Komunikat wojenny nr 5/1942

Komunikat wojenny nr 5/1942

Przebieg działań.

Z Samoa wyruszył na Nauru zespół desantowy w składzie:

- 8.Eskadry krążowników: Toruń (CA-13 1932), Częstochowa i Przemyśl (CL-22 1930);

- krążownika plot Świdnik (CLA-4 1933);

- 6.Dywizjonu niszczycieli (4 typu Samum DD-54 1932);

- okrętów desantowych: Biskaje (LSL-1 1939), Wielka Syrta (LSL-2 1941), dwu typu Dąbie (LSM-9 1939), transportowca desantowego Kattegat (TSL-1 1934);

- holownika Nosorożec (TUG-15 1935).

Zespół ten przewozi łącznie 1750 żołnierzy, 3 czołgi lekkie, 3 działa lekkie, 11 pojazdów terenowych i 5600 t zaopatrzenia. Kilkadziesiąt Mm od Nauru do zespołu desantowego dołączył (wyruszając wcześniej z Clipperton) zespół osłony w składzie:

- 1.Eskadry pancerników (2 typu Władysław Łokietek BB-4 1923/1939);

- 3.Eskadry lotniskowców (2 typu Hetman Chodkiewicz CV-4 1934);

- 3.Eskadry krążowników plot (4 typu Świdnik CLA-4 1933);

- 4.Flotylli niszczycieli (4 typu Monsun DD-21 1921 i 4 typu Tsunami DD-33 1925).

Na zdobytej uprzednio przez Japończyków wyspie (patrz Komunikat nr 1/1942) przebywało 1100 żołnierzy (w tym 800 w jednostkach bojowych) i kilka wodnosamolotów, sił morskich Japończycy na Nauru nie mieli. Desant poprzedziło silne bombardowanie lotnicze z lotniskowców, które zniszczyło japońskie wodnosamoloty oraz będące w budowie stanowiska artylerii nadbrzeżnej. W pierwszej fali lądowało na kutrach i łodziach desantowych ok. 500 żołnierzy wspieranych ogniem okrętowym. Rozproszone na wyspie wojska japońskie nie były w stanie zapobiec desantowi pierwszej fali, a kiedy już zdołały skoncentrować przeciw naszemu przyczółkowi większe siły, na brzegu znajdowała się już druga fala desantu (800 żołnierzy i 3 lekkie czołgi). Nic dziwnego więc, że japoński kontratak nie przyniósł skutku i zakończył się dużymi stratami w ludziach oraz rozszerzeniem przyczółka. W trzeciej fali na wyspie lądowało 450 żołnierzy, 3 działka oraz część pozostałego sprzętu i zaopatrzenia. Nie będąc w stanie powstrzymać wspartych czołgami i ogniem okrętowym polskich ataków, Japończycy skupili się w dwu punktach oporu; w rejonie wyrobisk górniczych (fosforyty) w centralnej części wyspy oraz w okolicy przystani. Desperacki japoński atak nocny nie zaskoczył naszych oddziałów, a przeprowadzone rano i przed południem bombardowania lotnicze i artyleryjskie zadały Japończykom takie straty, że ich opór praktycznie ustał. Ostatecznie zdobycie wyspy ogłoszono w dniu następnym; zabitych zostało ok. 900 żołnierzy wroga, do niewoli dostało się ok. 200, głównie Koreańczyków z oddziału budowlanego i ciężej rannych Japończyków. Nasze straty to 39 zabitych i 114 rannych, 1 zatopiony kuter desantowy, 3 zestrzelone samoloty oraz 1 czołg uszkodzony.

3.Flotylla niszczycieli (10 typu Cumulonimbus DD-43 1928) przeprowadziła wypad na Morze Filipińskie w celu przechwycenia ewentualnych japońskich posiłków podążających na Palau. Za wyjątkiem dużego trawlera rybackiego (który został oczywiście zatopiony), jednostek japońskich nie napotkano.

Lepiej poszczęściło się okrętowi podwodnemu Marun (typu Tuńczyk SS-95 1941), który na północ od atolu Enewetak zatopił – osłaniany przez eskortowiec Shirataka – transportowiec (ok. 5500 BRT), wiozący na Nauru posiłki (ok. 600 żołnierzy + sprzęt i zaopatrzenie). Japoński transportowiec miał szanse dotrzeć na Nauru jeszcze przed naszym desantem, co mogłoby skomplikować sytuację lądujących wojsk polskich.

Podwodna flota japońska zrewanżowała nam się dość dotkliwie, topiąc „cywilny” tankowiec (10000 BRT) na południe od Kiribati.

Nasze łodzie latające dostarczyły na Babelthuap następnych 160 żołnierzy i 1100 kg zaopatrzenia. Niestety, utracono łódź latającą typu CZL-69HRBb Pelikan, która nieostrożnie manewrując, „nadziała się” na rafę i zatonęła. Miało to miejsce już po jej rozładowaniu, więc strat w ludziach i zaopatrzeniu nie zanotowano. Na samej wyspie toczyły się niezbyt intensywne walki, nie przynoszące obydwu stronom ani większych sukcesów, ani większych strat.

Na postawionych przez nasze OP minach, Japończycy stracili jeden mały transportowiec (ok. 2500 BRT) i jeden statek rybacki.

Walki powietrzne w rejonie Tajwanu tracą na zaciętości, powodem są duże straty japońskie i trudności w ich uzupełnianiu. Lotnisko w Kaosiung zostało praktycznie wyłączone z użytku i obecnie aktywne jest tylko jedno w okolicy Tajpej. W budowie znajduje się nowe lotnisko w środkowym rejonie zachodniego wybrzeża wyspy.

Nabierają ciężkości walki lądowe w północno-wschodnich Chinach, jednak większego przełomu w nich nie zanotowano. W głównie pozycyjnych starciach zaangażowanych jest już równowartość kilkunastu dywizji po każdej ze stron.

Informacje uzupełniające.

Z portów metropolii wyruszył wielki konwój składający się z: 3 transportów wojska floty oraz 2 adaptowanych do tego celu statków pasażerskich, 2 zaopatrzeniowców floty oraz 25 statków handlowych, w tym 2 tankowców. Głównym przeznaczeniem konwoju są nasze bazy dalekowschodnie, a na jego trasie przewidziane jest dołączenie dalszych statków (przede wszystkim tankowców). Na odcinku Bałtyk - Antyle Polskie - Togo konwój eskortują zespoły E.1.2 i E.1.3 (2 krążowniki plot, 6 niszczycieli i 4 eskortowce), na odcinku Togo – Pemba zespoły E.2.2 i E.3.1 (1 lotniskowiec eskortowy, 1 krążownik lotniczy, 8 niszczycieli eskortowych i 4 eskortowce), na odcinku Pemba – Belitung zespoły E.3.1 i E.3.2 (2 lotniskowce eskortowe, 2 krążowniki lotnicze, 8 niszczycieli eskortowych i 6 eskortowców) oraz zespół dalekiej osłony (1 krążownik liniowy, 2 krążowniki lekkie i 4 niszczyciele). Na Belitung konwój się rozdziela, a osłonę poszczególnych jego części przejmują okręty 4 i 5 Floty.

Aspekty polityczne.

Doszło do poważnego incydentu syjamsko-francuskiego. Zdążający z Sajgonu do Perth francuski mały parowiec został ostrzelany i ciężko uszkodzony przez jeden z syjamskich okrętów. Szczęśliwie, na dryfujący francuski statek natknął się brytyjski liniowiec pasażerski, który po udzieleniu pomocy poszkodowanym, odholował „Francuza” do Singapuru. W związku z powyższym zdarzeniem, Francja wystosowała pod adresem Syjamu ostre w treści ultimatum, domagając się oficjalnych przeprosin, ukarania winnych oraz wysokiego odszkodowania finansowego.

Bilans strat.

Po stronie polskiej:

- zatopionych: 2 lekkie krążowniki, 1 kanonierka, 1 niszczyciel, 1 kanonierka rzeczno-morska, 3 okręty podwodne, 1 podwodny stawiacz min, 1 eskortowiec, 1 patrolowiec, 4 kutry patrolowe, 1 kuter desantowy, 3 holowniki, 5 statków;

- zestrzelonych lub zniszczonych na ziemi 206 samolotów;

- zabitych i wziętych do niewoli 3310 osób.

Po stronie chińskiej:

- zatopionych: 1 okręt podwodny;

- zestrzelonych lub zniszczonych na ziemi 43 samoloty;

- zabitych i wziętych do niewoli 21390 osób.

Po stronie japońskiej:

- zatopionych: 2 lotniskowce, 1 ciężki krążownik, 2 niszczyciele, 1 trałowiec, 11 statków;

- zestrzelonych lub zniszczonych na ziemi 308 samolotów;

- zabitych i wziętych do niewoli ok. 24650 osób.

Po stronie syjamskiej:

- .

Niszczyciel eskortowy typu Pałuki 1942-1943 (12 szt.)

Niszczyciel eskortowy typu Pałuki 1942-1943 (12 szt.)

Dość trudny do sklasyfikowania okręt; na niszczyciel eskortowy za duży, na niszczyciel klasyczny za wolny, co to za czort… Ja, biorąc pod uwagę przede wszystkim przeznaczenie tej jednostki, klasyfikuję ją jako duży niszczyciel eskortowy. Jeśli ktoś nazwie Pałuki małym niszczycielem, kopii o to kruszyć nie będę.

Głównym zadaniem okrętów tego typu jest eskorta drugorzędnych zespołów dużych okrętów (np. lotniskowce eskortowe) oraz szczególnie ważnych konwojów. Dla umożliwienia realizacji tych zadań, jednostka została wyposażona w liczną i silną artylerię plot oraz zróżnicowany zestaw broni pop. Wadą mogą być niezbyt korzystne sektory ostrzału stanowisk 40 mm, ale biorąc pod uwagę ograniczone rozmiary kadłuba, niczego lepszego nie byłem w stanie wymyślić.

Na uwagę zasługuje bogate wyposażenie radionawigacyjne okrętu. Ponieważ raport niektóre elementy pomija, a inne opisuje symbolami, które dla mniej uważnie śledzącego bloga czytelnika mogą być niezrozumiałe, przedstawiam poniżej listę tych urządzeń:

- 2 radiodalocelowniki o bazie 4 m typu RDC-P-4,

- 1 szumonamiernik typu SP-3,

- 1 sonar typu SA-2,

- 1 radiostacja dalekiego zasięgu,

- 1 radiostacja średniego zasięgu,

- 2 radiostacje krótkiego zasięgu,

- 1 radionamiernik typu RN-1,

- 1 radionamiernik typu RN-2,

- 1 radionamiernik wysokiej częstotliwości typu RNWC-1,

- 1 radar kontroli powietrznej i powierzchni morza typu RWN-PM-1.

Ponieważ Pałuki mają korzystny hydrodynamicznie, „nowoczesny” kształt kadłuba oraz wyposażone są w gruszkę dziobową, udało się uzyskać prędkość maksymalną większą, niż by to wynikało z niemodyfikowanego raportu (24,7 w). Właściwości morskie – jak na okręt tej wielkości – są naprawdę dobre i umożliwiają towarzyszenie największym okrętom bojowym, nawet w bardzo trudnych stanach pogodowych.

Prócz załogi stałej (107 osób), okręt jest w stanie przewieźć na dłuższych trasach ok. 30-40 „pasażerów” (wyratowani rozbitkowie, desant itp.); na krótszych odcinkach (do 48 godz. rejsu) zdolność ta wynosi ok. 150 osób. Z tego też powodu, na jednostce umieszczono ponadnormatywną ilość środków ratunkowych (łodzie + tratwy), łącznie dla 254 osób.

 

Pałuki, Poland Destroyer escort laid down 1942

Displacement:

            990 t light; 1 071 t standard; 1 303 t normal; 1 488 t full load

Dimensions: Length (overall / waterline) x beam x draught (normal/deep)

            (327,84 ft / 321,85 ft) x 35,76 ft x (11,48 / 12,39 ft)

            (99,93 m / 98,10 m) x 10,90 m  x (3,50 / 3,78 m)

Armament:

      6 - 4,13" / 105 mm 55,0 cal guns - 33,29lbs / 15,10kg shells, 300 per gun

              Dual purpose guns in deck and hoist mounts, 1939 Model

              3 x Twin mounts on centreline ends, majority aft

                        1 raised mount aft - superfiring

      6 - 1,57" / 40,0 mm 60,0 cal guns - 2,05lbs / 0,93kg shells, 1 600 per gun

              Anti-air guns in deck mounts, 1933 Model

              2 x Twin mounts on sides, forward deck aft

                        2 raised mounts

              1 x Twin mount on centreline, aft deck forward

                        1 raised mount

      8 - 0,98" / 25,0 mm 60,0 cal guns - 0,55lbs / 0,25kg shells, 3 250 per gun

              Anti-air guns in deck mounts, 1933 Model

              2 x Twin mounts on sides, aft deck centre

                        2 raised mounts

              2 x Twin mounts on sides, forward deck centre

                        2 double raised mounts

      3 - 0,98" / 25,0 mm 60,0 cal guns - 0,55lbs / 0,25kg shells, 3 250 per gun

              Breech loading guns in deck mounts, 1933 Model

              1 x Single mount on centreline, forward deck centre

                        1 raised mount

              1 x Twin mount on centreline, aft deck centre

                        1 double raised mount

      Weight of broadside 212 lbs / 96 kg

      Main Torpedoes

      4 - 21,0" / 533 mm, 23,79 ft / 7,25 m torpedoes - 1,613 t each, 6,451 t total

            In 1 sets of deck mounted centre rotating tubes

      Main DC/AS Mortars

      2 - 451,95 lbs / 205,00 kg Depth Charges + 36 reloads – 7,667 t total

            in stern depth charge raks

      2nd DC/AS Mortars

      2 - 451,95 lbs / 205,00 kg Depth Charges + 36 reloads - 7,667 t Total

in depth charge throwers

      3nd DC/AS Mortars

      1 - 66,14 lbs / 30,00 kg ahead throwing AS Mortar + 84 reloads - 2,510 t Total

hedgehog style A/S mortars

Armour:

   - Gun armour:         Face (max)     Other gunhouse (avg)            Barbette/hoist (max)

            Main:         -                      -                            0,98" / 25 mm

Machinery:

            Diesel Internal combustion motors,

            Geared drive, 2 shafts, 8 716 shp / 6 502 Kw = 27,80 kts

            Range 10 300nm at 12,00 kts

            Bunker at max displacement = 417 tons

Complement:

            107 - 140

Cost:

            £0,606 million / $2,426 million

Distribution of weights at normal displacement:

            Armament: 106 tons, 8,2%

               - Guns: 71 tons, 5,4%

               - Weapons: 36 tons, 2,8%

            Armour: 1 tons, 0,0%

               - Armament: 1 tons, 0,0%

            Machinery: 228 tons, 17,5%

            Hull, fittings & equipment: 620 tons, 47,6%

            Fuel, ammunition & stores: 313 tons, 24,0%

            Miscellaneous weights: 35 tons, 2,7%

               - Hull below water: 13 tons

               - On freeboard deck: 11 tons

               - Above deck: 12 tons

Overall survivability and seakeeping ability:

            Survivability (Non-critical penetrating hits needed to sink ship):

              2 496 lbs / 1 132 Kg = 70,7 x 4,1 " / 105 mm shells or 0,8 torpedoes

            Stability (Unstable if below 1.00): 1,20

            Metacentric height 1,5 ft / 0,5 m

            Roll period: 12,3 seconds

            Steadiness      - As gun platform (Average = 50 %): 71 %

                                   - Recoil effect (Restricted arc if above 1.00): 0,38

            Seaboat quality  (Average = 1.00): 1,42

Hull form characteristics:

            Hull has rise forward of midbreak,

              an extended bulbous bow and large transom stern

            Block coefficient (normal/deep): 0,345 / 0,365

            Length to Beam Ratio: 9,00 : 1

            'Natural speed' for length: 21,15 kts

            Power going to wave formation at top speed: 52 %

            Trim (Max stability = 0, Max steadiness = 100): 50

            Bow angle (Positive = bow angles forward): 17,20 degrees

            Stern overhang: 0,00 ft / 0,00 m

            Freeboard (% = length of deck as a percentage of waterline length):

                                               Fore end,        Aft end

               - Forecastle:            16,00%,  19,36 ft / 5,90 m,  16,40 ft / 5,00 m

               - Forward deck:       30,00%,  16,40 ft / 5,00 m,  16,40 ft / 5,00 m

               - Aft deck:    40,00%,  8,53 ft / 2,60 m,  8,53 ft / 2,60 m

               - Quarter deck:        14,00%,  8,53 ft / 2,60 m,  8,53 ft / 2,60 m

               - Average freeboard:                      12,34 ft / 3,76 m

            Ship tends to be wet forward

Ship space, strength and comments:

            Space - Hull below water (magazines/engines, low = better): 81,4%

                        - Above water (accommodation/working, high = better): 131,8%

            Waterplane Area: 7 123 Square feet or 662 Square metres

            Displacement factor (Displacement / loading): 170%

            Structure weight / hull surface area: 57 lbs/sq ft or 280 Kg/sq metre

            Hull strength (Relative):

                        - Cross-sectional: 0,91

                        - Longitudinal: 2,29

                        - Overall: 1,00

            Excellent machinery, storage, compartmentation space

            Excellent accommodation and workspace room

            Ship has slow, easy roll, a good, steady gun platform

            Good seaboat, rides out heavy weather easily

Sensors:

2 x RDC-P-4

1 x SP-3

1 x SA-2

1 x RN-2

1 x RN-1

1 x RNWC-1

1 x RWN-PM-1

Pałuki (1942)

Łużyce (1942)

Barcja (1942)

Jaćwież (1942)

Sambia (1942)

Pomezania (1942)

Pogezania (1942)

Natangia (1942)

Nadrowia (1943)

Skalowia (1943)

Galindia (1943)

Lubawia (1943)