Komunikat wojenny nr 15/1943 cz.I – listopad 1943

Komunikat wojenny nr 15/1943 cz.I – listopad 1943

Przebieg działań.

Walki na Tajwanie praktycznie można uznać za zakończone. Zajęte zostało ponad 90% terytorium wyspy, a z wojsk japońskich pozostały tylko liczący ok. 2,5 tys. garnizon Kilung i małe, rozproszone w centralnej, górzystej części Tajwanu oddziały, których łączna liczebność jest szacowana na 3-4 tys. żołnierzy. Pozbawione zaopatrzenia japońskie grupy i grupki, są w bardzo trudnej sytuacji. Tropione przez polskie i chińskie oddziały górskie oraz chińską kawalerię, atakowane przez uzbrojone w widły, bambusowe dzidy, maczety i zdobyczną broń japońską, złożone z chińskich wieśniaków „grupy samoobrony”, występują w roli ściganej zwierzyny. Na wyspie przebywają obecnie: 3 chińskie DP, 1 chińska DK, 1 chińska BPG, 1 chińska BPM, 1 chiński samodzielny bcz oraz, jako jedyna już polska lądowa jednostka bojowa BPG. Prócz wymienionej brygady, mamy na Tajwanie w rejonie Jilan – Suao oddziały saperskie i bazowe, a także mieszany dywizjon lotniczy w – ciągle rozbudowywanej – bazie lotniczej Jilan. Nasz zespół desantowy został już rozwiązany, a większość jednostek powróciła do baz. Na miejscu pozostał – stacjonujący w porcie Suao – 4.Dywizjon kanonierek (2 typu Harpia GB-11 1922/1943), a krążownik liniowy Henryk Brodaty (typu Leszek Biały BC-3 1930) oraz 2.Eskadra lotniskowców eskortowych (3 typu Generał Krajeński CVE-1 1935) zostały włączone do zespołu U.4.2, o którym mowa niżej.

W trakcie tajwańskiej operacji desantowej straciliśmy: 11 kutrów desantowych, 2 małe okręty desantowe piechoty, 2 małe okręty desantowe czołgów, 1 średni okręt desantowy oraz 1 trałowiec desantowy. Straty te zostały spowodowane głównie awariami technicznymi i wypadkami nawigacyjnymi; na skutek nieprzyjacielskiego przeciwdziałania zatopione zostały jedynie dwie mniejsze jednostki. Chińczycy stracili: 8 kutrów desantowych, 2 małe okręty desantowe piechoty, 1 mały okręt desantowy czołgów, 4 średnie okręty desantowe i 1 duży okręt desantowy piechoty. W stosunku do użytych sił straty chińskie są dotkliwsze, ale też napotkali oni silniejszy opór w swojej strefie lądowania, niż Polacy w swojej.

Zwycięski w ostatniej bitwie zespół U.4.1 został rozwiązany, a okręty powróciły do baz. W rejonie Tajwan – Okinawa zastąpił go świeżo sformowany zespół U.4.2 w składzie:

- krążownik liniowy Henryk Brodaty (typu Leszek Biały BC-3 1930);

- lotniskowiec Hetman Żółkiewski (typu CV-8 1941);

- 2.Eskadra lotniskowców eskortowych (3 typu Generał Krajeński CVE-1 1935);

- 5 i 6.Eskadra krążowników (2 typu Giżycko CA-14 1937 i 4 typu Tarnopol CL-32 1936);

- 2.Eskadra krążowników plot (2 typu CLA-8 1940);

- 5. Flotylla niszczycieli (8 typu Samum DD-54 1932);

- 12. Flotylla niszczycieli (8 typu Autan DD-100 1941).

Na pokładach lotniskowców tej formacji zaokrętowanych było łącznie: 93 myśliwce, 53 bombowce nurkujące, 21 samolotów torpedowych, 30 samolotów rozpoznawczo-bombowych i 4 amfibie rozpoznawczo-ratownicze; ogółem 201 maszyn.

Skład zespołu jest słabszy, niż wcześniej tu operującego U.4.1 szczególnie, jeśli chodzi o okręty pancerne, ale ciężkie straty poniesione przez Japończyków w ostatnich zmaganiach powodują, że nie są oni obecnie w stanie rzucić do walki sił, mogących poważniej zagrozić naszemu U.4.2.

W pierwszych, po przybyciu w rejon operacyjny dniach, samoloty rozpoznawczo-bombowe z lotniskowców eskortowych bombardowały japońskie pozycje w Kilung, a trzy eskadry myśliwców tropiły i atakowały lekkimi bombami i pokładową bronią maszynową większe, ukrywające się w tajwańskich górach, grupy wroga. W walkach tych stracono 2 samoloty. W następnym tygodniu, osłaniane przez myśliwce, bombowce nurkujące atakowały japońskie lotniska i porty na wyspach Miyakojima i Ishigaki w grupie Sakishima Archipelagu Riukiu. W akcjach tych zestrzelono lub zniszczono na ziemi 18 japońskich samolotów, przy stracie 3 własnych oraz zatopiono 1 minowiec i 1 statek. Następnie 5.Eskadra krążowników w asyście 26.Dywizjonu z 12.Flotylli niszczycieli ostrzelała port Ishigaki, topiąc „przy okazji” patrolujący w jego pobliżu dozorowiec. Po kilku dniach odpoczynku, zespół sformował cztery grupy powietrzne; trzy, w składzie po 10 myśliwców i 10 bombowców nurkujących zaatakowały na Okinawie lotniska Naha, Yonabaru (Ginowan) i Kadena, a czwarty, złożony z 10 myśliwców i 21 samolotów torpedowych (z czego 10 uzbrojonych było w torpedy, a 11 w bomby) uderzył na port Naha. Japończycy zdołali poderwać w powietrze łącznie tylko 18 myśliwców, które grupkami po kilka maszyn próbowały odeprzeć nasze naloty. W walkach powietrznych i na ziemi zniszczone zostały 24 japońskie samoloty przy stratach własnych 5 maszyn. W porcie Naha zatopione zostały: transportowiec wodnosamolotów Kanoi, 1 torpedowiec, 2 statki i mniejsza jednostka pomocnicza. Po dwóch dniach powtórka; efekt – zniszczonych 29 japońskich samolotów przy stratach własnych 4 aparatów, port Naha został tym razem oszczędzony. Można uznać, że na co najmniej kilka tygodni Okinawa, jako baza lotnicza przestała się liczyć. O aktualnym poziomie morale Japończyków może świadczyć fakt, że dowódca nieodkrytej dotychczas przez nasz wywiad bazy lotniczej na wyspie Okino (ok. 40 Mm na północ od Okinawy) na wieść o ataku na Okinawę, ograniczył się do rozśrodkowania i zamaskowania własnych bombowców, a myśliwcom rozkazał tylko patrolować w rejonie własnej bazy. Te kilkanaście samolotów ogólnego wyniku walk nad Okinawą by nie odmieniło, ale sporo namieszać mogło. Teraz zespół U.4.2 udał się na redę tajwańskiego portu Suao w celu uzupełnienia paliwa, amunicji i innych „dóbr”

Wspomniana w poprzednim komunikacie, polsko-chińska armia kawaleryjsko-pancerna rozpoczęła ofensywę na kierunku Szilin Gol. Rzadkie w tym miejscu japońskie pozycje zostały przerwane, umożliwiając aliantom wyjście na prawe skrzydło wroga, z możliwością rozwinięcia powodzenia na Tongliao, co doprowadziłoby do częściowego okrążenia całego japońskiego frontu i przecięcia jego komunikacji z Mandżurią. W celu zapobieżenia takiej ewentualności, Japończycy rozpoczęli przerzucanie w zagrożony rejon sił z północnej Mandżurii, a nawet Korei. Szybkie wydłużenie – przebiegających w pustynno-stepowym terenie – linii zaopatrzeniowych, doprowadziło do wyhamowania tempa ataku naszych sił i pauzy operacyjnej.

Nasze lotnictwo z bazy w Hangczou ponownie atakowało cele na południu Kiusiu i w Korei. Ponieważ japońska obrona plot tych obszarów uległa wzmocnieniu i straty własne zaczęły niepokojąco rosnąć (stracono łącznie 19 samolotów własnych, zestrzeliwując 2 maszyny japońskie), podjęto decyzję o czasowym zaniechaniu takich akcji.

Aspekty polityczne.

Opublikowano wspólny polsko-chiński apel, wzywający Japonię do podjęcia rozmów pokojowych. Na początku dokumentu, przedstawiono w zarysie aktualny stan zmagań wojennych, podkreślając bardzo trudną sytuację Japonii, wynikającą z poniesionych strat, trudności zaopatrzeniowych oraz osamotnienia po wycofaniu się z wojny Syjamu. Następnie wyrażono zaniepokojenie rosnącą liczbą strat ludzkich i materialnych, ze szczególnym uwzględnieniem cierpień dotykających ludność cywilną obydwu stron. W dalszej części apelu zadeklarowano brak zamiarów pozbawienia Japonii należnego jej miejsca we wspólnocie narodów oraz odżegnano się od jakichkolwiek prób ingerencji w japońskie kwestie ustrojowe. Na koniec ostrzeżono adresata apelu, że jego odrzucenie może doprowadzić do zmiany i zaostrzenia obecnego stanowiska Polski i Chin wobec Japonii, co może wyjść tylko na jej niekorzyść. W pierwszych dniach po ogłoszeniu apelu nie zanotowano żadnej reakcji japońskich władz.

Chęć mediacji w konflikcie wyraziła Rosja; jednakże żadna ze stron wojujących nie ustosunkowała się dotychczas do tej propozycji.

Okręt warsztatowy typu Lestek 1943-1944 (2 szt.)

Okręt warsztatowy typu Lestek 1943-1944 (2 szt.)

Chociaż sporo naszych baz na Dalekim Wschodzie posiada odpowiednią infrastrukturę stoczniowo-remontową (Pemba, Belitung, Rabaul, Truk, Clipperton), to jednak duża ich część – ze zrozumiałych chyba względów – jest takich udogodnień pozbawiona. Dla nich, doraźnym rozwiązaniem są okręty warsztatowe, czyli pływające zakłady remontowo-naprawcze, takim właśnie okrętem jest prezentowana jednostka. Ponieważ ostatnia jednostka tej klasy została wcielona do naszej Floty w roku 1930 i pewnie mało kto o niej pamięta, pozwolę sobie teraz bliżej opisać przeznaczenie, wyposażenie i możliwości okrętu.

Lestek – będąc przede wszystkim okrętem warsztatowym – może także służyć jako: transportowiec uzbrojenia i amunicji, okręt ratowniczy i holownik. W celu realizacji tych zadań został wyposażony w:

- 4 ładownie, z których: nr 1, o ładowności do 1800 t służy do przewozu elementów konstrukcyjnych (kształtowników, blach kadłubowych i pancernych, rur itp.); nr 2L i 2P, o łącznej ładowności do 900 t służą do przewozu podzespołów mechanicznych, elementów uzbrojenia oraz drobnicy; nr 3, o ładowności do 2700 t służy do przewozu masywnych ładunków wielkogabarytowych (np. 6 kompletnych wież IIx203 mm);

- wzmocnioną platformę pokładową na śródokręciu, mogącą unieść do 560 t (np. kompletną wieżę IIx283 mm);

- 1 żuraw o nośności 180 t, 2 po 8 t, 2 po 4 t, 2 po 2 t i 2 po 0,8 t;

- urządzenia holownicze pozwalające holować okręty o wyporności do 39000 t na pełnym morzu i do 53000 t na wodach osłoniętych;

- warsztaty: kowalsko-ślusarski, spawalniczy, blacharski, mechaniczny, hydrauliczno-pneumatyczny, ciesielsko-stolarsko-szkutniczy, elektryczny i radioelektroniczny;

- grupę nurków wraz z wyposażeniem (stacje sprężarek i przygotowania mieszanki oddechowej, komora dekompresyjna, itp.);

- małe biuro projektowo-konstrukcyjne, przeznaczone do doraźnego rozwiązywania problemów, głównie wytrzymałościowych.

Łączna ładowność jednostki wynosi 5960 t.

Uzbrojenie okrętu ma charakter w zasadzie wyłącznie plot. Jest – jak na okręt pomocniczy – bardzo silne, ponieważ z jednej strony, jednostka z reguły pływa bez eskorty, a z drugiej, stacjonując w słabiej uzbrojonych bazach, może wydatnie wzmocnić ich obronę plot. Do realizacji zadań krążownika pomocniczego, okręt absolutnie nie jest przewidywany.

Stosunkowo dużą prędkość można uzasadnić tym, że uszkodzone w morzu okręty raczej „nie lubią” czekać, a duży zasięg i bardzo dobra dzielność morska chyba nie wymaga tłumaczenia.

Jeśli chodzi o sylwetkę, to zwraca uwagę masywna konstrukcja masztu. Jest to spowodowane tym, że ogólny układ okrętu nie daje możliwości odpowiedniego linowego usztywnienia go od strony rufy. Biorąc pod uwagę globalny rozkład mas na okręcie, konstrukcja masztu nie ma zauważalnego wpływu na stateczność jednostki. Na marginesie, od niedawna w naszych biurach projektowych zaczyna przeważać tendencja konstruowania masztów w miarę możliwości samonośnych, niewymagających licznych odciągów linowych.

Lestek wszedł do służby na początku listopada 1943 roku, a oddanie do użytku Siemomysła planowane jest na początek przyszłego roku. 

Link do obrazka: https://megawrzuta.pl/download/646e6e49e7b29324af75731c347db2e5.html

Lestek, Poland Repair ship laid down 1943

Displacement:

            10 293 t light; 10 645 t standard; 13 575 t normal; 15 919 t full load

Dimensions: Length (overall / waterline) x beam x draught (normal/deep)

            (504,92 ft / 495,41 ft) x 70,87 ft x (24,61 / 27,95 ft)

            (153,90 m / 151,00 m) x 21,60 m  x (7,50 / 8,52 m)

Armament:

      6 - 4,13" / 105 mm 55,0 cal guns - 33,29lbs / 15,10kg shells, 300 per gun

              Dual purpose guns in deck and hoist mounts, 1939 Model

              3 x Twin mounts on centreline, evenly spread

                        1 raised mount

      8 - 2,24" / 57,0 mm 60,0 cal guns - 5,09lbs / 2,31kg shells, 1 200 per gun

              Anti-air guns in deck mounts, 1939 Model

              2 x Twin mounts on sides, forward deck centre

                        2 raised mounts

              2 x Twin mounts on sides, forward deck centre

                        2 double raised mounts

      2 - 2,24" / 57,0 mm 60,0 cal guns - 5,09lbs / 2,31kg shells, 1 200 per gun

              Anti-air guns in deck mount, 1939 Model

              1 x Twin mount on centreline, aft deck aft

                        1 raised mount

      10 - 0,98" / 25,0 mm 60,0 cal guns - 0,55lbs / 0,25kg shells, 3 500 per gun

              Anti-air guns in deck mounts, 1933 Model

              2 x Single mounts on sides, aft deck centre

              4 x Twin mounts on sides, evenly spread

                        4 double raised mounts

      2 - 0,98" / 25,0 mm 60,0 cal guns - 0,55lbs / 0,25kg shells, 3 500 per gun

              Anti-air guns in deck mount, 1933 Model

              1 x Single mount on centreline, forward deck centre

                        1 double raised mount

      Weight of broadside 234 lbs / 106 kg

Armour:

   - Gun armour:         Face (max)     Other gunhouse (avg)            Barbette/hoist (max)

            Main:         -                      -                            0,98" / 25 mm

Machinery:

            Diesel Internal combustion motors,

            Geared drive, 2 shafts, 26 252 shp / 19 584 Kw = 22,00 kts

            Range 18 750nm at 16,00 kts

            Bunker at max displacement = 5 274 tons

Complement:

            339 - 435

Cost:

            £1,914 million / $7,656 million

Distribution of weights at normal displacement:

            Armament: 82 tons, 0,6%

               - Guns: 82 tons, 0,6%

            Armour: 1 tons, 0,0%

               - Armament: 1 tons, 0,0%

            Machinery: 678 tons, 5,0%

            Hull, fittings & equipment: 3 468 tons, 25,5%

            Fuel, ammunition & stores: 3 282 tons, 24,2%

            Miscellaneous weights: 6 065 tons, 44,7%

               - Hull below water: 3 825 tons

               - Hull above water: 1 635 tons

               - On freeboard deck: 605 tons

Overall survivability and seakeeping ability:

            Survivability (Non-critical penetrating hits needed to sink ship):

              27 599 lbs / 12 519 Kg = 392,7 x 4,1 " / 105 mm shells or 1,5 torpedoes

            Stability (Unstable if below 1.00): 1,61

            Metacentric height 6,6 ft / 2,0 m

            Roll period: 11,5 seconds

            Steadiness      - As gun platform (Average = 50 %): 70 %

                                   - Recoil effect (Restricted arc if above 1.00): 0,03

            Seaboat quality  (Average = 1.00): 2,00

Hull form characteristics:

            Hull has raised forecastle, raised quarterdeck ,

              a normal bow and a round stern

            Block coefficient (normal/deep): 0,550 / 0,568

            Length to Beam Ratio: 6,99 : 1

            'Natural speed' for length: 22,26 kts

            Power going to wave formation at top speed: 48 %

            Trim (Max stability = 0, Max steadiness = 100): 35

            Bow angle (Positive = bow angles forward): 17,50 degrees

            Stern overhang: 0,00 ft / 0,00 m

            Freeboard (% = length of deck as a percentage of waterline length):

                                               Fore end,        Aft end

               - Forecastle:            14,00%,  30,18 ft / 9,20 m,  27,89 ft / 8,50 m

               - Forward deck:       36,00%,  20,01 ft / 6,10 m,  20,01 ft / 6,10 m

               - Aft deck:    32,00%,  20,01 ft / 6,10 m,  20,01 ft / 6,10 m

               - Quarter deck:        18,00%,  27,89 ft / 8,50 m,  27,89 ft / 8,50 m

               - Average freeboard:                      22,66 ft / 6,91 m

Ship space, strength and comments:

            Space - Hull below water (magazines/engines, low = better): 63,4%

                        - Above water (accommodation/working, high = better): 148,7%

            Waterplane Area: 24 501 Square feet or 2 276 Square metres

            Displacement factor (Displacement / loading): 176%

            Structure weight / hull surface area: 90 lbs/sq ft or 441 Kg/sq metre

            Hull strength (Relative):

                        - Cross-sectional: 0,92

                        - Longitudinal: 1,99

                        - Overall: 1,00

            Excellent machinery, storage, compartmentation space

            Excellent accommodation and workspace room

            Ship has slow, easy roll, a good, steady gun platform

            Excellent seaboat, comfortable, can fire her guns in the heaviest weather

Sensors:

1 x RN-2

1 x RWN-PM-1

1 x RWN-M-1

Lestek (1943)

Siemomysł (1944)