Wojna!

Wojna!

Komunikat wojenny nr 1/1935

W dniu dzisiejszym, we wczesnych godzinach rannych, wojska polskie, francuskie i duńskie rozpoczęły akcję zbrojną, mającą na celu zmuszenie Niemiec Północnych do respektowania postanowień Konferencji Londyńskiej.

Na froncie wschodnim wojska polskie sforsowały Nysę Łużycką na północ od Zgorzelca. Na froncie północnym wojska duńskie obsadziły północny brzeg Kanału Kilońskiego i przystąpiły do jego forsowania. Na froncie zachodnim wojska francuskie weszły na terytorium Związku Reńskiego i posuwają się w stronę Renu na kierunkach Kolonii i Moguncji.

Połączone floty sojusznicze przystąpiły do blokady północnoniemieckich wybrzeży Bałtyku i morza Północnego.

Polskie lotnictwo bombardowało bazy morskie w Kilonii i Lubece, oraz lotniska we wschodniej części Niemiec Północnych. Lotnictwo francuskie bombardowało bazę morską w Wilhelmshaven oraz lotniska w zachodniej części państwa północnoniemieckiego. Przeciwnik na razie stawia słaby opór i wszystkie zadania wojsk sojuszniczych realizowane są zgodnie z planem.

Informacje uzupełniające.

Blokada morska Niemiec Północnych realizowana jest na następujących liniach blokadowych: Bałtyk – ujście Dziwny, wyspy Rugia, Falster, Lolland, Langeland,  Aerö, Als; Morze Północne – wyspy Nordstrand, Helgoland, Borkum. Ze strony polskiej w blokadzie uczestniczą pancerniki typów Bolesław Chrobry i Władysław Łokietek, monitor Admirał Sierpinek, krążowniki typów Warszawa, Lwów, Kołobrzeg, Płock, niszczyciele typów Monsun, Grom, Tsunami, Wicher, torpedowce typów Lew i Lis oraz liczne mniejsze jednostki nawodne (patrolowce, ścigacze OP, stawiacze min i trałowce). Okręty podwodne patrolują poza linią blokady, w celu przechwycenia tych jednostek npla, którym udałoby się przedrzeć przez blokadę. Rejon blokady jest patrolowany również przez lotnictwo rozpoznawcze i rozpoznawczo-bombowe.

Floty szwedzka i litewska, mające za zadanie uniemożliwienie ewentualnego wyjścia floty rosyjskiej z jej bazy w Kronsztadzie, zostały wzmocnione naszymi krążownikami typu Gdańsk oraz okrętami szkolnymi Swaróg i Strzybóg. W odwodzie na Bałtyku pozostają m.in. pancerniki typu Władysław Jagiełło, krążowniki liniowe typu Bolesław Śmiały oraz niszczyciele typu Cumulonimbus.

Wojska duńskie po opanowaniu północnego brzegu Kanału Kilońskiego uszkodziły jego śluzy, tak aby uniemożliwić przerzucanie jednostek okrętów wroga pomiędzy Bałtykiem, a Morzem Północnym.

Naloty sojusznicze na bazy morskie npla dały niepotwierdzone jeszcze rezultaty. Uważa się, że zatopiono transportowiec wodnosamolotów, niszczyciel i 3-4 statki handlowe i/lub jednostki pomocnicze, a uszkodzono liczne dalsze okręty w tym pancernik i ciężki krążownik.

Naloty na lotniska przyniosły – wg oceny sztabów sojuszniczych zniszczenie lub poważne uszkodzenie ok. 20-25% i tak niezbyt silnego lotnictwa wroga.

Aspekty polityczne.

Rozpoczęcie interwencji zostało notyfikowane w północnoniemieckim MSZ przez przedstawicieli dyplomatycznych Polski, Francji i Danii z chwilą rozpoczęcia działań.

Decyzja o sojuszniczej interwencji zbrojnej zapadła na konferencji ministrów spraw zagranicznych Polski, Francji i Danii w Kopenhadze. Na decyzję złożyły się następujące główne przyczyny:

- nieprzestrzeganie przez Niemcy Północne ustaleń Konferencji Londyńskiej i wydalenie komisarzy sojuszniczych,

- coraz wyraźniej wysuwane przez ten kraj żądania zjednoczeniowe i rewindykacyjne,

- zawarcie północnoniemiecko-włoskiego sojuszu wojskowego i wykryte przez wywiad polityczny tajne negocjacje dotyczące przyłączenia się do tego sojuszu Rosji,

- stały wzrost potencjału ekonomiczno-militarnego Niemiec Północnych, który po połączeniu z potencjałem Włoch (i Rosji in spe), a tym bardziej po zjednoczeniu Niemiec, stanowiłby wielkie i bardzo prawdopodobne zagrożenie dla Polski i jej sojuszników.

Dla zabezpieczenia się przed ewentualną interwencją państw trzecich, uzyskano przede wszystkim w tajnych negocjacjach, zapewnienie Anglii, że nie stanie po stronie Niemiec pod warunkiem, że jej żywotne interesy nie zostaną naruszone, a państwo północnoniemieckie nie zostanie unicestwione lub zdezintegrowane. Sojusznicy zobowiązali się do finansowego zrekompensowania Anglikom ewentualnych szkód, powstałych np. na skutek blokady morskiej Niemiec. Otrzymano również od Cesarstwa Wiedeńskiego zapewnienie życzliwej neutralności.

Nieuczestniczący bezpośrednio w interwencji sojusznicy (Szwecja, Turcja i Litwa) mają za zadanie swoją postawą zapobiec w miarę możliwości akcji zbrojnej Rosji po stronie niemieckiej i obowiązek podjęcia działań zbrojnych przeciw niej, jeśli jednak do wojny przystąpi.

Jednocześnie z konferencją kopenhaską ministrów SZ Polski, Francji i Danii, toczyły się tamże tajne narady najwyższych dygnitarzy wojskowych (naczelni dowódcy, szefowie sztabów generalnych, dowódcy rodzajów wojsk) państw sojuszniczych, dla ostatecznego uzgodnienia planów strategicznych. Przewidziano utworzenie trzech frontów: zachodniego – Francuzi, północnego – Duńczycy i wschodniego – Polacy oraz zdecydowano o przeprowadzeniu blokady morskiej Niemiec Północnych. Blokadę wybrzeża bałtyckiego (główna baza sił blokadowych Kopenhaga) będą realizować wspólnie flota duńska i część floty polskiej, a wybrzeża Morza Północnego (główna baza sił blokadowych Helgoland) części floty francuskiej i polskiej. Główne siły floty francuskiej zostaną skoncentrowane na Morzu Śródziemnym dla szachowania ewentualnego wystąpienia Włoch, a niektóre jednostki floty polskiej wzmocnią flotę szwedzką i litewską zajmujące pozycje u wylotu Zatoki Fińskiej dla przeciwstawienia się możliwej akcji floty rosyjskiej. W tym samym celu zostanie wprowadzony podwyższony stan gotowości floty tureckiej na Morzu Czarnym. W przypadku zachowania przez Włochy neutralności, flota turecka może zostać w razie potrzeby wzmocniona przez niektóre jednostki francuskie. Plany były opracowywane już wcześniej – mniej, więcej od połowy roku 1934, ogólny przez połączony komitet sztabowców państw sojuszniczych, a szczegółowe przez sztaby sił zbrojnych poszczególnych krajów.

- - -

Przebieg działań wojennych będzie sukcesywnie przedstawiany w kolejnych komunikatach wojennych. Zgodnie z tematyką tego bloga, w komunikatach tych najwięcej uwagi będzie poświęcone działaniom na morzu, operacje wojsk lądowych i lotnictwa będą przedstawiane dość pobieżnie, na tyle, aby zrozumiałe były w ich kontekście akcje morskie oraz ogólny sens wydarzeń.

Przyjąłem następujący, trzyczęściowy sposób redakcji komunikatów. Na początku „suche informacje” przeznaczone dla „publiki", czyli ogółu odbiorców. W części drugiej rozwinięcie - przynajmniej niektórych - informacji dla „wtajemniczonych”, czyli dla Was. Na końcu zostaną przedstawione ewentualne reperkusje polityczne i działania dyplomatyczne związane z przebiegiem wojny.

- - -

A teraz, zgodnie z obietnicą, przedstawiam bardziej szczegółowo niż w niedawno publikowanym zestawieniu zbiorczym, stan floty północnoniemieckiej na dzień rozpoczęcia interwencji. Dla umożliwienia zorientowania Kolegów w sile tej floty, zarówno nazwy, jak i charakterystyki wszystkich typów okrętów są zgodne z tymi z realnej historii. W „mojej” historii, niektóre z poniższych okrętów (np. Bayern, Deutschland, Königsberg, Nürnberg) noszą inne – mało istotne w tej chwili jakie – nazwy.

Główne klasy:

Pancerniki - 4: 2x Bayern, 2x typ König

Krążowniki ciężkie - 3: 3x typ Deutschland           

Krążowniki lekkie - 6: 1x typ Emden, 3x typ Königsberg, 1x typ Leipzig, 1x typ Nürnberg

Niszczyciele – 18: 1x typ V99, 4x typ G101, 4x typ Leberecht Maas, 7x typ Paul Jacobi, 2x typ Diether von  Roeder

Torpedowce – 12: 6x typ Möwe, 6x typ Wolf

Okręty podwodne – 18: 6x typ IIA, 8x typ IIB, 2x typ IA, 2x typ VIIA

Ponadto:

Transportowce wodnosamolotów – 3

Eskortowce – 9

Patrolowce – 2

Kanonierki – 1

Ścigacze OP – 2

Kutry torpedowe – 13

Stawiacze min – 5

Trałowce – 29

Kutry trałowe – 22

Szkolny okręt artyleryjski – 1

oraz stosunkowo liczne jednostki pomocnicze bez istotnej wartości bojowej.

Głównymi bazami floty są Kilonia i Wilhelmshaven, a pomocniczymi Emden, Bremerhaven, Cuxhaven, Lubeka, Wismar, Warnemünde i Świnoujście. Lotnictwo morskie jest nieliczne i ogranicza się praktycznie do wodnosamolotów rozpoznawczych i rozpoznawczo-bombowych.

Jak widać z powyższego zestawienia, flota północnoniemiecka posiada dość zróżnicowany wiekowo charakter; okręty liniowe i część niszczycieli pochodzi jeszcze z okresu Wielkiej Wojny, natomiast krążowniki, większa część niszczycieli i OP są jednostkami nowoczesnymi o znacznej sile bojowej. Zwraca uwagę liczna flotylla trałowa; jest to spowodowane wypełnianym do niedawna obowiązkiem likwidacji pól i zagród minowych postawionych w czasie poprzedniej wojny. Reasumując, należy stwierdzić, że flota północnoniemiecka jest zdecydowanie słabsza od naszej, a tym bardziej od połączonych flot sojuszniczych. Większe zagrożenie mogą stanowić jedynie OP oraz kutry torpedowe w sprzyjających okolicznościach.

Wiadomości polityczne nr 8/1935

Wiadomości polityczne nr 8/1935

Co tam Panie w polityce?

Wykorzystując nieobecność w kraju sułtana Abdulhamida III (przebywał w tym czasie w Polsce na uroczystościach związanych z pogrzebem Jerzego V i koronacją Bolesława IV), grupa spiskowców pod przewodnictwem Kemala Paszy i Ismeta Inönu przeprowadziła w zasadzie bezkrwawy zamach stanu; sułtanat został obalony i proklamowano republikę. Tymczasowym prezydentem został Kemal Pasza, a obalony sułtan udał się do Francji, gdzie otrzymał prawo pobytu. Nowe władze zapowiedziały modernizację i europeizację kraju, jednakże bez naruszania podstawowych zasad islamu. Nazwa państwa została zmieniona na Imperium Tureckie. Zachowały ważność wszystkie, zawarte przez obalony sułtanat polityczne i handlowe umowy międzynarodowe; między innymi wyrażono wolę dalszego utrzymywania sojuszu z Polską i pozostałymi państwami koalicji (Francja, Szwecja, Dania, Litwa). W szczególności poproszono Polskę o pozostawienie w kraju misji wojskowej, morskiej i lotniczej. Ogłoszono też chęć przyznania ograniczonej autonomii niektórym krajom wchodzącym w skład Imperium (Bośnia i Hercegowina, Macedonia, Bułgaria, Armenia, Tunis, emiraty Półwyspu Arabskiego).

W Niemczech Północnych sytuacja polityczna ciągle się zaostrza. Kanclerz von Neurath wygłosił ostatnio mowę, w której otwarcie domagał się zjednoczenia Niemiec, likwidacji limitów ograniczających wielkość sił zbrojnych, a także rewindykacji utraconych obszarów europejskich i kolonialnych (Szlezwik, Ditmarschen, Helgoland, Togo, Nowy Kamerun, Rwanda i Urundi, Pemba, Namibia, były Archipelag Bismarcka, Samoa Zachodnie). Dla poparcia dla tych żądań odbyły się spontaniczne(?) demonstracje uliczne w Berlinie, Hamburgu, Magdeburgu, Lubece, Brunszwiku, Getyndze, a także nieco mniejsze w Düsseldorfie, Moguncji i Karlsruhe. Uczestnicy manifestacji domagali się „przyznania narodowi niemieckiemu praw do życia pod jednym dachem i nieskrępowanego rozwoju oraz należnego mu miejsca wśród narodów świata” W udzielonym kilka dni później wywiadzie, kanclerz stwierdził expressis verbis, że państwo niemieckie jest jedno, a wszelkie jego podziały sztuczne i tymczasowe (zur zeit). W związku z tymi wystąpieniami MSZ Polski, Francji i Danii zgłosiły do swego północnoniemieckiego odpowiednika ostry protest, kolejny raz domagając się poszanowania ustaleń Konferencji Londyńskiej z 1927 roku. W odpowiedzi Niemcy Północne nakazały komisarzom sojuszniczym opuszczenie terytorium kraju w ciągu 24 godzin, grożąc w razie odmowy użyciem takich środków przymusu, jakie uznają za stosowne.

Jak tam, trzymamy się mocno?

Wydarzenia za Odrą mocno poruszyły polską opinię publiczną. W wielu naszych miastach odbyły się kontrdemonstracje, żądające m.in. „postawienia tamy teutońskiemu awanturnictwu” i „zduszenia w zarodku pangermańskich zapędów” Odbyło się także nadzwyczajne posiedzenie Komitetu Bezpieczeństwa Narodowego (KBN) z udziałem Bolesława IV. W oficjalnym komunikacie z posiedzenia wyrażono zaniepokojenie rozwojem sytuacji w Niemczech oraz nadzieję na rozwiązanie problemów na drodze dyplomatycznej.

Między nami żakietami.

W związku z zaostrzeniem się sytuacji politycznej za naszą zachodnią granicą, czasowo wstrzymane lub spowolnione zostały działania polskiej dyplomacji na innych polach. Ponadto nasz minister spraw zagranicznych wraz z przewodniczącym KBN i towarzyszącymi osobami udał się do Kopenhagi na pilnie zwołaną konferencję ze swymi odpowiednikami z Francji i Danii.

A to Panie ciekawe…

Pogłoski okazały się prawdą; ogłoszone zostały oficjalnie zaręczyny brytyjskiego księcia Kentu Jerzego z naszą księżniczką Joanną. Urodzony w roku 1902, Jego Królewska Wysokość Jerzy książę Kentu, czwarty syn (a piąte dziecko) panującego obecnie Jerzego V, jest o 13 lat starszy od księżniczki Joanny. Absolwent Eton, w latach 1919-29 służył w Royal Navy, cieszy się dużą popularnością w swoim kraju. Ponieważ narzeczeni mają tylko iluzoryczne widoki na objęcie tronów w swoich krajach, małżeństwo to nie narusza racji stanu obu królestw i związku z tym nie budzi sprzeciwów. My możemy mieć nadzieję na dalszą poprawę naszych relacji ze Zjednoczonym Królestwem Wielkiej Brytanii, Szkocji i Irlandii.

Torpedowiec typu Lis 1935 (4 szt.)

Torpedowiec typu Lis 1935 (4 szt.)

Średniej wielkości torpedowiec przeznaczony w zasadzie do operowania na Bałtyku. W porównaniu do większych jednostek typów Lew i Lampart, posiada słabsze uzbrojenie artyleryjskie i znacznie niższą sylwetkę. Pomimo mniejszych rozmiarów i porównywalnej szybkości, okręt wykazuje podobne do swoich większych „kuzynów” właściwości morskie oraz wytrzymałość konstrukcji.

Mimo, że jednostki tego typu mają charakter typowo ofensywny (zwalczanie głównie torpedami żeglugi i dużych okrętów npla), wyposażono je także w broń pop, aby mogły w pewnym zakresie zastępować większe i droższe niszczyciele, których część będziemy stopniowo przenosić do kolonii.

Proszę nie obawiać się, że obniżone w rejonie wt relingi będą zagrożeniem dla załogi. Obniżenie to ma na celu umożliwienie strzału torpedowego, poza akcją bojową rozciągane są tam linki ochronne, których nie rysowałem, aby nie zaciemniać rysunku. Podobnie zresztą, zabezpieczane są przerwy w relingach np. przy trapach zejściowych. Jest to - moim zdaniem – sposób wygodniejszy niż relingi składane.

Jeżeli torpedowce prezentowanego typu sprawdzą się „w praniu”, seria zostanie przedłużona.

Lis, Poland Torpedo boat laid down 1935

Displacement:

            743 t light; 765 t standard; 790 t normal; 810 t full load

Dimensions: Length (overall / waterline) x beam x draught (normal/deep)

            (300,79 ft / 295,28 ft) x 27,89 ft x (10,66 / 10,80 ft)

            (91,68 m / 90,00 m) x 8,50 m  x (3,25 / 3,29 m)

Armament:

      2 - 4,13" / 105 mm 50,0 cal guns - 33,29lbs / 15,10kg shells, 120 per gun

              Dual purpose guns in deck and hoist mounts, 1920 Model

              2 x Single mounts on centreline ends, evenly spread

      2 - 1,57" / 40,0 mm 60,0 cal guns - 2,05lbs / 0,93kg shells, 600 per gun

              Anti-air guns in deck mount, 1933 Model

              1 x Twin mount on centreline, aft deck centre 1 raised mount

      2 - 0,98" / 25,0 mm 60,0 cal guns - 0,55lbs / 0,25kg shells, 1 200 per gun

              Anti-air guns in deck mounts, 1933 Model

              2 x Single mounts on sides, forward deck centre 2 raised mounts

      Weight of broadside 71 lbs / 32 kg

      Main Torpedoes

      6 - 21,0" / 533 mm, 27,33 ft / 8,33 m torpedoes - 1,794 t each, 10,764 t total

            In 2 sets of deck mounted centre rotating tubes

      Main DC/AS Mortars

      2 - 418,88 lbs / 190,00 kg Depth Charges + 16 reloads - 3,366 t total

            in Stern depth charge racks

      2nd DC/AS Mortars

      2 - 418,88 lbs / 190,00 kg Depth Charges + 12 reloads - 2,618 t total

            in Depth charge throwers

Armour:

   - Gun armour:         Face (max)     Other gunhouse (avg)            Barbette/hoist (max)

            Main:         -                      -                            0,98" / 25 mm

Machinery:

            Oil fired boilers, steam turbines,

            Geared drive, 2 shafts, 22 775 shp / 16 990 Kw = 37,40 kts

            Range 1 200nm at 12,00 kts

            Bunker at max displacement = 45 tons

Complement:

            73 - 96

Cost:

            £0,465 million / $1,860 million

Distribution of weights at normal displacement:

            Armament: 56 tons, 7,0%

               - Guns: 26 tons, 3,3%

               - Weapons: 30 tons, 3,8%

            Armour: 0 tons, 0,0%

               - Armament: 0 tons, 0,0%

            Machinery: 406 tons, 51,4%

            Hull, fittings & equipment: 280 tons, 35,4%

            Fuel, ammunition & stores: 47 tons, 6,0%

            Miscellaneous weights: 0 tons, 0,0%

Overall survivability and seakeeping ability:

            Survivability (Non-critical penetrating hits needed to sink ship):

              247 lbs / 112 Kg = 7,0 x 4,1 " / 105 mm shells or 0,2 torpedoes

            Stability (Unstable if below 1.00): 1,07

            Metacentric height 0,8 ft / 0,3 m

            Roll period: 12,8 seconds

            Steadiness      - As gun platform (Average = 50 %): 70 %

                                   - Recoil effect (Restricted arc if above 1.00): 0,28

            Seaboat quality  (Average = 1.00): 0,90

Hull form characteristics:

            Hull has rise forward of midbreak,

              a normal bow and large transom stern

            Block coefficient (normal/deep): 0,315 / 0,319

            Length to Beam Ratio: 10,59 : 1

            'Natural speed' for length: 20,09 kts

            Power going to wave formation at top speed: 66 %

            Trim (Max stability = 0, Max steadiness = 100): 77

            Bow angle (Positive = bow angles forward): 17,00 degrees

            Stern overhang: 0,00 ft / 0,00 m

            Freeboard (% = length of deck as a percentage of waterline length):

                                               Fore end,        Aft end

               - Forecastle:            15,00%,  18,04 ft / 5,50 m,  16,08 ft / 4,90 m

               - Forward deck:       30,00%,  16,08 ft / 4,90 m,  16,08 ft / 4,90 m

               - Aft deck:    40,00%,  7,87 ft / 2,40 m,  7,87 ft / 2,40 m

               - Quarter deck:        15,00%,  7,87 ft / 2,40 m,  7,87 ft / 2,40 m

               - Average freeboard:                      11,68 ft / 3,56 m

            Ship tends to be wet forward

Ship space, strength and comments:

            Space - Hull below water (magazines/engines, low = better): 175,6%

                        - Above water (accommodation/working, high = better): 103,3%

            Waterplane Area: 5 041 Square feet or 468 Square metres

            Displacement factor (Displacement / loading): 57%

            Structure weight / hull surface area: 31 lbs/sq ft or 149 Kg/sq metre

            Hull strength (Relative):

                        - Cross-sectional: 0,52

                        - Longitudinal: 2,24

                        - Overall: 0,61

            Cramped machinery, storage, compartmentation space

            Adequate accommodation and workspace room

            Ship has slow, easy roll, a good, steady gun platform

            Poor seaboat, wet and uncomfortable, reduced performance in heavy weather

Lis (1935)

Fenek (1935)

Szakal (1935)

Jenot (1935)