Na redzie Puerto Patillos, zespół GB4 uzupełnia paliwo ze zbiornikowca floty Huascarán  i amunicję z zaopatrzeniowca Huiracocha. Tamże, dołącza do zespołu okręt szkolny Cristóbal Colón.

Kolumbijskie lotnictwo atakuje chilijskie pozycje na drodze nr 21, ok. 20 km na południowy zachód od Ollagüe.

W rejonie Villa Martin, odkryto zwłoki 79 żołnierzy z boliwijskiego batalionu terytorialnego. Okoliczności pozwalają przypuszczać, że doszło tu do zbrodni wojennej, polegającej na dokonaniu mordu na jeńcach z ww. batalionu. Kolumbijska Naczelna Prokuratura Wojskowa wszczęła w tej sprawie śledztwo, zapraszając do uczestnictwa w nim przedstawicieli Międzynarodowego Czerwonego Krzyża.

Bazująca w Puerto Baquerizo Moreno na wyspie San Cristóbal (Archipelag Galapagos), kolumbijska łódź latająca Consolidated PBY Catalina, ok. 550 Mm na południowy zachód od Galapagos, wykryła i zaatakowała bombami jednostkę, którą rozpoznano jako chilijski krążownik pomocniczy typu Aconcagua. Zaobserwowano co najmniej jedno trafienie bombą 200-funtową; dalsze losy uszkodzonego okrętu nie są znane.

 

16-18.10.1939

W ramach I. Korpusu utworzono grupę uderzeniową, składającą się z 2. Dywizji Piechoty (kolumbijskiej), 8. Pułku z 3. Dywizji Piechoty (kolumbijskiej) oraz I. dywizjonu z 6. Pułku Artylerii Polowej (kolumbijskiego). W ramach III. Korpusu utworzono grupę uderzeniową, składającą się z 1. Dywizji Piechoty (peruwiańskiej), 9. Pułku z 3. Dywizji Piechoty (peruwiańskiej), 1. batalionu czołgów (peruwiańskiego) oraz I. dywizjonu z 5. Pułku Artylerii Polowej (peruwiańskiego). W ramach II. Korpusu utworzono grupę uderzeniową, składającą się z 4. Dywizji Piechoty (peruwiańskiej) oraz 4. Batalionu z II. Brygady Piechoty Górskiej (peruwiańskiej).

Kolumbijskie rozpoznanie lotnicze melduje oddziały chilijskie w sile ok. 1 000 żołnierzy, maszerujące z Sierra Gorda w kierunku Calamy.

Oddziały V. Korpusu mijają Uyuni, zmierzając w kierunku Villa Martin.

Zespół GB4 ostrzeliwuje pozycje chilijskie w rejonie wysadzonego w powietrze mostu Puente Rio Loa (w ciągu drogi nr 1 nad rzeką Loa). Zużyto: 90 pocisków 305 mm, 120 254 mm, 240 203 mm, 300 152 mm i 210 127 mm.

10 minut później, pozycje te są w ramach 30-minutowego przygotowania artyleryjskiego, bombardowane przez kolumbijską artylerię ciężką, polową i moździerze. Wystrzelono w sumie 5 640 pocisków artyleryjskich kalibru 75-152 mm. Kilka minut po zakończeniu przygotowania artyleryjskiego, do ataku rusza grupa uderzeniowa I. Korpusu. Zdziesiątkowane i zdemoralizowane ogniem artyleryjskim oddziały chilijskie, nie są w stanie stawić skutecznego oporu. Pozycje ich zostają przełamane na głębokość do 8 km.

Lotnictwo kolumbijskie dokonuje zmasowanego ataku na osadę Tambillo Alto (rejon drogi nr 5 w dolinie rzeki Amarga). Zrzucono w sumie 31,8 t bomb oraz ostrzelano chilijskie pozycje ogniem broni pokładowej. Po zakończeniu nalotu, artyleria III. Korpusu rozpoczyna 40-minutowe przygotowanie artyleryjskie, wystrzeliwując 7 560 pocisków artyleryjskich kalibru 75-152 mm. Wykorzystując skutki powyższego przygotowania artyleryjskiego, grupa uderzeniowa III. Korpusu przełamuje chilijskie pozycje na głębokość do 13 km, zostaje jednak zatrzymana na chilijskiej pozycji obronnej, na północnych obrzeżach Quillaqua.

Dwie eskadry lotnictwa kolumbijskiego bombardują chilijskie pozycje na drodze nr 21, ok. 20 km na południowy zachód od Ollagüe; zrzucono 6,3 t bomb, użyto także broni pokładowej. Po zakończeniu nalotu wykonano przygotowanie artyleryjskie, wystrzeliwując łącznie 2 400 pocisków artyleryjskich kalibru 75-107 mm. Grupa uderzeniowa II. Korpusu zmiata chilijską przesłonę granicy w rejonie Ollagüe; jej atak zostaje zatrzymany przez chilijską obronę, dopiero ok. 20 km na południowy zachód od Ollagüe.

Dwie grupy bojowe IV. Korpusu, usiłujące sforsować kanion rzeki Loa, zostały z ciężkimi stratami przez Chilijczyków odparte. Udało się to natomiast – również z poważnymi stratami – trzeciej grupie, forsującej dolny bieg rzeki Amarga, blisko jej ujścia do Loa.

Brygada Pancerno-Motorowa została przesunięta ok. 20 km na południe, wzdłuż drogi nr 5.

 

19-23.10.1939

Rząd chilijski, zwraca się do akredytowanego w tym kraju nuncjusza apostolskiego arcybiskupa Aldo Laghi, z prośbą o nawiązanie za pośrednictwem swojego odpowiednika w Wielkiej Kolumbii, arcybiskupa Fernando Cento, rozmów dotyczących rozejmu, który powinien być wstępem do negocjacji pokojowych.

W wyłom na odcinku I. Korpusu wchodzi Grupa Pościgowa „Pacyfik”, dezorganizując odwrót wojsk chilijskich w kierunku Tocopilli. Zespół GB4 bombarduje stłoczone na przeprawie przez wąwóz okresowej rzeki Iquine, chilijskie oddziały. Na odcinku III. Korpusu toczą się ciężkie walki o Quillaqua. Ataki II. Korpusu na chilijskie pozycje na drodze nr 21, ok. 20 km na południowy zachód od Ollagüe, zostają odparte. Oddziały IV. Korpusu, spędzając chilijskie straże tylne, przekraczają na szerokim froncie dolinę rzeki Loa. V. Korpus osiąga rejon Villa Martin.

Arcybiskup Fernando Cento, zwraca się do rządu kolumbijskiego z prośbą o określenie warunków, umożliwiających zawarcie rozejmu, a w przyszłości układu pokojowego. Jednocześnie, w porozumieniu z arcybiskupem Laghi, zwraca uwagę rządów stron wojujących, na inicjatywę prezydenta Urugwaju z 12.10.1939 r.

Rząd kolumbijski, w celu potwierdzenia swojej dobrej woli, ogłasza jednostronnie 48-godzinny rozejm, dając władzom chilijskim czas, na podjęcie odpowiednich decyzji. Obydwie strony konfliktu zgadzają się na dobre usługi prezydenta Urugwaju. Alfredo Baldomir wyraża zadowolenie z faktu przyjęcia jego oferty, jednocześnie apeluje o przedłużenie rozejmu do 14 dni.

Ogłoszono 14-dniowy rozejm, z opcją jego przedłużenia, za zgodą obydwu stron konfliktu. Rozejm rozpoczyna się o północy z 23 na 24 października 1939 r. Zgodnie z jego warunkami, wojska kolumbijskie wstrzymują swoje działania, pozostając na dotychczasowych pozycjach, a wojska chilijskie wycofują się na linię: Tocopilla (włącznie) – droga nr 24 do mostu Puente Posada na rzece Loa – rzeka Loa do Calamy (włącznie) i dalej do ujścia do niej rzeki San Pedro de Inacalari – rzeka San Pedro de Inacalari do granicy chilijsko-kolumbijskiej. Wstrzymane zostają również wszelkie działania w powietrzu (w tym rozpoznanie lotnicze) i na morzu. Okręty wojenne obu stron konfliktu, powracają do najbliższych własnych baz.

Ogólny bilans zysków i strat:

- zabito lub raniono ok. 27 200 chilijskich żołnierzy, do niewoli wzięto 80 014;

- zniszczono 138 i zdobyto 276 dział i moździerzy oraz zdobyto 409 karabinów maszynowych;

- zniszczono 5 czołgów i zdobyto 8, zniszczono 7 tankietek i zdobyto 3, zniszczono 17 samochodów pancernych i zdobyto 10;

- zniszczono 66 samolotów, zdobyto 3;

- zatopiono 1 pancernik, 1 krążownik ciężki, 2 niszczyciele, 1 okręt podwodny, 1 patrolowiec, 1 stawiacz min, 1 krążownik pomocniczy, 5 frachtowców, 2 holowniki i cztery małe jednostki pomocnicze;

- zdobyto 1 frachtowiec i 3 małe jednostki pomocnicze;

- stracono 4 541 zabitych, 10 791 rannych i 1 569 zaginionych;

- stracono 59 dział i moździerzy;

- stracono 67 czołgów, 15 samochodów pancernych i 16 tankietek;

- stracono 48 samolotów;

- stracono 1 monitor, 1 niszczyciel, 1 torpedowiec, 1 okręt podwodny, 1 kuter torpedowy, 1 mały okręt desantowy, 4 kutry desantowe i 3 frachtowce.

Poniżej mapka działań.