Bogactwa
naturalne
Eksploatowane:
ropa naftowa, węgiel kamienny, rudy żelaza, miedzi, cynku i ołowiu, cyny, antymonu,
manganu, rtęci, boksyty, srebro, złoto, fosforyty, szmaragdy, diamenty, siarka,
wapień, gips, sól kamienna, guano.
Nieeksploatowane
(do roku 1919): piaski bitumiczne, gaz ziemny, rudy bizmutu, molibdenu, wanadu,
litu, platyna.
Największe
znaczenie ma wydobycie ropy naftowej, węgla kamiennego, rud miedzi, rud żelaza,
cynku i ołowiu, rtęci, srebra oraz pozyskiwanie guana. Praktycznie niewykorzystywanym
jeszcze bogactwem naturalnym Wielkiej Kolumbii jest tzw. „biały węgiel”, czyli
energia pochodząca ze spadku wód. Rozpoczęły się już jednak w tej dziedzinie prace
studialne, z udziałem zagranicznych ekspertów.
W roku 1919, Federacja
Wielkiej Kolumbii w światowym wydobyciu zajmuje następujące miejsca:
-
ropa naftowa 3,
-
węgiel kamienny 9,
-
rudy żelaza 9,
-
rudy miedzi 2,
-
rudy cynku i ołowiu 4,
-
srebro 1,
-
złoto 6,
-
szmaragdy 1,
-
guano 1.
Przemysł
Podstawowymi
gałęziami przemysłu Wielkiej Kolumbii są:
-
hutnictwo i metalurgia żelaza i metali nieżelaznych (głównie miedź, cynk, ołów,
srebro, aluminium);
-
przemysł petrochemiczny głownie rafinacja ropy naftowej oraz przetwórstwo jej
produktów;
-
przetwórstwo spożywcze (głównie palarnie kawy, łuszczarnie ryżu, młyny zbożowe,
cukrownie, destylarnie rumu, chłodnie bananów i cytrusów, suszarnie, wędzarnie
i fabryki konserw rybnych, ubojnie i zakłady przetwórcze mięsa);
-
włókiennictwo, wykorzystujące wełnę owczą, alpak i lam oraz bawełnę i sizal;
-
przemysł stoczniowy, głównie jednostek rybackich;
-
przemysł drzewny, głównie tartaczny na bazie mahoniu;
-
przemysł mineralny (cement, wapno, gips).
Prócz
tego istnieją zakłady przemysłu skórzanego i gumowego.
Dużą
rolę odgrywa tradycyjne rzemiosło, szczególnie w branży spożywczej,
włókienniczej, skórzanej i drzewnej.
Największymi
problemami kolumbijskiego przemysłu są; niedorozwój przemysłu maszynowego, w
tym środków transportu i uzbrojenia, stosunkowo niski poziom technologiczny (za
wyjątkiem petrochemii) oraz zbyt duży udział kapitału zagranicznego (w
petrochemii 79%, w hutnictwie i metalurgii 60%, w pozostałych gałęziach
przemysłu średnio 23%.
Osobno
trzeba poruszyć kwestię przemysłu zbrojeniowego, niestety jest on dość słabo
rozwinięty. Na terenie Federacji produkuje się broń strzelecką, głównie na
licencji amerykańskich wytwórców (Springfield, Colt, Browning), broń białą
(szable, bagnety) oraz materiały wybuchowe. Brak wytwórni sprzętu
artyleryjskiego, lotniczego i pojazdów wojskowych. Stocznie morskie skupiają
się głównie na budowie statków rybackich i niewielkich kabotażowców. Nieco
lepiej wygląda budowa wojennych jednostek rzecznych. Specjalizują się w niej
stocznie w Iquitos i Barranquilli.
Rolnictwo,
leśnictwo i rybołówstwo
Głównymi
uprawami wyżywieniowymi Wielkiej Kolumbii są: kukurydza, ziemniaki, ryż, strączkowe
(fasola, soja) i maniok. Ponadto, uprawia się w tym celu: pszenicę, jęczmień, proso,
soczewicę, owoce i kokosy. W celu produkcji używek, uprawia się również
winorośl, herbatę, kawę, kakao, tytoń oraz kolę i kokę. Uprawami typowo przemysłowymi
są: bawełna i sizal. Do upraw eksportowych należy zaliczyć: kawę, kakao, banany,
owoce cytrusowe, mango, awokado, winogrona, borówki, a także wspomniane wyżej kola
i koka.
W
hodowli przeważają: owce, lamy, alpaki, bydło rogate i świnie. Ogólnie, na
terenie Federacji, spożycie mięsa jest niewielkie; częściowo równoważone
strączkowymi, a na wybrzeżach i w dorzeczach większych rzek rybami (na wybrzeżach
także owocami morza).
Leśnictwo
jest w Wielkiej Kolumbii raczej słabo rozwinięte, mimo znacznego potencjału. Na
skalę wielkotowarową pozyskuje się mahoń, a w mniejszym stopniu kauczuk. Użytkowanie
drewna ma jednak duże znaczenie dla lokalnych społeczności, służy ono do budowy
domów, narzędzi oraz wyrobu rękodzieła.
Rybołówstwo
jest bardzo dobrze rozwinięte, zarówno morskie, jak i śródlądowe. Poławia się
głównie tuńczyki, żaglicowe (mieczniki i włóczniki), tarponowate, śledziowate (sardynki)
i makrelowate (makrela, solandra) oraz liczne gatunki ryb słodkowodnych
(arapaima, arowana, piranie), a także tzw. owoce morza. Wielka Kolumbia zajmuje
3. miejsce na świecie, pod względem ilości odławianych ryb i owoców morza.
Wydawane innym krajom (głównie USA) koncesje na połowy przybrzeżne, stanowią
istotną cześć wpływów Federacji.
W
roku 1919, Federacja Wielkiej Kolumbii w światowym eksporcie płodów rolnych zajmuje
następujące miejsca:
-
banany 1,
-
kawa 2,
-
cytrusy 8,
-
awokado 2,
-
kakao 7,
-
ryby, owoce morza i ich przetwory 4.
Infrastruktura
i transport
Sieć
drogowa słabo rozwinięta. Łączna długość sieci drogowej to ok. 153 540 km, w
tym dróg bitych 64 490 km, daje to gęstość 0,032 km/km2. Znaczna
część dróg jest przejezdna tylko sezonowo.
Jeszcze
słabiej rozwinięta jest sieć kolejowa, przebiega głównie wzdłuż wybrzeży, z
nielicznymi odgałęzieniami w głąb lądu. Jej łączna długość to ok. 3 100 km; co
daje gęstość poniżej 0,001 km/km2. Na uwagę zasługuje zbudowana w Peru,
wg projektu i pod nadzorem Ernesta Malinowskiego, Kolej Transandyjska, uważana
za jedno z najważniejszych
osiągnięć światowej inżynierii.
W
związku ze słabością transportu lądowego, duże znaczenie ma transport morski, w
tym przez Kanał Panamski, a także żegluga śródlądowa (Orinoko, dopływy
Amazonki). Infrastruktura portowa jest bardzo dobrze rozwinięta; liczy ona 5
portów dużych (Callao, Buenaventura, Panama, Maracaibo, Puerto Cabello), 15
średnich, 38 małych i ok. 150 przystani.
W
docieraniu do trudnych komunikacyjnie regionów, duże znaczenie może mieć
lotnictwo, jest ono jednak dopiero w fazie wczesnego rozwoju.
Lokalne
znaczenie ma sieć ropociągów w rejonie Maracaibo. Przesyłowa sieć energetyczna
istnieje w stanie szczątkowym.
Edukacja
Istnieje
powszechny obowiązek szkolny dla dzieci od 8 do 14 roku życia (w niektórych
republikach do 16 roku życia). Niestety, trudności komunikacyjne, ekonomiczne,
a także kulturowe sprawiają, że spora część dzieci i młodzieży faktycznie nie ma dostępu do edukacji,
nawet na podstawowym poziomie. Dotyczy to głównie ludności autochtonicznej, a
także uboższych warstw Metysów i Murzynów. Wskaźnik alfabetyzacji wykazuje znaczne
różnice w poszczególnych Republikach, a średnio wynosi 48,1%. Najlepiej wygląda
to w Panamie (62,4%), Ekwadorze (60,1%) Kolumbii (58,1%) oraz Wenezueli (57,7%).
Najgorzej w Peru (42,0) i Boliwii (33,7%). Występują również duże różnice pod względem
płci; analfabetami jest 31,4% mężczyzn i
72,5% kobiet.
Szkolnictwo
w Wielkiej Kolumbii jest 3-stopniowe. Pierwszym stopniem jest 6-letnia szkoła
elementarna. Po jej ukończeniu, uczniowie mogą kontynuować naukę w jednej ze
szkół średnich. Są to 4-letnie gimnazja (podzielone na dwa 2-letnie stopnie) i
2-letnie szkoły realne. Absolwenci drugiego stopnia gimnazjów, po zdaniu
egzaminu maturalnego, mają prawo wstępu do szkół wyższych. Studia na tych
uczelniach są 3-stopniowe; pierwszym stopniem jest licencjat (bakałarz,
inżynier, felczer), drugim stopniem magister, a trzecim doktor. Aktualnie,
Federacja posiada 39 szkół wyższych;
-
6 uniwersytetów (3 stopnie nauczania) w Panamie, Bogocie, Caracas, Limie, La
Paz i Quito;
-
6 politechnik (2 stopnie nauczania) w Panamie, Sucre, Maracaibo, Quito,
Medellin i Trujillo;
- 8 akademii (plastyczne, muzyczne, teatralne),
7 szkół handlowych, 3 szkoły techniczne i 9 seminariów nauczycielskich (jeden
stopień nauczania).
Ponadto
istnieje katolicka akademia teologiczna (dwa stopnie nauczania) i 11 katolickich seminariów
duchownych, 3 tzw. „instytuty dla panien”, a także wyższe szkoły dla oficerów,
o czym niżej w dziale Siły Zbrojne.
Służba
zdrowia i opieka społeczna
Służba
zdrowia słabo rozwinięta. Średnio na 1000 mieszkańców przypada 0,35 lekarza.
Najlepiej to wygląda w Kolumbii (0,85) i Ekwadorze (0,84), a najgorzej w Peru
(0,24) i Boliwii (0,18). Są regiony, które od najbliższego lekarza dzieli ponad
100 km.
Powszechny
system emerytalno-rentowy nie istnieje. Istnieją jego namiastki w następujących
postaciach:
-
emerytury i renty inwalidzkie dla członków sił zbrojnych i innych służb
mundurowych (policja, straż pożarna, straż graniczna),
-
emerytury dla urzędników państwowych,
-
odszkodowania wypadkowe wypłacane przez niektóre największe przedsiębiorstwa prywatne i
państwowe,
-
renty inwalidzkie wypłacane przez związkowe kasy chorych.
Szacuje
się, że ubezpieczeniem emerytalnym objęte jest nie więcej, niż 8,0%
zatrudnionych, a zdrowotnym nie więcej, niż 10,5% zatrudnionych.
Funkcjonuje
sporo organizacji dobroczynnych, tak świeckich, jak i wyznaniowych, ale ich
istnienie nie rozwiązuje problemu.
Polityka
zagraniczna
Strategicznym
partnerem politycznym Wielkiej Kolumbii są Stany Zjednoczone. Wynika to z niżej
opisanych przyczyn;
-
prawna kwestia Strefy Kanału Panamskiego, Wielka Kolumbia nalega na
renegocjację umowy dzierżawy, a USA stara się ją utrzymać w pierwotnej postaci,
„przekupując” Federację ustępstwami w innych dziedzinach;
-
faktyczna kontrola Wielkiej Kolumbii nad – tak ważnym dla USA - Kanałem
Panamskim, mimo formalnej kontroli Strefy przez Stany, Federacja jest w stanie
– w razie konieczności – ruch w Kanale zablokować;
-
bogate zasoby ropy naftowej Federacji, w czasie pokoju USA jest pod tym
względem samowystarczalne, ale ewentualna wojna może wymagać dodatkowych dostaw
– gdzie ich szukać, jak nie w niezbyt oddalonych geograficznie polach naftowych
Wielkiej Kolumbii;
-
duża zależność ekonomiczna Wielkiej Kolumbii od USA, 27% kapitału w przemyśle i
górnictwie Federacji pochodzi z USA, udział USA w eksporcie Federacji wynosi 58%,
a w imporcie 79%;
-
równie wielka zależność technologiczna, 72% maszyn, urządzeń i środków
transportu Federacji, pochodzi z USA.
Reasumując, stosunki amerykańsko-kolumbijskie mogą sprawiać wrażenie łagodnego protektoratu, jednakże prawna suwerenność oraz realna kontrola Federacji nad Strefą Kanału, wymusza na USA pozory partnerstwa. Ogólnie
rzecz biorąc, wzajemna zgoda i współpraca jest korzystna dla obydwu stron.
Zgodnie z zasadą, że wróg naszego wroga jest naszym przyjacielem, duże
znaczenie, jako potencjalny sojusznik, ma dla Federacji Argentyna. Przyjazne
stosunki utrzymuje Wielka Kolumbia także z Urugwajem, Paragwajem oraz dawną
metropolią, czyli Hiszpanią.
Do
państw nieprzyjaznych Federacji można zaliczyć Brazylię, a przede wszystkim
Chile. Sporne z Chile są pewne obszary nadgraniczne, a przede wszystkim prawa
do pozyskiwania guana z wysepek o nieustalonej jeszcze przynależności
państwowej. Spór ten, momentami przybiera na sile, szczególnie w momentach,
kiedy Chile wzmacnia swoją marynarkę wojenną. Napięte są także stosunki z
Brazylią; rozchodzi się o – realnie mało wartościowy – rejon miasteczka
Leticia. Kiedyś był to obszar sporny pomiędzy Kolumbią a Peru, a kiedy
powstanie Federacji konflikt ten usunęło, nagle przypomniała sobie o nim
Brazylia. Istnieją też niewielkie, terytorialne kwestie sporne z Gujaną
Brytyjską, ale o to nikt wojny toczył nie będzie. Ogólnie, od czasu zakończenia
IWS, poza kontynentem amerykańskim – jak na razie – Wielka Kolumbia aktywniejszej
polityki nie prowadzi.
Siły
zbrojne
Najwyższym
zwierzchnikiem sił zbrojnych Wielkiej Kolumbii jest Prezydent Federacji,
niemniej w czasie pokoju, dzieli on swoją władzę z prezydentami poszczególnych
republik. Bezpośrednimi organami dowodzenia siłami zbrojnymi Federacji są Federalny
Sztab Generalny (dla wojsk lądowych i lotnictwa), oraz Admiralicja Federalna (dla
marynarki wojennej) W czasie pokoju,
zajmują się one szkoleniem, planowaniem, oraz kwestiami organizacyjnymi w
zakresie swojego rodzaju sił zbrojnych. Na czas wojny, powołuje się Połączony
Federalny Sztab Generalny, koordynujący działania wojsk lądowych i marynarki.
Wojska
lądowe (w tym lotnictwo) dzielą się na operacyjne i terytorialne. Każda z
republik, wydziela do składu wojsk operacyjnych pewne związki taktyczne
(dywizje i/lub brygady piechoty). W połączeniu z Dywizją Gwardii Federalnej,
stanowią one trzon wojsk operacyjnych. Pozostałe oddziały/związki
poszczególnych republik, stanowią siły terytorialne, podległe ich prezydentom
(poprzez republikańskie sztaby główne). Tylko w przypadku najwyższej, wojennej konieczności,
część lub całość sił terytorialnych może przejść pod kontrolę i dowodzenie
Federalnego Sztabu Generalnego. Do wyłącznych kompetencji tego sztabu należą:
szkolenie na poziomie oficerskim, oraz polityka personalna od stopnia majora
wzwyż.
Morskie
siły Wielkiej Kolumbii, dzielą się na federalne i republikańskie. Więcej o tym niżej.
Na
wyższe szkolnictwo wojskowe składają się trzy szkoły oficerskie wojsk lądowych (Bogota,
Quito i Caracas), szkoła oficerska marynarki (Callao) oraz Akademia Wojskowa
(Lima).
Marynarka
wojenna
Dzieli
się na siły federalne i republikańskie, Siły federalne, obejmujące w zasadzie
wszystkie jednostki morskie, podlegają Prezydentowi Federacji, poprzez
Admiralicję Federalną. Do wyłącznych kompetencji tej Admiralicji w czasie
pokoju należą: szkolenie na poziomie oficerskim, oraz polityka personalna od
stopnia komandora podporucznika (capitán
de corbeta) wzwyż. W czasie wojny, Admiralicja Federalna, w składzie
Połączonego Federalnego Sztabu Generalnego, sprawuje dowodzenie operacyjne
flotą Federacji. Jednakże, tak w czasie pokoju, jak i wojny, zaopatrzenie
jednostek floty obciąża admiralicje poszczególnych republik; oczywiście tylko
tych, które maja dostęp do morza, a więc i własną admiralicję.
W
wyłącznej kompetencji admiralicji sił republikańskich pozostają jednostki
rzeczne, a w czasie pokoju także szkolenie (za wyjątkiem oficerskiego) oraz
polityka personalna do stopnia kapitana marynarki (teniente de navío).
Bardziej
szczegółowe dane, w tym aktualny skład marynarki wojennej Wielkiej Kolumbii, już
w osobnym poście.
Perspektywy
Mimo,
niekorzystnego wpływu końca IWS na ekonomikę Federacji, przyszłość rysuje się całkiem
nieźle. Wydobycie ropy naftowej z rejonu Maracaibo, w związku ze światowym
zapotrzebowaniem, dynamicznie będzie rosło, a udział obcego kapitału w
przemyśle petrochemicznym będzie malał. Rozpowszechnienie budowy szybkich
statków z chłodzonymi ładowniami (bananowców), spowoduje wzrost eksportu
owoców. Planuje się renegocjacje wielu niepełnoprawnych umów. Celem na rok 1930
jest ograniczenie udziału kapitału obcego w ekonomice Federacji do 20% Przewiduje
się też znaczny wzrost wpływów do budżetu z tytułu dzierżawy Strefy Kanału
Panamskiego oraz koncesji rybackich. Ogólnie, szacuje się na lata 1919-1929,
wzrost wpływów do budżetu na średnim poziomie 5,5% rocznie.
