Wiadomości z floty nr 10/1/1924

Wiadomości z floty nr 10/1/1924

Okręty.

Sprzedano na Litwę dwa patrolowce (Rybitwa PB-3 1904 i Burzyk PB-4 1904) za łączną kwotę 258 tys. zł.

Na przeznaczony wcześniej do sprzedaży monitor Admirał Sierpinek (MON-1 1912) nie ma jak na razie chętnych. Pewnie jeszcze jakiś czas ten okręt u nas zostanie.

Pojawiło się natomiast zainteresowanie ze strony marynarek chińskiej i tureckiej zakupem naszego starego predrednota Mieszko I (BB-1 1908). Miałem zamiar zdeklasować ten okręt do roli pancernika obrony wybrzeża, ale jeśli monitor pozostaje, to można by Mieszka sprzedać.

Ukończono budowę czterech następnych kanonierek rzeczno-morskich typu Smok. Ich nazwy to: Wiwern, Żmij, Ladon i Fafnir. Okręty zostaną przebazowane do Szantou i Hangczou (po dwa na każdą bazę). Wykorzystując doświadczenia z samodzielnego rejsu dwóch pierwszych kanonierek tego typu do Togo, podjęto ryzyko wysłania ich do Chin „na własnych nogach” W rejsie towarzyszyć im będą zaopatrzeniowiec typu Belitung i dwa holowniki pełnomorskie typu Żubr. Jak wykazały doświadczenia z rejsu do Togo, największy problem może być ze sforsowaniem Zatoki Biskajskiej. Ze względu na częste i silne wiatry zachodnie nie można tego zrobić wzdłuż brzegu, a przecięcie zatoki na linii Brest – La Coruña też może rodzić problemy.

Kolonie.

Zakończono prace budowlano-montażowe w naszych bazach w Hangczou i Szantou.

Aktualny stan w pełni sformowanych i wyszkolonych oddziałów tubylczych w koloniach przedstawia się, jak następuje:

- Togo; 1 lekka brygada, ok. 3 500 żołnierzy;

- Pemba; 1 lekka brygada, ok. 3 500 żołnierzy;

- Belitung; 2 bataliony, ok. 1 500 żołnierzy;

- Wyspa Bougainville’a; 1 batalion ok. 750 żołnierzy;

- Samoa Zachodnie; 1 batalion ok. 750 żołnierzy.

Na Wyspie św. Bartłomieja i Nauru nie przewiduje się tworzenia oddziałów tubylczych (zbyt niski stan miejscowej populacji), niemniej pojedynczy mieszkańcy tych wysp są wcielani do oddziałów garnizonowych z metropolii. Przedstawiony stan ilościowy wojsk tubylczych uznaje się za docelowy, niemniej będzie prowadzone szkolenie rezerwistów, aby na czas wojny można było go co najmniej podwoić

Inne.

Okręt badawczy Mikołaj Kopernik rozpoczął badania Wyspy Niedźwiedziej. Program obejmuje m.in. studia nad życiem nurzyków polarnych (ptaki z rodziny alk) i golców (ryby z rodziny łososiowatych), a także badania w zakresie meteorologii i stanu zalodzenia przyległych akwenów.

Powołano do życia Komisję Budowy Okrętów MW. Jej zadaniem będzie ocena wszystkich projektów budowanych, przebudowywanych i modernizowanych okrętów floty i ich zatwierdzanie, bądź odrzucanie. W skład Komisji weszli: Główny Inżynier MW, jako przewodniczący, Główny inspektor Budownictwa Okrętowego i Szef Wydziału Operacyjnego Sztabu Głównego MW, jako wiceprzewodniczący, Główny Mechanik, Szef Uzbrojenia, Szef Wydziału Historycznego Sztabu Głównego MW, oficer ze sztabu Głównego Nawigatora MW, oficer ze sztabu Dowództwa Floty, profesor budownictwa okrętowego Wyższej Szkoły Morsko-Handlowej w Gdańsku i profesor architektury Politechniki Olsztyńskiej, jako członkowie.

Po wspólnej akcji, nasza kanonierka Tyfon (GB-8 1908) i amerykańska kanonierka Tacloban, zatrzymały w rejonie atolu Helen Reef statek molukańskich piratów. Załoga statku dość rozsądnie nie stawiała oporu, więc obyło się bez ofiar w ludziach. Jednostka wraz z załogą została doprowadzona do Batawii, celem osądzenia piratów i zlicytowania statku. Udana współpraca polskiego i amerykańskiego okrętu może mieć korzystny wpływ na stosunki między tymi państwami.

Z dniem 1 stycznia 1924 roku do Międzynarodowej Konwencji w Sprawie Zwalczania Piractwa na obszarze Azji Wschodniej i Południowo-wschodniej przyłączyła się Portugalia.

Lekki krążownik typu Kołobrzeg 1924-1925 (4 szt.) - poprawiony

Lekki krążownik typu Kołobrzeg 1924-1925 (4 szt.)

W końcu ujrzał światło dzienne rodzący się w bólach krążownik typu Kołobrzeg. Budowa okrętów tego typu była dwukrotnie wstrzymywana; a to z powodów budżetowych, a to dla przyśpieszenia budowy niszczycieli. Pomijając krążownik-królewską "karetę" (Korona ARY-1 1922), jest to pierwszy naprawdę nowoczesny lekki krążownik w naszej flocie.

Być może kogoś zainteresuje historia zmian w tym projekcie. Wstępne założenia wyglądały tak: 8 000 t wyporności normalnej, szybkość 32 w, uzbrojenie 8x152, 4x105, 4x40, 8x25, 4xwt, opancerzenie maksymalne 75 mm. Finalnie, przy trochę mniejszej wyporności udało się utrzymać zakładaną szybkość, a dodatkowo poprawić uzbrojenie. Dwa dodatkowe działa 105 mm zostały dodane, bo znalazło się miejsce, które się o nie prosiło, a także rezerwy ciężarowe (chociaż dostępny sektor ognia tych dział nie jest rewelacyjny, to grzechem byłoby pogardzić dwoma dodatkowymi lufami). To samo dotyczy dodatkowych działek 25 mm. W efekcie uzyskałem – moim zdaniem – wartościową jednostkę, dobrze zbilansowaną pod względem walorów ofensywnych i defensywnych.

Mimo korzystnych proporcji kadłuba i wysokiej wolnej burty, Springsharp nie pochwalił tego projektu za dobrą dzielność morską. Powodem jest zapewne maksymalne możliwe dociążenie okrętu uzbrojeniem, opancerzeniem i maszynami. Jednostka posiada niezły zasięg przy założonej prędkości marszowej

Mam nadzieję, że mogę nie obawiać się posądzeń o zarozumialstwo, jeśli stwierdzę, że okręt wygląda dość elegancko, głównie dzięki stosunkowo niskiej i zwartej sylwetce. Lekkie, trójnożne maszty nadają mu z kolei cechy pewnej „zwiewności” Celowo pochyliłem maszty i kominy dla uzyskania dynamiki sylwetki. Efekt ogólny może trochę psuć żuraw łodziowy, ale jest on konieczny, a lepiej nie potrafiłem go narysować :).

Na pewno zaś mogę się obawiać oskarżeń o nadmierną progresywność; rzeczywiście podobne okręty w „realu” budowano dopiero w latach 30-tych, co nie oznacza, że taka jednostka w roku 1924 absolutnie nie mogła powstać.

Jak już wcześniej stwierdziłem, podzielam Wasz niepokój o zbyt małą liczbę niszczycieli w stosunku do cięższych okrętów floty. Niemniej (pomijając krążownik- jacht królewski i trzy małe krążowniki kolonialne), wszystkie nasze lekkie krążowniki pochodzą jeszcze sprzed IWS i ich wartość staje się z roku na rok coraz bardziej problematyczna. Po wejściu do służby wszystkich jednostek typu Kołobrzeg, najstarsze lekkie krążowniki (typ Kętrzyn CL-3 1908-09) trafią do oferty handlowej.

Uwaga: poprawiłem lokalizację rufowych dział 105 mm, przesuwając je w stronę dziobu i nieznacznie na burty.

 

Kołobrzeg, Poland Light cruiser laid down 1924

Displacement:

            6 613 t light; 6 903 t standard; 7 831 t normal; 8 573 t full load

Dimensions: Length (overall / waterline) x beam x draught (normal/deep)

            (536,48 ft / 531,50 ft) x 58,56 ft x (20,01 / 21,33 ft)

            (163,52 m / 162,00 m) x 17,85 m  x (6,10 / 6,50 m)

Armament:

      8 - 5,98" / 152 mm 50,0 cal guns - 101,41lbs / 46,00kg shells, 150 per gun

              Quick firing guns in turret on barbette mounts, 1924 Model

              4 x Twin mounts on centreline ends, evenly spread 2 raised mounts - superfiring

      6 - 4,13" / 105 mm 50,0 cal guns - 33,29lbs / 15,10kg shells, 450 per gun

              Dual purpose guns in deck and hoist mounts, 1924 Model

              6 x Single mounts on sides, forward evenly spread 6 raised mounts

      4 - 1,57" / 40,0 mm 60,0 cal guns - 2,05lbs / 0,93kg shells, 1 500 per gun

              Anti-air guns in deck mounts, 1924 Model

              2 x Twin mounts on sides, aft deck forward 2 raised mounts

      10 - 0,98" / 25,0 mm 60,0 cal guns - 0,55lbs / 0,25kg shells, 3 000 per gun

              Anti-air guns in deck mounts, 1924 Model

              4 x Twin mounts on sides, evenly spread 4 raised mounts

              1 x Twin mount on centreline, aft deck centre 1 raised mount

      Weight of broadside 864 lbs / 417 kg

      Main Torpedoes

      4 - 21,0" / 533 mm, 24,61 ft / 7,50 m torpedoes - 1,693 t each, 6,773 t total

            In 2 sets of deck mounted side rotating tubes

Armour:

   - Belts:                     Width (max)    Length (avg)               Height (avg)

            Main:   2,95" / 75 mm 370,73 ft / 113,00 m   7,87 ft / 2,40 m

            Ends:   Unarmoured

            Upper: 1,97" / 50 mm 127,95 ft / 39,00 m     7,87 ft / 2,40 m

              Main Belt covers 107% of normal length

              Main belt does not fully cover magazines and engineering spaces

   - Gun armour:         Face (max)     Other gunhouse (avg)            Barbette/hoist (max)

            Main:   2,95" / 75 mm 0,98" / 25 mm             1,97" / 50 mm

            2nd:           -                      -                            0,98" / 25 mm

   - Armoured deck - single deck:

            For and Aft decks: 0,98" / 25 mm

   - Conning towers: Forward 2,95" / 75 mm, Aft 0,98" / 25 mm

Machinery:

            Oil fired boilers, steam turbines,

            Geared drive, 4 shafts, 74 699 shp / 55 726 Kw = 32,00 kts

            Range 9 250nm at 14,00 kts

            Bunker at max displacement = 1 670 tons

Complement:

            416 - 541

Cost:

            £2,153 million / $8,613 million

Distribution of weights at normal displacement:

            Armament: 320 tons, 4,1%

               - Guns: 307 tons, 3,9%

               - Weapons: 14 tons, 0,2%

            Armour: 927 tons, 11,8%

               - Belts: 455 tons, 5,8%

               - Armament: 132 tons, 1,7%

               - Armour Deck: 307 tons, 3,9%

               - Conning Towers: 33 tons, 0,4%

            Machinery: 2 460 tons, 31,4%

            Hull, fittings & equipment: 2 905 tons, 37,1%

            Fuel, ammunition & stores: 1 218 tons, 15,6%

            Miscellaneous weights: 0 tons, 0,0%

Overall survivability and seakeeping ability:

            Survivability (Non-critical penetrating hits needed to sink ship):

              6 842 lbs / 3 104 Kg = 63,9 x 6,0 " / 152 mm shells or 0,9 torpedoes

            Stability (Unstable if below 1.00): 1,10

            Metacentric height 2,7 ft / 0,8 m

            Roll period: 15,0 seconds

            Steadiness      - As gun platform (Average = 50 %): 72 %

                                   - Recoil effect (Restricted arc if above 1.00): 0,37

            Seaboat quality  (Average = 1.00): 1,02

Hull form characteristics:

            Hull has rise forward of midbreak,

              a normal bow and a cruiser stern

            Block coefficient (normal/deep): 0,440 / 0,452

            Length to Beam Ratio: 9,08 : 1

            'Natural speed' for length: 23,05 kts

            Power going to wave formation at top speed: 58 %

            Trim (Max stability = 0, Max steadiness = 100): 70

            Bow angle (Positive = bow angles forward): 11,30 degrees

            Stern overhang: -1,64 ft / -0,50 m

            Freeboard (% = length of deck as a percentage of waterline length):

                                               Fore end,        Aft end

               - Forecastle:            16,00%,  24,93 ft / 7,60 m,  21,98 ft / 6,70 m

               - Forward deck:       32,00%,  21,98 ft / 6,70 m,  21,98 ft / 6,70 m

               - Aft deck:    38,00%,  14,11 ft / 4,30 m,  14,11 ft / 4,30 m

               - Quarter deck:        14,00%,  14,11 ft / 4,30 m,  15,09 ft / 4,60 m

               - Average freeboard:                      18,15 ft / 5,53 m

            Ship tends to be wet forward

Ship space, strength and comments:

            Space - Hull below water (magazines/engines, low = better): 116,7%

                        - Above water (accommodation/working, high = better): 155,3%

            Waterplane Area: 19 696 Square feet or 1 830 Square metres

            Displacement factor (Displacement / loading): 112%

            Structure weight / hull surface area: 97 lbs/sq ft or 474 Kg/sq metre

            Hull strength (Relative):

                        - Cross-sectional: 0,95

                        - Longitudinal: 1,53

                        - Overall: 1,00

            Cramped machinery, storage, compartmentation space

            Excellent accommodation and workspace room

            Ship has slow, easy roll, a good, steady gun platform

Kołobrzeg (1924)

Hel (1924)

Frombork (1925)

Łeba (1925)