Projekty kanonierek dla Polskiej Marynarki Wojennej z 1939 roku

Kolega H-Babbock był tak uprzejmy, że odciążył mnie nieco od prac blogowych, opracowując swój autorski projekt, a właściwie zestaw trzech projektów. Opis, raporty, rysunki, wszystko to jest Jego autorstwa, ja ograniczyłem się jedynie do drobnej adjustacji postu.

Ponieważ rysunki wszystkich trzech projektów znajdują się  w jednym pliku, wklejam je zaraz po części wstępnej opisu, a opisy szczegółowe i raporty kolejno w dalszej części postu.

Projekty kanonierek dla Polskiej Marynarki Wojennej z 1939 roku.

Przedstawiony materiał stanowi raczej żart okrętowy niż poważną propozycję.

Inspiracją był komentarz nowego Kolegi Sz.P. (Szymon.P.) pod wpisem „Modernizacja norweskiej kanonierki…” (31-10-2021 - https://jksbattleship.blogspot.com/2021/10/modernizacja-norweskiej-kanonierki.html).

Podał tam informację, że przed wojną pojawił się w Polsce konkurs na projekt kanonierki pancernej Dal dla PMW. Opisał także parametry owej kanonierki. Traktując to jako punkt wyjścia, stworzyłem własny projekt owej kanonierki Dal. Następnie „poprawiłem” założenia projektu (kanonierka Smok) oraz stworzyłem wersję kolonialną (Madagaskar). Łączy je założenie o tej samej wyporności 2500 ton standard.
Od razu zaznaczę, że wszystkie trzy projekty są moim zdaniem delikatnie mówiąc mało praktyczne. Pierwsze dwa w sytuacji „Polska 1939” nie mają racji bytu. A trzecia jest produktem ówczesnych wydumanych i oderwanych od rzeczywistości aspiracji kolonialnych.

Kanonierka pancerna Dal. 

Okręt jest zaprojektowany jako jednostka obrony wybrzeża. Wyporność, uzbrojenie oraz prędkość były już podane w założeniach konkursu. Na tej wyporności jednostka wyszła dość silnie opancerzona. Od siebie dałem wizualizację, konkretną liczbę luf plot, oraz zamieniłem nkm plot na działka 20mm. Tu kierowałem się założeniem, że działka te były (chyba) jeszcze tajemnicą wojskową, więc w publicznym konkursie nie mogły być rozważane.
Opancerzenia nie rysuje – to prosta „skrzynia” pociągnięta do pokładu.
Uwaga techniczna – takiego kształtu kadłuba (z podwyższeniem na śródokręciu), program nie przewiduje, musiałem więc obejść to (jak – zainteresowani zobaczą w raporcie).
W mojej opinii okręt jak na swoją wyporność jest niedozbrojony.

Dal, Poland Gunboat laid down 1939

Displacement:

                2 394 t light; 2 500 t standard; 2 607 t normal; 2 692 t full load

Dimensions: Length (overall / waterline) x beam x draught (normal/deep)

                (301,50 ft / 295,28 ft) x 45,93 ft x (11,48 / 11,79 ft)

                (91,90 m / 90,00 m) x 14,00 m  x (3,50 / 3,59 m)

Armament:

      4 - 6,00" / 152 mm 55,0 cal guns - 101,41lbs / 46,00kg shells, 210 per gun

                  Breech loading guns in turret on barbette mounts, 1930 Model

                  2 x 2-gun mounts on centreline ends, evenly spread

      4 - 1,57" / 40,0 mm 70,0 cal guns - 2,18lbs / 0,99kg shells, 1 000 per gun

                  Anti-air guns in deck mounts, 1936 Model

                  2 x Twin mounts on centreline ends, evenly spread

                               2 raised mounts

      4 - 0,79" / 20,0 mm 70,0 cal guns - 0,26lbs / 0,12kg shells, 2 000 per gun

                  Quick firing guns in deck mounts, 1939 Model

                  2 x Single mounts on sides, aft deck centre

                               2 raised mounts

                  2 x Single mounts on sides, forward deck centre

                               2 double raised mounts

      Weight of broadside 415 lbs / 188 kg

 Armour:

   - Belts:                                Width (max)           Length (avg)                         Height (avg)

                Main:      5,12" / 130 mm       167,32 ft / 51,00 m                13,12 ft / 4,00 m

                Ends:      Unarmoured

                  Main Belt covers 87% of normal length

    - Torpedo Bulkhead - Additional damage containing bulkheads:

                               1,18" / 30 mm         167,32 ft / 51,00 m                18,37 ft / 5,60 m

                Beam between torpedo bulkheads 26,25 ft / 8,00 m

    - Gun armour:     Face (max)             Other gunhouse (avg)          Barbette/hoist (max)

                Main:      5,98" / 152 mm       2,95" / 75 mm                        5,98" / 152 mm

                3rd:         0,98" / 25 mm               -                                              -

    - Armoured deck - single deck:

                For and Aft decks: 3,15" / 80 mm

    - Conning towers: Forward 5,98" / 152 mm, Aft 0,00" / 0 mm

 Machinery:

                Diesel Internal combustion motors,

                Geared drive, 2 shafts, 7 000 shp / 5 222 Kw = 19,23 kts

                Range 3 000nm at 12,00 kts

                Bunker at max displacement = 192 tons

Complement:

                182 - 237

Cost:

                £0,961 million / $3,846 million

 Distribution of weights at normal displacement:

                Armament: 166 tons, 6,4%

                   - Guns: 166 tons, 6,4%

                Armour: 1 223 tons, 46,9%

                   - Belts: 505 tons, 19,4%

                   - Torpedo bulkhead: 134 tons, 5,2%

                   - Armament: 129 tons, 4,9%

                   - Armour Deck: 430 tons, 16,5%

                   - Conning Tower: 24 tons, 0,9%

                Machinery: 189 tons, 7,3%

                Hull, fittings & equipment: 816 tons, 31,3%

                Fuel, ammunition & stores: 212 tons, 8,1%

                Miscellaneous weights: 0 tons, 0,0%

Overall survivability and seakeeping ability:

                Survivability (Non-critical penetrating hits needed to sink ship):

                  7 124 lbs / 3 231 Kg = 66,0 x 6,0 " / 152 mm shells or 2,8 torpedoes

                Stability (Unstable if below 1.00): 1,15

                Metacentric height 2,0 ft / 0,6 m

                Roll period: 13,5 seconds

                Steadiness             - As gun platform (Average = 50 %): 80 %

                                               - Recoil effect (Restricted arc if above 1.00): 0,25

                Seaboat quality  (Average = 1.00): 1,09

Hull form characteristics:

                Hull has a flush deck,

                  a straight bulbous bow and a cruiser stern

                Block coefficient (normal/deep): 0,586 / 0,589

                Length to Beam Ratio: 6,43 : 1

                'Natural speed' for length: 17,18 kts

                Power going to wave formation at top speed: 54 %

                Trim (Max stability = 0, Max steadiness = 100): 73

                Bow angle (Positive = bow angles forward): 25,37 degrees

                Stern overhang: -4,00 ft / -1,22 m

                Freeboard (% = length of deck as a percentage of waterline length):

                                                               Fore end,               Aft end

                   - Forecastle:       25,00%,  13,12 ft / 4,00 m,  8,53 ft / 2,60 m

                   - Forward deck:  28,25%,  8,53 ft / 2,60 m,  15,09 ft / 4,60 m

                   - Aft deck:           28,26%,  15,09 ft / 4,60 m,  8,53 ft / 2,60 m

                   - Quarter deck:   18,49%,  8,53 ft / 2,60 m,  8,53 ft / 2,60 m

                   - Average freeboard:                        10,84 ft / 3,31 m

                Ship tends to be wet forward

Ship space, strength and comments:

                Space      - Hull below water (magazines/engines, low = better): 78,0%

                               - Above water (accommodation/working, high = better): 121,0%

                Waterplane Area: 9 788 Square feet or 909 Square metres

                Displacement factor (Displacement / loading): 123%

                Structure weight / hull surface area: 69 lbs/sq ft or 335 Kg/sq metre

                Hull strength (Relative):

                               - Cross-sectional: 0,96

                               - Longitudinal: 1,53

                               - Overall: 1,00

                Excellent machinery, storage, compartmentation space

                Excellent accommodation and workspace room

                Ship has slow, easy roll, a good, steady gun platform

Kanonierka pancerna Smok.

To „poprawka” kanonierki Dal. Na tym samym kadłubie (z wyjątkiem podwyższenia na śródokręciu)  i przy tym samym opancerzeniu (a w przypadku wież działowych i stanowiska dowodzenia nawet pogrubionym) okręt dostał solidne uzbrojenie. Oczywiście kosztem prędkości oraz krótszej cytadeli (oraz „ścięcia” podwyższenia kadłuba na śródokręciu). Okręt jest przeraźliwie „ściśnięty”, ale dla jednostki przybrzeżnej to dopuszczalne, za to jego działa mogłyby potencjalnie uszkodzić ciężkie okręty niemieckie lub sowieckie.

Smok, Poland Gunboat laid down 1939
 
Displacement:
                2 414 t light; 2 533 t standard; 2 607 t normal; 2 666 t full load
 
Dimensions: Length (overall / waterline) x beam x draught (normal/deep)
                (301,50 ft / 295,28 ft) x 45,93 ft x (11,48 / 11,69 ft)
                (91,90 m / 90,00 m) x 14,00 m  x (3,50 / 3,56 m)
 
Armament:
      2 - 10,00" / 254 mm 45,0 cal guns - 496,04lbs / 225,00kg shells, 110 per gun
                  Breech loading guns in turret on barbette mounts, 1929 Model
                  2 x Single mounts on centreline ends, evenly spread
      4 - 1,57" / 40,0 mm 70,0 cal guns - 2,18lbs / 0,99kg shells, 1 000 per gun
                  Anti-air guns in deck mounts, 1936 Model
                  2 x Twin mounts on sides amidships
                               2 raised mounts
      3 - 0,79" / 20,0 mm 70,0 cal guns - 0,26lbs / 0,12kg shells, 2 000 per gun
                  Quick firing guns in deck mounts, 1939 Model
                  1 x Single mount on centreline aft
                               1 raised mount
                  2 x Single mounts on sides, forward deck centre
                               2 double raised mounts
      Weight of broadside 1 002 lbs / 454 kg
 
Armour:

   - Belts:                                Width (max)           Length (avg)                         Height (avg)
                Main:      5,12" / 130 mm       131,23 ft / 40,00 m                13,12 ft / 4,00 m
                Ends:      Unarmoured
                  Main Belt covers 68% of normal length
                  Main belt does not fully cover magazines and engineering spaces 
   - Torpedo Bulkhead - Additional damage containing bulkheads:
                               1,18" / 30 mm         131,23 ft / 40,00 m                17,95 ft / 5,47 m
                Beam between torpedo bulkheads 26,25 ft / 8,00 m 
   - Gun armour:     Face (max)             Other gunhouse (avg)          Barbette/hoist (max)
                Main:      10,0" / 254 mm       5,00" / 127 mm                      10,0" / 254 mm
                3rd:         0,98" / 25 mm               -                                              - 
   - Armoured deck - single deck:
                For and Aft decks: 3,15" / 80 mm 
   - Conning towers: Forward 10,00" / 254 mm, Aft 0,00" / 0 mm
 
Machinery:
                Diesel Internal combustion motors,
                Geared drive, 2 shafts, 3 000 shp / 2 238 Kw = 15,46 kts
                Range 3 000nm at 10,00 kts
                Bunker at max displacement = 133 tons
 
Complement:
                182 - 237
 
Cost:
                £1,112 million / $4,449 million
 
Distribution of weights at normal displacement:
                Armament: 283 tons, 10,9%
                   - Guns: 283 tons, 10,9%
                Armour: 1 178 tons, 45,2%
                   - Belts: 422 tons, 16,2%
                   - Torpedo bulkhead: 103 tons, 3,9%
                   - Armament: 242 tons, 9,3%
                   - Armour Deck: 370 tons, 14,2%
                   - Conning Tower: 41 tons, 1,6%
                Machinery: 81 tons, 3,1%
                Hull, fittings & equipment: 872 tons, 33,5%
                Fuel, ammunition & stores: 192 tons, 7,4%
                Miscellaneous weights: 0 tons, 0,0%
 
Overall survivability and seakeeping ability:
                Survivability (Non-critical penetrating hits needed to sink ship):
                  5 791 lbs / 2 627 Kg = 11,6 x 10,0 " / 254 mm shells or 2,6 torpedoes
                Stability (Unstable if below 1.00): 1,06
                Metacentric height 1,7 ft / 0,5 m
                Roll period: 14,6 seconds
                Steadiness             - As gun platform (Average = 50 %): 90 %
                                               - Recoil effect (Restricted arc if above 1.00): 0,52
                Seaboat quality  (Average = 1.00): 1,23
 
Hull form characteristics:
                Hull has a flush deck,
                  a straight bulbous bow and a cruiser stern
                Block coefficient (normal/deep): 0,586 / 0,588
                Length to Beam Ratio: 6,43 : 1
                'Natural speed' for length: 17,18 kts
                Power going to wave formation at top speed: 42 %
                Trim (Max stability = 0, Max steadiness = 100): 73
                Bow angle (Positive = bow angles forward): 25,37 degrees
                Stern overhang: -4,00 ft / -1,22 m
                Freeboard (% = length of deck as a percentage of waterline length):
                                                               Fore end,               Aft end
                   - Forecastle:       31,00%,  13,12 ft / 4,00 m,  8,53 ft / 2,60 m
                   - Forward deck:  28,25%,  8,53 ft / 2,60 m,  8,53 ft / 2,60 m
                   - Aft deck:           15,97%,  8,53 ft / 2,60 m,  8,53 ft / 2,60 m
                   - Quarter deck:   24,78%,  8,53 ft / 2,60 m,  8,53 ft / 2,60 m
                   - Average freeboard:                        9,10 ft / 2,77 m
                Ship tends to be wet forward
 
Ship space, strength and comments:
                Space      - Hull below water (magazines/engines, low = better): 77,7%
                               - Above water (accommodation/working, high = better): 87,4%
                Waterplane Area: 9 788 Square feet or 909 Square metres
                Displacement factor (Displacement / loading): 116%
                Structure weight / hull surface area: 81 lbs/sq ft or 395 Kg/sq metre
                Hull strength (Relative):
                               - Cross-sectional: 0,97
                               - Longitudinal: 1,36
                               - Overall: 1,00
                Excellent machinery, storage, compartmentation space
                Cramped accommodation and workspace room
                Ship has slow, easy roll, a good, steady gun platform
                Good seaboat, rides out heavy weather easily

Sam nie wiem, czy w tych projektach jednak nie pozwoliłem sobie na za dużo w tych wypornościach – więc jestem otwarty na krytykę.

Ponadto warto zwrócić uwagę na dwie rzeczy:

- przy tych samych kadłubach Smok ma dużo lepsze własności morskie niż Dal – wynika to z różnych prędkości maksymalnych;

- przy takich samych nadbudówkach wizualnie Smok wydaje się „wysoki”, a Dal „niska”.

Trzeci projekt to Madagaskar. 

Łączy go z poprzednimi wyporność standard, poza tym to zupełnie inna historia.

W związku z planami hipotetycznej polskiej kolonii na Madagaskarze, potrzebna byłaby także flota kolonialna, a na początek jej jednostka flagowa. Ponieważ okręt miał być do „wszystkiego”, lista oczekiwań była długa:

1. Wielki zasięg i dobre własności morskie miały pozwolić swobodnie dotrzeć do dalekiej kolonii oraz swobodnie tam operować w każdych warunkach pogodowych.
2. Okręt miał nie dopuścić do naruszania terytorium i wód naszej kolonii. Dlatego oczekiwano, że:
1. Artyleria będzie zdolna walczyć z nieprzyjacielskim niszczycielem, kanonierką, albo krążownikiem pomocniczym (więcej nie można było oczekiwać po jednostce tej wielkości). Stanęło na 2xIIx152 w zamkniętych stanowiskach z działami na wspólnych łożach (dla oszczędności masy).
2. W przypadku próby naruszenia wód przez potężną jednostkę wroga, nasz okręt miał mieć możliwość jednak realnego zagrożenia wrogowi. Stąd uzbrojenie torpedowe. Z braku miejsca na pokładzie, zastosowano 4 pojedyncze wt umieszczone w kadłubie (powyżej lw), po dwie na burtę. Mogą strzelać prostopadle do osi okrętu z odchyleniami plus/minus 30 stopni (uwaga – program nie przewiduje takich wyrzutni, więc wpisałem obrotowe wyrzutnie pokładowe).
3. W przypadku próby naruszenia wód przez op. wroga, nasz okręt miał mieć możliwość zwalczania go – stąd zrzutnie bomb głębinowych. 
3. Zażądano drugiego kalibru dział, szczególnie przydatnych przy zadaniach „policyjnych” (zwalczanie piractwa, nielegalnego szmuglu towarów,…). Zastosowano działa 75mm wz. 36, wersja morska, na stanowiskach uniwersalnych.
4. Zagrożenie lotnicze uznano za mniejsze, więc do uzbrojenia plot przywiązywano mniejszą rolę.
5. Opancerzenie okrętu jest raczej niewielkie, choć obejmuje linię wodną na długości całej cytadeli.
6. Patrole w rozległych wodach wokół kolonii wymagają rozpoznania – stąd wymóg katapulty i samolotu (dla zainteresowanych zagadka – jaki to samolot jest na pokładzie).
7. Okręt ma mieć możliwość bazowania w słabo przygotowanych przystaniach, oraz zaopatrywania posterunków kolonialnych. W razie konieczności także wysadzenia małego desantu. Stąd bardzo bogate wyposażenie w łodzie oraz dwie małe ładownie (na dziobie i przed katapultą) na 110t zaopatrzenia. Przednia ładownia obsługiwana jest przez składane żurawiki.
8. Okręt ma mieć możliwość przewożenia Gubernatora ze świtą. Stąd „apartament admiralski” na rufie wraz z galeryjką oraz obszerne przeszklone stanowisko dowodzenia na dziobie (pełniące raczej rolę salonu, niż przeznaczone do dowodzenia).
9. I na koniec może najważniejsze. Okręt ma wyglądać reprezentacyjnie.

Prędkość okrętu jest wypadkową powyższych wymagań. Także kształt kadłuba (a w konsekwencji własności morskie) wynikają w szczególności z wymogu wysokiej rufy (kabina admiralska).

W raporcie pojawiły się masy dodatkowe:

- nad pokładem: samolot+ katapulta – 10t

- na pokładzie: dźwig+materiały lotnicze 25t + 10t bomby głębinowe – razem 35t

- kadłub powyżej lw: torpedy i wyrzutnie 15t+30t zaopatrzenie – razem 45t

- kadłub poniżej lw: 80t zaopatrzenie

W mojej opinii okręt spełnia oczekiwania zamawiających, w szczególności dobrze prezentowałby się na paradach i wizytach w obcych portach. Jako okręt bojowy w czasie wojny jest jednak niemal bezużyteczny.

Madagaskar, Poland Gunboat laid down 1939

Displacement:

                2 363 t light; 2 500 t standard; 3 366 t normal; 4 058 t full load

Dimensions: Length (overall / waterline) x beam x draught (normal/deep)

                (400,97 ft / 393,70 ft) x 45,93 ft x (12,47 / 14,44 ft)

                (122,22 m / 120,00 m) x 14,00 m  x (3,80 / 4,40 m)

Armament:

      4 - 6,00" / 152 mm 55,0 cal guns - 101,41lbs / 46,00kg shells, 225 per gun

                  Breech loading guns in deck and hoist mounts, 1930 Model

                  2 x Twin mounts on centreline ends, evenly spread

      4 - 2,95" / 75,0 mm 50,0 cal guns - 13,62lbs / 6,18kg shells, 500 per gun

                  Dual purpose guns in deck mounts, 1936 Model

                  4 x Single mounts on sides, evenly spread

      2 - 1,57" / 40,0 mm 70,0 cal guns - 2,18lbs / 0,99kg shells, 1 000 per gun

                  Quick firing guns in deck mount, 1936 Model

                  1 x Twin mount on centreline aft

                               1 raised mount

      4 - 0,79" / 20,0 mm 70,0 cal guns - 0,26lbs / 0,12kg shells, 2 000 per gun

                  Anti-air guns in deck mounts, 1939 Model

                  2 x Single mounts on sides, aft deck centre

                               2 raised mounts

                  2 x Single mounts on sides, forward deck centre

                               2 double raised mounts

      Weight of broadside 466 lbs / 211 kg

      Main Torpedoes

      4 - 21,7" / 550 mm, 27,17 ft / 8,28 m torpedoes - 1,904 t each, 7,617 t total

                In 4 sets of deck mounted side rotating tubes

      Main DC/AS Mortars

      14 - 551,16 lbs / 250,00 kg Depth Charges + 14 reloads - 6,889 t total

                in Stern depth charge racks

Armour:

   - Belts:                                Width (max)           Length (avg)                         Height (avg)

                Main:      1,57" / 40 mm         219,82 ft / 67,00 m                12,30 ft / 3,75 m

                Ends:      Unarmoured

                  Main Belt covers 86% of normal length

    - Gun armour:     Face (max)             Other gunhouse (avg)          Barbette/hoist (max)

                Main:      2,95" / 75 mm         1,57" / 40 mm                        2,95" / 75 mm

                2nd:        1,57" / 40 mm               -                                              -

                3rd:         0,98" / 25 mm               -                                              -

   - Armoured deck - single deck:

                For and Aft decks: 1,18" / 30 mm 

Machinery:

                Diesel Internal combustion motors,

                Geared drive, 2 shafts, 13 200 shp / 9 847 Kw = 22,66 kts

                Range 12 000nm at 16,00 kts

                Bunker at max displacement = 1 558 tons

 Complement:

                220 - 287

 Cost:

                £1,107 million / $4,428 million

 Distribution of weights at normal displacement:

                Armament: 160 tons, 4,7%

                   - Guns: 136 tons, 4,0%

                   - Weapons: 24 tons, 0,7%

                Armour: 428 tons, 12,7%

                   - Belts: 182 tons, 5,4%

                   - Armament: 45 tons, 1,4%

                   - Armour Deck: 200 tons, 6,0%

                Machinery: 357 tons, 10,6%

                Hull, fittings & equipment: 1 248 tons, 37,1%

                Fuel, ammunition & stores: 1 002 tons, 29,8%

                Miscellaneous weights: 170 tons, 5,1%

                   - Hull below water: 80 tons

                   - Hull above water: 45 tons

                   - On freeboard deck: 35 tons

                   - Above deck: 10 tons

 Overall survivability and seakeeping ability:

                Survivability (Non-critical penetrating hits needed to sink ship):

                  8 113 lbs / 3 680 Kg = 75,1 x 6,0 " / 152 mm shells or 1,4 torpedoes

                Stability (Unstable if below 1.00): 1,09

                Metacentric height 1,8 ft / 0,6 m

                Roll period: 14,3 seconds

                Steadiness             - As gun platform (Average = 50 %): 100 %

                                               - Recoil effect (Restricted arc if above 1.00): 0,39

                Seaboat quality  (Average = 1.00): 1,72

 Hull form characteristics:

                Hull has a flush deck,

                  a straight bulbous bow and a round stern

                Block coefficient (normal/deep): 0,523 / 0,544

                Length to Beam Ratio: 8,57 : 1

                'Natural speed' for length: 19,84 kts

                Power going to wave formation at top speed: 50 %

                Trim (Max stability = 0, Max steadiness = 100): 75

                Bow angle (Positive = bow angles forward): 18,30 degrees

                Stern overhang: -3,28 ft / -1,00 m

                Freeboard (% = length of deck as a percentage of waterline length):

                                                               Fore end,               Aft end

                   - Forecastle:       24,00%,  21,98 ft / 6,70 m,  16,73 ft / 5,10 m

                   - Forward deck:  22,00%,  16,73 ft / 5,10 m,  14,93 ft / 4,55 m

                   - Aft deck:           34,00%,  14,93 ft / 4,55 m,  14,93 ft / 4,55 m

                   - Quarter deck:   20,00%,  14,93 ft / 4,55 m,  14,93 ft / 4,55 m

                   - Average freeboard:                        16,06 ft / 4,90 m

 Ship space, strength and comments:

                Space      - Hull below water (magazines/engines, low = better): 56,0%

                               - Above water (accommodation/working, high = better): 154,7%

                Waterplane Area: 12 300 Square feet or 1 143 Square metres

                Displacement factor (Displacement / loading): 181%

                Structure weight / hull surface area: 68 lbs/sq ft or 332 Kg/sq metre

                Hull strength (Relative):

                               - Cross-sectional: 0,93

                               - Longitudinal: 1,79

                               - Overall: 1,00

                Excellent machinery, storage, compartmentation space

                Excellent accommodation and workspace room

                Ship has slow, easy roll, a good, steady gun platform

                Excellent seaboat, comfortable, can fire her guns in the heaviest weather

Przebudowa pancernika bateryjnego typu Hamidiye na krążownik pancerny 1899 (1 jednostka)

Przebudowa pancernika bateryjnego typu Hamidiye na krążownik pancerny 1899 (1 jednostka)

Projekt wg pomysłu kolegi ŁK, On też jest autorem legendy. Opis techniczny mój, wg wytycznych Pomysłodawcy.

Turecki bateryjny pancernik Hamidiye był jednym z bardzo osobliwych okrętów liniowych epoki żelaza. A wynikało to z ekstremalnie długiego i wyjątkowo dyletanckiego wykonawstwa miejscowej stoczni Tersane-i Amire w Istambule. Okręt, którego stępkę położono w grudniu 1874 r. został ukończony dopiero po 20 latach, jako… hulk szkolny! Wobec oczywistej absurdalności takiego rozwiązania założymy, że po uzyskaniu kredytu (udzielonego rządowi tureckiemu przez konsorcjum banków berlińskich), okręt postanowiono przekształcić jednak w jednostkę bojową – niewielki krążownik pancerny. W tym celu przeholowano go do stoczni Vulcan w Szczecinie (nietrudno się bowiem domyślić, że warunkiem przyznania kredytu było udzielenie zlecenia stoczniom niemieckim). Trudna operacja holowania dookoła Europy zakończyła się 18.01.1897 r. Roboty stoczniowe podjęto 24.03.1897 r. i zakończono 17.12.1899 r. Zakres przeprowadzonych prac był ogromny i rozpoczął się od gigantycznych wymiarowo prac demontażowych, obejmujących nieczynną maszynę parową, kotły, zainstalowane uzbrojenie i żelazne płyty pancerne. „Wymuszony” wybór niemieckiej stoczni miał jednak niezaprzeczalną zaletę, w postaci posiadania  doświadczeń tak głębokich przebudów (np. pancerników klasy Sachsen). Od początku założono, że Hamidiye będzie operować  zarówno na Morzu Czarnym, jak i Egejskim i przeznaczony będzie (jako okręt „szybki”) także do zwalczania żeglugi handlowej nieprzyjaciela. Okręt uczestniczył, bez większych sukcesów, we wszystkich konfliktach zbrojnych, prowadzonych przez Turcję w latach 1911-1922, w tym w obronie Dardaneli w 1915 r. Od 18.11.1917 r. pełnił dodatkowo funkcję okrętu obrony przeciwlotniczej, wobec sukcesów lotnictwa alianckiego (np. zatopienie przez Brytyjczyków niszczyciela Yadigar-i Millet  w dniu 10.07.1917 r.). Od 30.10.1918 r. do 24.07.1923 r. krążownik był wycofany ze służby i znajdował się pod kontrolą sił Ententy. Flota turecka odzyskała go dopiero po podpisaniu traktatu pokojowego w Lozannie i eksploatowała, po doraźnym remoncie, do 31.12.1926 r. Dalsza służba, przez 30(!) lat ograniczyła się (po demontażu opancerzenia, uzbrojenia i napędu) do pełnienia funkcji hulku szkolnego w Izmirze, przeznaczonego dla celów socjalno-dydaktycznych miejscowej akademii morskiej 😊. Kadłub okrętu został pocięty na złom w miejscowej stoczni  do 17.12.1958 r.

Poniżej opis techniczny przebudowy.

Kadłub

Podwyższono na śródokręciu wolną burtę o jeden pokład. Przebudowano również podwodną część rufy, celem wymiany jednego wału śrubowego na dwa oraz zmieniono częściowo podział wewnętrzny kadłuba.

Napęd

Istniejący zdemontowano w całości. Usunięto centralnie usytuowany wał śrubowy i zastąpiono go dwoma. Zainstalowano dwanaście kotłów węglowych Marine w czterech kotłowniach oraz dwie maszyny parowe potrójnego rozprężania w dwu maszynowniach.

Uzbrojenie

Istniejące zdemontowano w całości. Zainstalowano:

- 2xIx238 mm L/35 MRK C/86/96, przy elewacji maksymalnej 30^o donośność maksymalna pociskiem ciężkim AP 215,0 kg wynosiła 13920 m, a pociskiem lekkim AP 140,0 kg 15600 kg, działa te są zmodernizowaną, eksportową wersją niemieckiego modelu 24 cm/32 MRK L/35 C/88;

- 10xIx149 mm L/40 SK C/97, przy elewacji maksymalnej 15^o donośność maksymalna pociskiem AP 40,00 kg wynosiła 11850 m;

- 4xIVx25 L/42, przy elewacji maksymalnej 30^o donośność maksymalna pociskiem 0,216 kg wynosiła 2790 m, są to kartaczownice systemu Palmcrantz-Nordenfelt;

- 4xIx 7,65 mm L/79 Maxim wz. 93,

- 2xIIxwt450.

Do kierowania ogniem zamontowano dwa dalmierze optyczne o bazie 2,9 m.

W roku 1917 działka 25 mm zastąpione zostały przez 4 pojedyncze działa 8,8 cm/45 (3.46") Flak L/45.

Opancerzenie

Istniejące, żelazne zdemontowano w całości, montując nowe ze stali Kruppa. Schemat na rysunku (szare obszary to zasobnie węglowe). Ponieważ schemat i raport mogą lekko wprowadzać w błąd, układ opancerzenia opiszę poniżej:

- burtowy pas pancerny pomiędzy barbetami artylerii głównej 150 mm;

- główny pokład pancerny o długości pasa burtowego, w części płaskiej 35 mm, na skosach 70 mm;

- kazamata z artyleria średnią, boki, przód i tył 120 mm, dach 35 mm;

- wieże artylerii głównej, przód 200 mm, boki, tył i dach 120 mm, barbety 150 mm;

- maski dział w kazamatach 150 mm;

- stanowiska dowodzenia, główne 200 mm, zapasowe 150 mm.

Podana w raporcie grubość pokładów pancernych 62 mm to wartość średnia ważona. Wartości realne to: nad napędem 35+35=70 mm, w rejonie skosów 35-105(35+70) mm, nad urządzeniami pomocniczymi i magazynami amunicji 35 mm. Magazyny i maszyna sterowa mają własne, nie wykazywane w raporcie opancerzenie grubości 35-70 mm.

Inne

W całości przebudowano nadbudówki, maszty i kominy.

W wyniku przebudowy:

- długość na linii wodnej obniżyła się z 88,1 do 87,7 m, zanurzenie wzrosło z 7,57 do 7,90 m, a wyporność normalna wzrosła z 6594 do 6983 t;

- moc napędu wzrosła z 6800 do 10400 KM, a prędkość maksymalna z 13,0 do 18,3 w;

- ciężar salwy burtowej (tylko artyleria główna i średnia) wzrósł z 576,8 kg do 630,0 kg.

Koszt przebudowy wyniósł 67,8% wartości porównywalnego okrętu nowego. 

Hamidiye, Turkey armored cruiser laid down 1874, launched 1885, completed 1894, modernized 1899 (engine 1898)

Displacement:

            6 412 t light; 6 701 t standard; 6 983 t normal; 7 208 t full load

Dimensions: Length (overall / waterline) x beam x draught (normal/deep)

            (296,59 ft / 287,73 ft) x 55,77 ft x (25,92 / 26,60 ft)

            (90,40 m / 87,70 m) x 17,00 m  x (7,90 / 8,11 m)

Armament:

      2 - 9,37" / 238 mm 35,0 cal guns - 473,99lbs / 215,00kg shells, 90 per gun

              Breech loading guns in turret on barbette mounts, 1888 Model

              2 x Single mounts on centreline ends, evenly spread

      10 - 5,87" / 149 mm 40,0 cal guns - 88,18lbs / 40,00kg shells, 200 per gun

              Quick firing guns in casemate mounts, 1897 Model

              10 x Single mounts on sides, evenly spread

                        10 hull mounts in lower casemates - Limited use in all but light seas

      16 - 0,98" / 25,0 mm 42,0 cal guns - 0,46lbs / 0,21kg shells, 1 000 per gun

              Quick firing guns in deck mounts, 1880 Model

              4 x Quad mounts on sides, forward evenly spread

                        4 raised mounts

      4 - 0,30" / 7,7 mm 79,0 cal guns - 0,02lbs / 0,01kg shells, 2 000 per gun

              Machine guns in deck mounts, 1893 Model

              2 x Single mounts on sides, aft deck centre

                        2 raised mounts

              2 x Single mounts on sides, forward deck centre

                        2 double raised mounts

      Weight of broadside 1 393 lbs / 632 kg

      Main Torpedoes

      4 - 17,7" / 450 mm, 33,33 ft / 5,11 m torpedoes - 0,541 t each, 2,163 t total

            In 2 sets of deck mounted side rotating tubes

Armour:

   - Belts:                     Width (max)    Length (avg)               Height (avg)

            Main:   5,91" / 150 mm           212,27 ft / 64,70 m     13,45 ft / 4,10 m

            Ends:   Unarmoured

            Upper: 5,91" / 150 mm             95,47 ft / 29,10 m     7,87 ft / 2,40 m

              Main Belt covers 113% of normal length

    - Gun armour:         Face (max)     Other gunhouse (avg)            Barbette/hoist (max)

            Main:   7,87" / 200 mm           4,72" / 120 mm                      5,91" / 150 mm

            2nd:     5,91" / 150 mm                 -                                  -

   - Protected deck - multiple decks:

            For and Aft decks: 2,44" / 62 mm

   - Conning towers: Forward 7,87" / 200 mm, Aft 5,91" / 150 mm

Machinery:

            Coal fired boilers, complex reciprocating steam engines,

            Direct drive, 2 shafts, 10 400 ihp / 7 759 Kw = 18,13 kts

            Range 2 300nm at 10,00 kts

            Bunker at max displacement = 507 tons (100% coal)

Complement:

            381 - 496

Cost:

            £0,377 million / $1,508 million

Distribution of weights at normal displacement:

            Armament: 317 tons, 4,5%

               - Guns: 313 tons, 4,5%

               - Weapons: 4 tons, 0,1%

            Armour: 1 927 tons, 27,6%

               - Belts: 987 tons, 14,1%

               - Armament: 367 tons, 5,3%

               - Armour Deck: 464 tons, 6,6%

               - Conning Towers: 108 tons, 1,6%

            Machinery: 1 677 tons, 24,0%

            Hull, fittings & equipment: 2 489 tons, 35,6%

            Fuel, ammunition & stores: 571 tons, 8,2%

            Miscellaneous weights: 2 tons, 0,0%

               - On freeboard deck: 2 tons

Overall survivability and seakeeping ability:

            Survivability (Non-critical penetrating hits needed to sink ship):

              6 795 lbs / 3 082 Kg = 17,6 x 9,4 " / 238 mm shells or 1,6 torpedoes

            Stability (Unstable if below 1.00): 1,28

            Metacentric height 3,2 ft / 1,0 m

            Roll period: 13,0 seconds

            Steadiness      - As gun platform (Average = 50 %): 80 %

                                   - Recoil effect (Restricted arc if above 1.00): 0,54

            Seaboat quality  (Average = 1.00): 2,00

Hull form characteristics:

            Hull has a flush deck,

              a ram bow and a round stern

            Block coefficient (normal/deep): 0,588 / 0,591

            Length to Beam Ratio: 5,16 : 1

            'Natural speed' for length: 16,96 kts

            Power going to wave formation at top speed: 58 %

            Trim (Max stability = 0, Max steadiness = 100): 40

            Bow angle (Positive = bow angles forward): -12,80 degrees

            Stern overhang: 2,95 ft / 0,90 m

            Freeboard (% = length of deck as a percentage of waterline length):

                                               Fore end,        Aft end

               - Forecastle:            16,00%,  23,62 ft / 7,20 m,  22,97 ft / 7,00 m

               - Forward deck:       37,00%,  22,97 ft / 7,00 m,  22,97 ft / 7,00 m

               - Aft deck:    37,00%,  22,97 ft / 7,00 m,  22,97 ft / 7,00 m

               - Quarter deck:        10,00%,  22,97 ft / 7,00 m,  23,62 ft / 7,20 m

               - Average freeboard:                      23,04 ft / 7,02 m

Ship space, strength and comments:

            Space - Hull below water (magazines/engines, low = better): 92,3%

                        - Above water (accommodation/working, high = better): 122,4%

            Waterplane Area: 11 602 Square feet or 1 078 Square metres

            Displacement factor (Displacement / loading): 113%

            Structure weight / hull surface area: 120 lbs/sq ft or 586 Kg/sq metre

            Hull strength (Relative):

                        - Cross-sectional: 0,81

                        - Longitudinal: 8,28

                        - Overall: 1,02

            Adequate machinery, storage, compartmentation space

            Excellent accommodation and workspace room

            Ship has slow, easy roll, a good, steady gun platform

            Excellent seaboat, comfortable, can fire her guns in the heaviest weather