Trzecia i ostatnia część założeń geopolitycznych dotyczy sytuacji
międzynarodowej, polityki zagranicznej i doktryny wojennej. Załącznikami są:
tabela porównawcza państw europejskich (i nie tylko) z syntetycznym ujęciem
potencjału, zagrożeń, aspiracji i perspektyw rozwoju poszczególnych krajów oraz
europejska mapka sojuszy.
Proszę mi wybaczyć, jeżeli w tabeli znajdą się jakieś sprzeczności, czy
inne błędy; przez wiele lat miałem to wszystko tylko w głowie i dopiero teraz
przelałem to na papier, albo raczej dysk. Za wszystkie merytoryczne uwagi będę
wdzięczny, a do ewentualnie znalezionych przez Was błędów podejdę na zasadzie
czterech „P” – popłaczę, przeproszę, podziękuję i poprawię.
Na końcu przedstawię w zarysie polską doktrynę wojenną ze szczególnym
uwzględnieniem doktryny wojenno-morskiej.
Tabela porównawcza państw europejskich
PAŃSTWO
|
POTENCJAŁ
|
SOJUSZNICY
|
WROGOWIE
|
ASPIRACJE
|
ZAGROŻENIA
|
OGÓLNA SYTUACJA GEOPOLITYCZNA
|
PERSPEKTYWY
|
||
geograficzno-demograficzny
|
ekonomiczny
|
militarny
|
|||||||
Królestwo Danii i Norwegii
|
rozległe rozczłonkowane terytorium, trudne warunki klimatyczne, słabe
zaludnienie,
|
brak surowców naturalnych, słabo rozwinięty przemysł, wysokowydajne
rolnictwo, dobrze rozwinięta flota handlowa
|
nieliczna armia lądowa, stosunkowo liczna, lecz przestarzała flota,
nieliczne lotnictwo
|
Francja, Polska, Szwecja, Litwa, Turcja
|
Niemcy Północne, Rosja
|
utrzymanie całości państwa (Dania, Norwegia, Islandia), utrzymanie
Szlezwiku i ewentualne przejęcie Holsztynu
|
dążenie Niemiec Północnych do odebrania Szlezwiku
|
państwo raczej słabe, pożądane
jako sojusznik z racji panowania nad wejściem na Bałtyk, sojusz z państwami
silniejszymi konieczny dla utrzymania Szlezwiku,
|
bez większych możliwości rozwoju, przyszłość zależna od zewnętrznych
konfiguracji geopolitycznych
|
Królestwo Szwecji
|
rozległe rozczłonkowane terytorium, trudne warunki klimatyczne, słabe
zaludnienie,
|
bogate złoża rud metali, średnio rozwinięty przemysł, średnio rozwinięte
rolnictwo, średnio rozwinięta flota handlowa
|
średnio liczna armia lądowa, stosunkowo liczna, lecz przestarzała flota,
stosunkowo liczne lotnictwo
|
Francja, Polska, Dania, Litwa, Turcja
|
Niemcy Północne, Rosja
|
utrzymanie całości państwa (Szwecja, Finlandia, Inflanty), zapewnienie
bezpieczeństwa żeglugi na Bałtyku
|
dążenie Rosji do odebrania Finlandii i Inflant
|
państwo o średnim potencjale, sojusze konieczne dla utrzymania stanu
posiadania nad Bałtykiem
|
możliwy ograniczony rozwój, przyszłość zależna od zewnętrznych
konfiguracji geopolitycznych
|
Imperium Rosyjskie
|
gigantyczne terytorium, zróżnicowane warunki klimatyczne, wielki
potencjał demograficzny
|
nieograniczone, ale słabo zagospodarowane surowce naturalne, zacofany
przemysł, niewykorzystany ogromny potencjał rolniczy, zależność handlu
zagranicznego od obcych flot
|
wyjątkowo liczna armia lądowa, liczna, ale przestarzała flota, raczkujące
lotnictwo
|
Niemcy Północne
|
Francja, Polska, Szwecja, Dania, Litwa, Turcja
|
ekspansja na zachód i południe, przejęcie kontroli nad Bałkanami
|
warunki geograficzno-demograficzne raczej wykluczają istotne zagrożenia
|
potencjalnie globalne mocarstwo, konieczna modernizacja ustrojowo-ekonomiczna,
agresywna postawa generuje wielu wrogów, niepewna sytuacja na Dalekim
Wschodzie i w Azji Środkowej,
|
nieograniczone możliwości rozwoju silnie zależne od ewentualnej
modernizacji państwa
|
Zjednoczone Królestwo Anglii, Szkocji i Irlandii
|
izolowane terytorium macierzyste, dobre warunki klimatyczne, gęste
zaludnienie, liczne i bardzo rozległe kolonie
|
bogate złoża węgla i rud metali, wysoko rozwinięty przemysł,
wysokowydajne rolnictwo, znakomicie rozwinięta flota handlowa, olbrzymie
rynki zbytu
|
liczna nowoczesna armia lądowa, potężna i nowoczesna flota, silne i
nowoczesne lotnictwo, jednakże wszystkie te siły mocno rozproszone
|
brak
|
brak
|
utrzymanie równowagi sił w Europie, zachowanie istniejących kolonii,
ewentualne przejęcie kolonii państw podupadających, utrzymanie rynków zbytu i
swobody żeglugi na wszechoceanie
|
niewielkie, ewentualna konkurencja innych europejskich mocarstw
przemysłowych i kolonialnych, emancypacja kolonii, konkurencja USA i Japonii
|
globalne mocarstwo, przy zachowaniu stanu równowagi i stanu posiadania w
koloniach pozycja nienaruszalna
|
z powodu osiągnięcia aktualnie najwyższej pozycji, dalsze możliwości
rozwoju ograniczone, w przypadku agresywniejszej postawy USA i Japonii
możliwy powolny spadek znaczenia
|
Wielkie Księstwo Litewskie
|
spore terytorium, niezłe warunki klimatyczne, słabe zaludnienie
|
brak surowców naturalnych, słabo rozwinięty przemysł, niewydajne
rolnictwo, brak floty handlowej
|
średnio liczna armia lądowa, praktyczny brak floty i lotnictwa
|
Francja, Polska, Szwecja, Dania, Turcja
|
Niemcy Północne, Rosja
|
zachowanie stanu istniejącego, część elit dąży do połączenia z Polską
|
ekspansjonizm rosyjski
|
państwo słabe, bez sojuszy niezdolne do samodzielnej egzystencji
|
niejasne, albo połączenie z Polską
albo wchłonięcie przez Rosję
|
Królestwo Niderlandów
|
niewielkie terytorium, dobre warunki klimatyczne, bardzo gęste
zaludnienie, poważne kolonie
|
brak surowców naturalnych, rozwinięty przemysł, wysokowydajne rolnictwo,
silna flota handlowa
|
nieliczna armia lądowa, stosunkowo liczna flota, nieliczne, ale
nowoczesne lotnictwo, wszystkie te siły mocno rozproszone
|
brak
|
brak
|
utrzymanie stanu posiadania w koloniach, utrzymanie północnej części
Belgii (Flandria), utrzymanie swobody żeglugi na wszechoceanie
|
odśrodkowe dążenia Flamandów, potencjalne zakusy Francji
|
państwo dobrze rozwinięte, dla zapewnienia bezpieczeństwa częściowo wbrew
swoim interesom ekonomicznym ciąży w stronę Anglii
|
państwo raczej schyłkowe, brak możliwości istotnego rozwoju, rozważana
absolutna neutralność
|
Królestwo Północnoniemieckie
|
średniej wielkości terytorium, dobre warunki klimatyczne, gęste
zaludnienie
|
niewielkie zasoby surowców naturalnych, rozwinięty przemysł, wydajne
rolnictwo, rozwinięta flota handlowa
|
liczna i nowoczesna armia lądowa, silna i nowoczesna flota, silne i
nowoczesne lotnictwo
|
Rosja
|
Francja, Polska, Szwecja, Dania, Litwa, Turcja
|
zjednoczenie całych Niemiec pod swoim przewodnictwem, odzyskanie polskich
ziem zachodnich, odzyskanie Szlezwiku, odzyskanie Alzacji i Lotaryngii,
rewindykacja i rozszerzenie kolonii
|
utrata Holsztynu na rzecz Danii
|
państwo dobrze rozwinięte, najsilniejsza, agresywna część podzielonych
Niemiec, dla realizacji swoich rozbudowanych aspiracji w sojuszu z Rosją
|
jeśli Anglia uzna, że przy podzielonych Niemcach Francja jest za silna,
to istnieje możliwość przynajmniej częściowego zjednoczenia z resztą Niemiec,
nazbyt agresywna polityka może doprowadzić do dalszego osłabienia lub nawet
upadku
|
Królestwo Polskie
|
znaczne zwarte terytorium, dobre warunki klimatyczne, spore zaludnienie,
symboliczne kolonie
|
bogate złoża węgla i rud metali kolorowych, złoża ropy, wysoko rozwinięty
przemysł, wydajne rolnictwo, rozwinięta flota handlowa
|
liczna nowoczesna armia lądowa, dość liczna i nowoczesna flota, liczne i
nowoczesne lotnictwo
|
Francja, Dania, Szwecja, Litwa, Turcja
|
Niemcy Północne, Rosja
|
zachowanie rozbicia Niemiec, przyłączenie Litwy, ewentualne rozszerzenie
kolonii
|
ekspansjonizm rosyjski, rewindykacyjna polityka północnoniemiecka
|
państwo dobrze rozwinięte, liczące się mocarstwo europejskie, trudne
położenie geopolityczne rekompensuje korzystny układ sojuszy
|
przewidywany stabilny rozwój, po ewentualnym przyłączeniu Litwy i braku
zjednoczenia Niemiec pierwszorzędne mocarstwo europejskie
|
Królestwo Francji
|
znaczne zwarte terytorium, dobre warunki klimatyczne, gęste zaludnienie,
liczne i rozległe kolonie
|
bogate złoża węgla i rud żelaza,
wysoko rozwinięty przemysł, silnie rozwinięta flota handlowa
|
bardzo liczna armia lądowa, silna i nowoczesna flota, liczne lotnictwo
|
Polska, Dania, Szwecja, Litwa, Turcja
|
Niemcy Północne, Rosja
|
zachowanie rozbicia Niemiec, zachowanie istniejących kolonii, ewentualne
przejęcie dalszych, zachowanie części Belgii (Walonia)
|
rewanżyzm ewentualnie zjednoczonych Niemiec, konkurencja Anglii w
koloniach, odśrodkowe dążenia Walonów
|
drugie mocarstwo europejskie, przodująca rola w zachodniej Europie
kontynentalnej, sojusze pomagają zachować rozbicie Niemiec
|
przewidywany niewielki rozwój, warunkiem istnienie rozbicia Niemiec
|
Wielkie Księstwo Luksemburskie
|
małe terytorium, dobre warunki klimatyczne, nieliczna ludność
|
bogate złoża rud żelaza, wysoko rozwinięty przemysł, średnio rozwinięte
rolnictwo
|
symboliczne siły zbrojne
|
brak
|
brak
|
zachowanie neutralności
|
raczej brak
|
państwo "ustawowo" neutralne, bez znaczenia geopolitycznego
|
przewidywane zachowanie istniejącego stanu
|
Związek Reński
|
średniej wielkości terytorium, dobre warunki klimatyczne, bardzo gęste
zaludnienie
|
bogate złoża węgla, i rud metali, wysoko rozwinięty przemysł, wydajne
rolnictwo
|
nieliczna armia lądowa i lotnictwo
|
brak
|
brak
|
zachowanie samodzielności i neutralności, w przypadku ewentualnego
zjednoczenia Niemiec przejęcie przewodnictwa
|
zakusy zjednoczeniowe Niemiec Północnych
|
wysoko rozwinięte państwo przemysłowe, "gigant" ekonomiczny i
"karzeł" polityczny
|
niejasne, na dłuższą metę nie może istnieć państwo jako
"gigant" ekonomiczny i "karzeł" polityczny
|
Saksonia
|
niewielkie terytorium, dobre warunki klimatyczne, gęste zaludnienie
|
niewielkie zasoby surowców naturalnych, wysoko rozwinięty przemysł,
wydajne rolnictwo
|
nieliczna armia lądowa i lotnictwo
|
brak
|
brak
|
zachowanie samodzielności, w przypadku ewentualnego zjednoczenia Niemiec
zachowanie autonomii
|
zakusy zjednoczeniowe Niemiec Północnych
|
dobrze rozwinięte państwo przemysłowe, bez większego znaczenia
geopolitycznego
|
niejasne, możliwe wchłonięcie przez Niemcy Północne
|
Królestwo Bawarii
|
średniej wielkości terytorium, dobre warunki klimatyczne, gęste
zaludnienie
|
niewielkie zasoby surowców naturalnych, słabo rozwinięty przemysł, wydajne
rolnictwo
|
nieliczna armia lądowa, słabe lotnictwo
|
brak
|
brak
|
zachowanie samodzielności, w przypadku prób zjednoczenia Niemiec
zachowanie daleko idącej autonomii lub przyłączenie do Austro-Węgier
|
zakusy zjednoczeniowe Niemiec Północnych
|
mało znaczące państwo rolniczo-przemysłowe, bez większego znaczenia
geopolitycznego
|
niejasne, możliwe wchłonięcie przez Niemcy Północne lub Austro-Węgry
|
Cesarstwo Austro-Węgierskie
|
duże terytorium, dobre warunki klimatyczne, liczna ludność
|
istotne zasoby surowców naturalnych, rozwijający się przemysł,
mało wydajne rolnictwo, słaba flota handlowa
|
bardzo liczna armia lądowa, mocno rozwijająca się flota, raczej słabe
lotnictwo
|
brak
|
brak
|
zachowanie istniejącego stanu posiadania, ewentualna aneksja Bośni i
Hercegowiny, rewindykacja terytoriów północnowłoskich, zdobycie kolonii,
utrzymanie przewodnictwa(?) w strefie niemieckojęzycznej Europy
|
aspiracje rosyjskie na Bałkanach, tendencje zjednoczeniowe Niemiec,
dążenia odśrodkowe nieniemieckich narodów Cesarstwa, zakusy włoskie na tzw.
Tyrol południowy
|
duże, ale słabe wewnętrznie państwo, zlepek narodowości, skomplikowane
granice, pożądana modernizacja ustrojowa
|
państwo raczej schyłkowe, brak możliwości istotnego rozwoju, zagrożenie
dezintegracją
|
Hospodarstwo Mołdawskie
|
niewielkie terytorium, dobre warunki klimatyczne, słabe zaludnienie
|
brak surowców naturalnych, brak przemysłu, niewydajne rolnictwo
|
nieliczna armia lądowa
|
brak
|
brak
|
emancypacja względem Turcji, połączenie z Wołochami i utworzenie państwa
rumuńskiego
|
utrata częściowej samodzielności na rzecz Turcji
|
lenno tureckie, pod nieoficjalną "opieką" Rosji
|
uzyskanie samodzielności i stworzenie z Wołochami państwa rumuńskiego
|
Konfederacja Szwajcarska
|
niewielkie terytorium, trudne warunki klimatyczne, gęste zaludnienie
|
niewielkie zasoby surowców naturalnych, rozwinięty przemysł, wydajne
rolnictwo
|
nieliczna armia lądowa, słabe lotnictwo
|
brak
|
brak
|
zachowanie neutralności
|
raczej brak
|
absolutnie neutralne państwo o niewielkim potencjale geopolitycznym
|
zachowanie neutralności, ogólny rozwój ekonomiczny
|
Królestwo Włoskie
|
średniej wielkości terytorium, dobre warunki klimatyczne, gęste
zaludnienie
|
istotne zasoby surowców naturalnych, rozwinięty przemysł, wydajne
rolnictwo, istotna flota handlowa
|
liczna armia lądowa, dynamicznie rozwijająca się flota, niezbyt liczne,
ale nowoczesne lotnictwo
|
brak
|
brak
|
przyłączenie Królestwa Obojga Sycylii i Tyrolu południowego, zdobycie
kolonii
|
rewindykacyjne dążenia Austro-Węgier
|
dynamicznie rozwijające się przemysłowo-rolnicze państwo, rosnący
"mały tygrys" Europy
|
realne możliwości rozwoju, po ewentualnym przyłączeniu Obojga Sycylii,
jedno z mocarstw europejskich
|
Imperium Tureckie
|
wielkie terytorium, niezbyt korzystne warunki klimatyczne, bardzo liczna
ludność
|
bogate, ale słabo wykorzystane zasoby surowców naturalnych (ropa),
mało wydajne rolnictwo, przestarzała flota handlowa
|
bardzo liczna, ale zacofana armia lądowa, liczna i zacofana flota, brak
lotnictwa
|
Francja, Polska, Szwecja, Litwa, Dania
|
Niemcy Północne, Rosja
|
tylko utrzymanie stanu posiadania
|
ekspansja Rosji i częściowo Austro-Węgier, dążenia emancypacyjne
wszystkich narodów dawniej podbitych, aspiracje kolonialne państw zachodniej
i południowej Europy
|
wielkie, ale zacofane państwo, "kolos na glinianych nogach",
kontrola nad Afryką Pólnocną, Bliskim Wschodem i Pólwyspem Arabskim tylko
nominalna, sojusze i angielska zasada równowagi ratuje tymczasowo przed
upadkiem
|
państwo całkowicie schyłkowe, bez (mało prawdopodobnej) modernizacji
grozi nieuchronna dezintegracja w najbliższych latach i ograniczenie do
obszaru Azji Mniejszej
|
Księstwo Serbii
|
niewielkie terytorium, dobre warunki klimatyczne, średnie zaludnienie
|
niewielkie zasoby surowców naturalnych, słabo rozwinięty przemysł,
niewydajne rolnictwo
|
średnio liczna armia lądowa, praktycznie brak lotnictwa
|
Czarnogóra, Grecja
|
Turcja, Austro-Węgry
|
zachowanie niepodległości, zjednoczenie narodów południowosłowiańskich
pod własnym przewodnictwem
|
rewindykacyjne dążenia Turcji i Austro-Węgier
|
niezbyt silne państwo o ambicjach chyba przerastających możliwości, silni
wrogowie, słabi sojusznicy
|
niejasne, zbytnia aktywność może doprowadzić do upadku, cierpliwość do
realizacji aspiracji
|
Hospodarstwo Wołoskie
|
niewielkie terytorium, dobre warunki klimatyczne, słabe zaludnienie
|
skromne surowce naturalne (ropa), słaby przemysł, niewydajne rolnictwo
|
nieliczna armia lądowa
|
brak
|
brak
|
emancypacja względem Turcji, połączenie z Mołdawią i utworzenie państwa
rumuńskiego
|
utrata częściowej samodzielności na rzecz Turcji
|
lenno tureckie, pod nieoficjalną "opieką" Rosji
|
uzyskanie samodzielności i stworzenie z Mołdawią państwa rumuńskiego
|
Królestwo Portugalii
|
średniej wielkości terytorium, dobre warunki klimatyczne, średnie
zaludnienie, skromne pozostałości kolonii
|
niewielkie zasoby surowców naturalnych, słabo rozwinięty przemysł,
niewydajne rolnictwo, słaba flota handlowa
|
nieliczna armia lądowa, przestarzała słaba flota, słabe lotnictwo
|
brak
|
brak
|
utrzymanie stanu posiadania w koloniach
|
aspiracje kolonialne silniejszych państw
|
słabe państwo zmierzające ku neutralności
|
bez większych możliwości rozwoju
|
Królestwo Hiszpanii
|
duże terytorium, niezbyt korzystne warunki klimatyczne, liczna ludność,
nieliczne już kolonie
|
niewielkie zasoby surowców naturalnych, słabo rozwinięty przemysł,
niewydajne rolnictwo, istotna flota handlowa
|
średnio liczna armia lądowa, liczna, ale przestarzała flota, słabe
lotnictwo, siły rozproszone
|
brak
|
brak
|
utrzymanie stanu posiadania w koloniach
|
aspiracje kolonialne silniejszych państw
|
niezbyt silne zacofane państwo, wymagające modernizacji
|
państwo raczej schyłkowe, brak większych możliwości rozwoju
|
Królestwo Obojga Sycylii
|
średniej wielkości terytorium, średnie warunki klimatyczne, średnie
zaludnienie
|
skromne surowce naturalne, brak przemysłu, niewydajne rolnictwo, słaba
flota handlowa
|
nieliczna armia lądowa, przestarzała słaba flota, słabe lotnictwo
|
brak
|
brak
|
zachowanie niepodległości
|
zakusy zjednoczeniowe Włoch
|
słabe państwo rolnicze, potrzebuje wsparcia zewnętrznego dla zachowania
niezależności
|
raczej nieuchronne w przyszłości wchłonięcie przez Włochy
|
Księstwo Czarnogóry
|
małe terytorium, średnie warunki klimatyczne, nieliczna ludność
|
brak surowców naturalnych, brak przemysłu, niewydajne rolnictwo
|
nieliczna przestarzała armia, praktycznie brak floty, brak lotnictwa
|
Serbia, Grecja
|
Turcja
|
zachowanie niepodległości
|
rewindykacyjne dążenia Turcji
|
mało znaczące państwo rolnicze, bez znaczenia geopolitycznego
|
możliwe wejście w skład potencjalnego państwa południowosłowiańskiego
|
Królestwo Grecji
|
niewielkie terytorium, średnie warunki klimatyczne, średnie zaludnienie
|
brak surowców naturalnych, słaby przemysł, niewydajne rolnictwo, istotna
flota handlowa
|
nieliczna armia, dynamicznie rozwijająca się flota, praktycznie brak
lotnictwa
|
Serbia, Czarnogóra
|
Turcja
|
zachowanie niepodległości, przyłączenie znajdujących się pod panowaniem
tureckim pozostałych ziem etnicznie greckich (Macedonia, Tracja, Epir. Cypr)
|
rewindykacyjne dążenia Turcji
|
raczej słabe państwo o wygórowanych ambicjach
|
do czasu upadku Turcji, brak większych możliwości rozwoju
|
Królestwo Gruzji
|
niewielkie terytorium, średnie warunki klimatyczne, średnie zaludnienie
|
niewielkie zasoby surowców naturalnych, słabo rozwinięty przemysł,
niewydajne rolnictwo
|
nieliczna armia lądowa, praktycznie brak floty i lotnictwa
|
brak
|
brak
|
zachowanie autonomii, zdobycie niepodległości(?)
|
rewindykacyjne dążenia Turcji
|
słabe mało samodzielne państwo (protektorat rosyjski), bez znaczenia
geopolitycznego
|
zależne od stosunku sił między Rosja, a Turcją
|
Dodatkowo:
|
|||||||||
Stany Zjednoczone Ameryki (USA)
|
wielkie terytorium, zróżnicowane warunki klimatyczne, wielki potencjał
demograficzny
|
nieograniczone surowce naturalne, wysoko rozwinięty przemysł, ogromny
potencjał rolniczy, bardzo silna flota handlowa
|
liczna armia lądowa, bardzo liczna flota, silne lotnictwo
|
brak
|
brak
|
hegemonia polityczna i ekspansja ekonomiczna na półkuli zachodniej,
ekspansja ekonomiczna na rynki wschodniej Azji, pozyskanie kolonii
|
konkurencja Japonii na obszarze Azji wschodniej
|
dynamicznie rozwijające się mocarstwo globalne, bez ambicji europejskich
(doktryna nieinterwencji)
|
nieograniczone możliwości rozwoju
|
Cesarstwo Japońskie
|
duże terytorium, zróżnicowane warunki klimatyczne, gęste zaludnienie
|
brak podstawowych surowców naturalnych, rozwinięty przemysł, znaczny
potencjał rolniczy, silna flota handlowa
|
liczna armia lądowa, liczna flota, silne lotnictwo
|
brak
|
brak
|
hegemonia polityczna i ekonomiczna na obszarze wschodniej Azji,
opanowanie źródeł surowców naturalnych w Azji wschodniej i
południowo-wschodniej
|
konkurencja państw zachodnioeuropejskich i USA na obszarze Azji
wschodniej i południowo-wschodniej
|
dynamicznie rozwijające się "nowe" państwo, znaczące mocarstwo
wschodnioazjatyckie
|
wielkie możliwości rozwoju przy spełnieniu aspiracji
|
Cesarstwo Chińskie
|
wielkie terytorium, zróżnicowane warunki klimatyczne, olbrzymi potencjał
demograficzny
|
bogate zasoby surowców naturalnych, raczkujący przemysł, ogromny
potencjał rolniczy, słaba flota handlowa
|
liczna ale zacofana armia lądowa, słaba flota, brak lotnictwa
|
brak
|
brak
|
utrzymanie stanu posiadania
|
ekspansja ekonomiczna lepiej rozwiniętych państw i ekspansja terytorialna
Japonii
|
olbrzymie, ale beznadziejnie zacofane państwo, konieczna modernizacja
ustrojowo-ekonomiczna
|
wielkie możliwości rozwoju pod warunkiem przeprowadzenia modernizacji i
obronienia się przed zagrożeniami
|
Europejska mapka sojuszy
Ogólna
doktryna wojenna:
teatr lądowy
zachód - obrona przeciwko Królestwu Północnoniemieckiemu w sojuszu z Francją i
Danią; teatr lądowy wschód - obrona przed Rosją w sojuszu ze Szwecją, Litwą i
Turcją; teatr lądowy południe - brak istotnych zagrożeń; teatry morskie -
obrona przeciwko Królestwu Północnoniemieckiemu i Rosji w sojuszu z Danią, Szwecją
(niewielkie ale dość nowoczesne floty), Litwą (praktycznie brak floty) i Francją.
Rozwinięcie
doktryny morskiej:
Charakter
teatrów operacyjnych.
Bałtyk:
Małe morze
zamknięte, duże znaczenie lotnictwa, sił lekkich, minowych i (częściowo) podwodnych,
utrudnione przerzucanie sił z innych teatrów, niewielkie głębokości
utrudniające działania okrętów podwodnych, zwłaszcza dużych, korzystne warunki
do wojny minowej.
Kolonie:
Otwarte
morza i oceany, bardzo długie linie komunikacyjne, w razie konfliktu możliwe
ataki z różnych stron zarówno na transporty morskie, jak i na same kolonie.
Założenia:
- Obszar działań - Bałtyk i linie komunikacyjne do kolonii.
- Niemcy północne raczej nie użyją na Bałtyku swoich najcięższych okrętów (olbrzymie zagrożenie ze strony lotnictwa, lekkich sił morskich i podwodnych).
- Rosja nie będzie mogła przerzucić na Bałtyk sił z innych teatrów.
- Rosja będzie bardzo oszczędnie używać najcięższych okrętów - powód jak w pkt. 2).
- Francja nie wyśle większych sił morskich na Bałtyk .
- Flota polska będzie współpracować na Bałtyku głównie z flotą szwedzką.
- Flota duńska będzie współdziałać z flotą francuską na Morzu Północnym i u wybrzeży Norwegii i Islandii.
- Flota turecka będzie skazana na samą siebie na Morzu Czarnym, ewentualnie po korzystnym wyklarowaniu się sytuacji na innych akwenach będzie ją mogła wesprzeć flota francuska.
- Flota polska będzie współpracować z flotą francuską celem ochrony linii komunikacyjnych do kolonii obu tych państw.
Bazy własne:
- duże -
Gdynia, Piława;
- mniejsze -
Hel, Kołobrzeg;
- pomocnicze
- Puck, Ustka, Darłowo, Łeba;
- rezerwowe
(handlowe) - Królewiec, Gdańsk;
-
sojusznicze - wg doktryny sojuszników.
Główne
zagrożenia:
- przerwanie
komunikacji ze Szwecją (ruda żelaza);
- przerwanie
komunikacji z koloniami;
-
bezpośredni atak na kolonie;
- opanowanie
przez nieprzyjaciela baz morskich od strony lądu;
- po
ewentualnym opanowaniu Danii przez Niemcy, blokada Cieśnin Duńskich.
Planowane
działania:
a) obrona
baz własnych (Gdańsk, Hel, Piława, dla Kołobrzegu bardzo trudna); siły -
artyleria nadbrzeżna, okręty obrony wybrzeża, pola minowe, małe okręty
podwodne, lekkie siły torpedowe, lotnictwo,
b) obrona
własnych linii komunikacyjnych (przede wszystkim ze Szwecją /ruda żelaza/ i do
kolonii); siły - niszczyciele eskortowe, patrolowce (z funkcją ścigaczy okrętów
podwodnych), duże trałowce, lotnictwo, tzw. dalsze przykrycie za pomocą niszczycieli
i krążowników,
c)
zwalczanie żeglugi nieprzyjacielskiej; siły - okręty nawodne, podwodne i
lotnictwo,
d) minowanie
ofensywne (podejścia do baz nieprzyjaciela, trasy konwojowe, zagrody w
cieśninach); siły - minowe nawodne i podwodne,
e) minowanie
defensywne (podejścia do własnych baz i wybrzeże); siły - j.w.,
f) ogólne
zwalczanie sił nieprzyjaciela; siły - wszelkie dostępne,
g)
przeciwdziałanie nieprzyjacielskiej wojnie minowej; siły - trałowce,
h)
przeciwdziałanie nieprzyjacielskiej wojnie podwodnej; siły - patrolowce,
niszczyciele eskortowe, lotnictwo,
i) blokada
sił nieprzyjacielskich w bazach (Zatoki Fińska, Pomorska, Lubecka); siły -
wszelkie dostępne,
j)
współpraca z morskimi skrzydłami wojsk lądowych; siły - j.w.,
Pożądany
charakter jednostek floty:
>
przewaga taktyczno-techniczna nad jednostkami wroga w odpowiednich klasach,
>
maksymalna, możliwa do uzyskania prędkość, umożliwiająca pogoń za jednostką
słabszą lub uchylenie się od walki z jednostkami silniejszymi,
> okręty
podwodne z uwagi na charakter akwenu o wyporności poniżej 1 000 t (optimum
300-600 t),
> silna
obrona plot. na wszystkich dystansach,
> dla
okrętów przeznaczonych zasadniczo na Bałtyk rezygnacja z dużego zasięgu,
dzielności morskiej i komfortu załogi (mały akwen, wystarczająca ilość baz),
> dla jednostek
przeznaczonych zasadniczo do kolonii duży zasięg i dzielność morska,
> znaczna
ilość jednostek lekkich (z uwagi na charakter akwenu itd.).
Uwagi
ogólne:
Konieczne
silne lotnictwo morskie, artyleria nadbrzeżna dużych kalibrów (ponad 12”) oraz
skuteczna obrona plot.
JKS