Przebudowa francuskiego pancernika typu Brennus na pancernik obrony wybrzeża 1915 (1 jednostka)

Przebudowa francuskiego pancernika typu Brennus na pancernik obrony wybrzeża 1915 (1 jednostka)

Pomysłodawcą projektu jest kolega ŁK. Legendę opracował Pomysłodawca, a opis techniczny ja, na podstawie Jego wytycznych.

Pancernik Brennus jest trochę niesłusznie zapomnianą jednostką bojową Marine Nationale, pochodzącą ze schyłku XIX wieku. Okręt ten posiadał wiele nowatorskich cech konstrukcyjnych, również w skali światowej. Wymienić wypada: brak taranowej dziobnicy, artyleria główna zgrupowana na osi symetrii okrętu i składająca się z długolufowych, potężnych armat 340 mm, artyleria drugiego kalibru rozlokowana częściowo w wieżach i dość znaczna prędkość maksymalna, dochodząca do 18 węzłów, którą zawdzięczał nowoczesnym kotłom parowym systemu Belleville’a. Oprócz tych zalet okręt miał też poważne wady: rufowa wieża była tylko pojedyncza, więc salwa burtowa składała się jedynie z 3 pocisków głównego kalibru, masywne maszty wieżowe przeciążały zbytecznie okręt, przestarzałe opancerzenie (częściowo typu compound), bardzo długi czas budowy, wynoszący od położenia stępki (12.01.1889 r.) do ostatecznego wcielenia do służby (16.12.1896 r.) niemal dokładnie 8 lat! To powodowało, że projekt – do momentu podjęcia regularnej służby we flocie – zdążył się już moralnie nieco zestarzeć. W rezultacie jego nowatorski charakter był już słabiej zauważalny, a sam pancernik bardzo szybko (15.11.1909 r.) został jednostką szkolną i eksperymentalną, wycofaną ze służby jeszcze w 1914 r., bezpośrednio przed wybuchem PWS. Jako, że uznajemy to za działanie zdecydowanie przedwczesne, zmienimy bieg historii i poddamy okręt poważnej modernizacji, która przedłuży znacząco okres jego aktywnej służby we flocie J.

Rozpoczęcie I Wojny Bałkańskiej uświadomiło dowództwo Marine Nationale, że wybuch wielkiego konfliktu europejskiego jest już bliski, a wojna będzie stanowić znakomitą okazję do rewanżu za klęskę z lat 1870-1871. Należy zatem zintensyfikować zbrojenia, także i te na morzu. Po opracowaniu planów  modernizacji, Brennus przybił 14.08.1913 r. do nabrzeża stoczni Arsenału w Lorient, tej samej, która zbudowała go 17 lat wcześniej. Prace stoczniowe były prowadzone bardzo sprawnie, zwłaszcza od momentu wybuchu Wielkiej Wojny w 1914 r. Ponowne wcielenie okrętu do służby nastąpiło 11.03.1915 r., po czym  został on przerzucony na Morze Śródziemne, w sam raz, by zdążyć wziąć udział w walkach o Gallipoli, toczonych od 25.04.1915 r. do 09.01.1916 r. W trakcie działań pancernik udowodnił swą przydatność, skutecznie bombardując tureckie forty, w czym zasadniczy udział miała jego silna i dość nowoczesna artyleria. Po zakończonej kampanii tureckiej, pancernik powrócił do Floty Atlantyckiej i wykorzystywany był epizodycznie do ostrzału wybrzeża flandryjskiego, czemu jednak nie sprzyjało zbyt głębokie zanurzenie kadłuba, przekraczające 8 m. Po zakończeniu PWS, okręt został poddany zabiegowi zainstalowania bąbli przeciwtorpedowych, a następnie, w połowie 1920 r., detaszowany został na Daleki Wschód, stając się flagową jednostką francuskiej eskadry w Indochinach. Ze służby czynnej okręt wycofano 31.12.1935 r., przekształcając go w hulk koszarowy. Zdemontowana artyleria trafiła do obrony wybrzeża. Kadłub okrętu został zbombardowany 03.01.1945 r. przez amerykańskie lotnictwo pokładowe w Zatoce Cam Rahn i zatonął na płytkiej wodzie. Podniesiony z dna, został w połowie 1946 r. przeholowany do okupowanej Japonii, a tam pocięty na złom w stoczni w Jokohamie.

Poniżej opis modernizacji okrętu.

Kadłub

Zwiększono zanurzenie o 0,12 m oraz nieznacznie podniesiono pokład dziobowy. Zaślepiono ambrazury po zdemontowanych działach kazamatowych. Zgodnie z potrzebami, zmieniono częściowo podział wewnętrzny.

Napęd

Zdemontowano istniejące kotły węglowe, instalując w ich miejsce 12 kotłów olejowych typu Du Temple w czterech kotłowniach. Poddano rewitalizacji i częściowej modernizacji istniejące tłokowe maszyny parowe potrójnego rozprężania. Zmodernizowane maszyny parowe zachowały moc nominalną 13900 KM, lecz zostały przystosowane do chwilowych przeciążeń do 15000 KM.

Uzbrojenie

Zmodernizowano dziobową wieżę głównego kalibru, wymieniając jej napęd na całkowicie elektryczny, usprawniając systemy zasilania w amunicję, zwiększając elewację z 12^o do 23^o oraz montując na niej dalmierz optyczny o bazie 8,1 m. Rufową wieżę 340 mm zdemontowano, a na poszerzonej barbecie zamontowano wieżę identyczną do dziobowej. Jedno z dział tej wieży pochodziło ze zdemontowanej starej wieży, a drugie z zapasu. Same działa 340 mm Mle1887 również zmodernizowano, przystosowując je do amunicji Mle1912.

Zdemontowano artylerię średniego kalibru, tak wieżową, jak i kazamatową. Odzyskane działa, po modernizacji do standardu z 1896 roku, zostały zamontowane w nowych wieżach, identycznych do tych, użytych na krążownikach pancernych typu Dupleix.

Artylerię 65, 47 i 37 mm usunięto w całości, montując w zamian długolufowe działa 75 mm. Dodatkowo zainstalowano cztery km-y 8 mm.

Wszystkie wyrzutnie torped zdemontowano.

Po przebudowie, uzbrojenie okrętu przedstawiało się następująco:

- 2xIIx340 mm/42 (13.4") Mle1887/1914, przy elewacji maksymalnej 23^o donośność pociskiem APC 540,0 kg wynosi 22100 m;

- 4xIIx164.7 mm/45 (6.5") Mle1893/1896, przy elewacji maksymalnej 25^o donośność pociskiem AP 45,0 kg wynosi 21300 m;

- 8xIx75 mm/62.5 (2.95") Mle1908, przy elewacji maksymalnej 25^o donośność pociskiem HE 6,4 kg wynosi 8000 m;

- 4xIx8 mm/96 (0.315”) Mle1914.

W roku 1918, stanowiska dział 75 mm/62.5 wymieniono na stanowiska plot z działami 75 mm/50 Mle1891/1916 o elewacji maksymalnej 70^o, a w roku 1931 km-y 8 mm zastąpiono podwójnymi nkm-ami 13.2 mm/76 (0.52") Mle1929.

Prócz dalmierzy zamontowanych na wieżach 340 mm, okręt został wyposażony w dwa pomocnicze dalmierze optyczne o bazie 3,2 m.

Opancerzenie

Całkowicie usunięto istniejące opancerzenie burtowe (compound i stal Creusot), zastępując je płytami ze stali Kruppa. Zdemontowano opancerzenie kazamat (zastąpił je górny pas pancerny). Zachowano stary pokład pancerny ze stali Creusot o grubości 70/80 mm. Dodatkowo zamontowano górny pokład pancerny ze stali Kruppa o grubości 30 mm. Wbudowano grodzie ptorp z przewalcowanych elementów zdemontowanego pancerza burtowego (stal Creusot). Pozostałe informacje o opancerzeniu w raporcie i na rysunku.

Inne

Całkowicie przebudowano nadbudówki, maszty i kominy. Zainstalowano nowe wyposażenie radiowe i nawigacyjne.

W wyniku przebudowy:

- wyporność normalna wzrosła z 11190 do 11352 t;

- prędkość maksymalna wzrosła do 18,23 w. (przy dopuszczalnym przeciążeniu maszyn);

- zasięg wzrósł z 3000 Mm przy 10 w. do 4600 Mm przy 12,5 w;

- ciężar salwy burtowej wzrósł z 1866 do 2366 kg.

Koszt przebudowy wyniósł 51,2% wartości identycznego okrętu nowego.

Brennus, France coastal defence battleship laid down 1889, launched 1891, completed 1896 (engine 1914)

 Displacement:

            10 018 t light; 10 670 t standard; 11 352 t normal; 11 898 t full load

 Dimensions: Length (overall / waterline) x beam x draught (normal/deep)

            (374,02 ft / 374,02 ft) x 66,93 ft x (27,56 / 28,63 ft)

            (114,00 m / 114,00 m) x 20,40 m  x (8,40 / 8,73 m)

 Armament:

      4 - 13,39" / 340 mm 42,0 cal guns - 1 190,50lbs / 540,00kg shells, 120 per gun

              Breech loading guns in turret on barbette mounts, 1914 Model

              2 x 2-gun mounts on centreline ends, evenly spread

      8 - 6,48" / 165 mm 45,0 cal guns - 99,21lbs / 45,00kg shells, 200 per gun

              Quick firing guns in turret on barbette mounts, 1896 Model

              4 x 2-gun mounts on sides, evenly spread

      8 - 2,95" / 75,0 mm 62,5 cal guns - 14,11lbs / 6,40kg shells, 300 per gun

              Quick firing guns in deck mounts, 1908 Model

              8 x Single mounts on sides, evenly spread

                        8 raised mounts

      4 - 0,31" / 8,0 mm 96,0 cal guns - 0,02lbs / 0,01kg shells, 3 000 per gun

              Machine guns in deck mounts, 1914 Model

              4 x Single mounts on sides, evenly spread

                        4 double raised mounts

      Weight of broadside 5 215 lbs / 2 366 kg

 Armour:

   - Belts:                     Width (max)    Length (avg)               Height (avg)

            Main:   8,86" / 225 mm           210,63 ft / 64,20 m     10,17 ft / 3,10 m

            Ends:   3,94" / 100 mm           163,39 ft / 49,80 m     10,17 ft / 3,10 m

            Upper: 4,92" / 125 mm           132,55 ft / 40,40 m     10,17 ft / 3,10 m

              Main Belt covers 87% of normal length

    - Torpedo Bulkhead - Additional damage containing bulkheads:

                        1,97" / 50 mm 210,63 ft / 64,20 m     20,67 ft / 6,30 m

            Beam between torpedo bulkheads 55,77 ft / 17,00 m

    - Hull void:

                        0,00" / 0 mm     0,00 ft / 0,00 m         0,00 ft / 0,00 m

    - Gun armour:         Face (max)     Other gunhouse (avg)            Barbette/hoist (max)

            Main:   8,86" / 225 mm           6,50" / 165 mm                      8,86" / 225 mm

            2nd:     4,92" / 125 mm           3,54" / 90 mm             4,92" / 125 mm

            3rd:      0,79" / 20 mm       -                                  -

    - Armoured deck - multiple decks:

            For and Aft decks: 4,33" / 110 mm

    - Conning towers: Forward 8,86" / 225 mm, Aft 4,92" / 125 mm

 Machinery:

            Oil fired boilers, complex reciprocating steam engines,

            Direct drive, 2 shafts, 13 900 ihp (at overload 15 000 ihp) / 10 425 Kw (at overload 11 190 Kw) = 17,88 kts (at overload 18,23 kts)

            Range 4 600nm at 12,50 kts

            Bunker at max displacement = 1 228 tons

 Complement:

            549 - 714

 Cost:

            £0,508 million / $2,034 million

 Distribution of weights at normal displacement:

            Armament: 1 259 tons, 11,1%

               - Guns: 1 259 tons, 11,1%

            Armour: 3 987 tons, 35,1%

               - Belts: 1 475 tons, 13,0%

               - Torpedo bulkhead: 317 tons, 2,8%

               - Armament: 985 tons, 8,7%

               - Armour Deck: 1 059 tons, 9,3%

               - Conning Towers: 150 tons, 1,3%

            Machinery: 897 tons, 7,9%

            Hull, fittings & equipment: 3 674 tons, 32,4%

            Fuel, ammunition & stores: 1 334 tons, 11,7%

            Miscellaneous weights: 202 tons, 1,8%

               - Hull void weights: 202 tons

 Overall survivability and seakeeping ability:

            Survivability (Non-critical penetrating hits needed to sink ship):

              14 193 lbs / 6 438 Kg = 12,0 x 13,4 " / 340 mm shells or 2,3 torpedoes

            Stability (Unstable if below 1.00): 1,06

            Metacentric height 3,1 ft / 0,9 m

            Roll period: 16,0 seconds

            Steadiness      - As gun platform (Average = 50 %): 70 %

                                   - Recoil effect (Restricted arc if above 1.00): 0,87

            Seaboat quality  (Average = 1.00): 1,26

 Hull form characteristics:

            Hull has a flush deck,

              a normal bow and a cruiser stern

            Block coefficient (normal/deep): 0,576 / 0,581

            Length to Beam Ratio: 5,59 : 1

            'Natural speed' for length: 19,34 kts

            Power going to wave formation at top speed: 52 %

            Trim (Max stability = 0, Max steadiness = 100): 56

            Bow angle (Positive = bow angles forward): -1,60 degrees

            Stern overhang: -11,48 ft / -3,50 m

            Freeboard (% = length of deck as a percentage of waterline length):

                                               Fore end,        Aft end

               - Forecastle:            24,00%,  16,40 ft / 5,00 m,  15,09 ft / 4,60 m

               - Forward deck:       27,50%,  15,09 ft / 4,60 m,  15,09 ft / 4,60 m

               - Aft deck:    27,50%,  15,09 ft / 4,60 m,  15,09 ft / 4,60 m

               - Quarter deck:        21,00%,  15,09 ft / 4,60 m,  15,09 ft / 4,60 m

               - Average freeboard:                      15,22 ft / 4,64 m

            Ship tends to be wet forward

 Ship space, strength and comments:

            Space - Hull below water (magazines/engines, low = better): 81,9%

                        - Above water (accommodation/working, high = better): 93,7%

            Waterplane Area: 17 901 Square feet or 1 663 Square metres

            Displacement factor (Displacement / loading): 104%

            Structure weight / hull surface area: 158 lbs/sq ft or 771 Kg/sq metre

            Hull strength (Relative):

                        - Cross-sectional: 0,89

                        - Longitudinal: 2,91

                        - Overall: 1,01

            Excellent machinery, storage, compartmentation space

            Adequate accommodation and workspace room

            Ship has slow, easy roll, a good, steady gun platform

            Good seaboat, rides out heavy weather easily

Budowa chińskich krążowników lekkich typu Fei She 1924-25 (2 jednostki)

Budowa chińskich krążowników lekkich typu Fei She 1924-25 (2 jednostki)

Dalszy ciąg zaproponowanego przez kolegę Hrotgara cyklu „Rozwój chińskiej floty wojennej w latach 1922-37”

Tym razem jest to mały lekki krążownik, wykorzystujący niektóre elementy (np. artyleria główna i napęd) amerykańskiego projektu Omaha, co pozwoliło obniżyć koszty projektowania. Ponieważ skromny jeszcze budżet chińskiej marynarki nie uniósłby takiego wydatku, pozyskano w USA kredyt w wysokości 2,5 mln $, oprocentowany na poziomie 7%. Środki z kredytu zostały wypłacone w dwu transzach; 1,5 mln w roku 1924 i 1,0 mln w 1925. Spłata kredytu została rozłożona na 10 lat (1926-1935). Umowa kredytowa dopuszcza częściową spłatę chińskim eksportem (m.in. jedwab i herbata).

Informacyjnie podaję wyniki budżetowe chińskiej MW za ostatnie 4 lata: 1922 -7287 $, 1923 +352497 $, 1924 -16097 $, 1925 +59957 $, łącznie za okres +389070 $.

Poniżej opis podstawowych elementów okrętu.

Kadłub

Dość typowy dla ówczesnych niszczycieli i krążowników.

Napęd

Dokładnie połowa napędu krążowników typu Omaha. Sześć kotłów olejowych typu Yarrow w czterech kotłowniach i dwa zespoły turbin z przekładniami typu Westinghouse w dwu maszynowniach.

Uzbrojenie

- 2xIIx6"/53 (15.2 cm) Mark 16, przy elewacji maksymalnej 30^o donośność pociskami AP i HC 47,6 kg wynosi 23130 m;

- 4xIx3"/50 (7.62 cm) Mark 18, przy elewacji 43^o donośność pociskami AP i HC 5,9 kg wynosi 13350 m, a przy elewacji maksymalnej 85^o donośność pociskiem AA 5,9 kg wynosi 9270 m;

- 4xIx0,50”/90 (12,7 mm) M1921;

- 2xIVxwt533 mm.

Do kierowania ogniem zainstalowano dwa dalmierze optyczne o bazie 4,1 m.

Opancerzenie

Jak w raporcie. Jego schemat jest tak prosty, że nie widziałem konieczności rysowania przekroju kadłuba.

Inne

Okręt jest wyposażony w radiostacje dalekiego i średniego zasięgu.

Nazwy okrętów są mojego pomysłu; poniżej ich wizualizacja w tradycyjnym piśmie chińskim oraz tłumaczenie na język polski.

- Fei She -  飛蛇 –Latający Wąż

- Hai She - 海蛇 – Wąż Morski.

Fei She, China light cruiser laid down 1922, launched 1923, completed 1924 (engine 1923)

 Displacement:

            3 648 t light; 3 771 t standard; 3 942 t normal; 4 079 t full load

 Dimensions: Length (overall / waterline) x beam x draught (normal/deep)

            (434,92 ft / 431,43 ft) x 41,34 ft x (14,76 / 15,16 ft)

            (132,57 m / 131,50 m) x 12,60 m  x (4,50 / 4,62 m)

 Armament:

      4 - 5,98" / 152 mm 53,0 cal guns - 104,94lbs / 47,60kg shells, 150 per gun

              Quick firing guns in turret on barbette mounts, 1920 Model

              2 x Twin mounts on centreline ends, evenly spread

      4 - 3,00" / 76,2 mm 50,0 cal guns - 13,01lbs / 5,90kg shells, 300 per gun

              Anti-air guns in deck mounts, 1914 Model

              2 x Single mounts on sides amidships

      4 - 0,50" / 12,7 mm 90,0 cal guns - 0,06lbs / 0,03kg shells, 1 500 per gun

              Machine guns in deck mounts, 1921 Model

              4 x Single mounts on sides, aft evenly spread

                        4 raised mounts

      Weight of broadside 446 lbs / 202 kg

      Main Torpedoes

      8 - 21,0" / 533 mm, 19,03 ft / 5,80 m torpedoes - 1,252 t each, 10,014 t total

            In 2 sets of deck mounted centre rotating tubes

 Armour:

   - Belts:                     Width (max)    Length (avg)               Height (avg)

            Main:   2,01" / 51 mm 302,17 ft / 92,10 m     10,17 ft / 3,10 m

            Ends:   Unarmoured

              Main Belt covers 108% of normal length

              Main belt does not fully cover magazines and engineering spaces

    - Gun armour:         Face (max)     Other gunhouse (avg)            Barbette/hoist (max)

            Main:   1,50" / 38 mm 0,98" / 25 mm             1,50" / 38 mm

    - Armoured deck - single deck:

            For and Aft decks: 0,98" / 25 mm

    - Conning towers: Forward 1,50" / 38 mm, Aft 0,00" / 0 mm

 Machinery:

            Oil fired boilers, steam turbines,

            Geared drive, 2 shafts, 45 000 shp / 33 570 Kw = 32,01 kts

            Range 4 900nm at 10,00 kts

            Bunker at max displacement = 308 tons

 Complement:

            248 - 323

 Cost:

            £1,068 million / $4,274 million

 Distribution of weights at normal displacement:

            Armament: 156 tons, 4,0%

               - Guns: 136 tons, 3,5%

               - Weapons: 20 tons, 0,5%

            Armour: 491 tons, 12,5%

               - Belts: 250 tons, 6,3%

               - Armament: 45 tons, 1,1%

               - Armour Deck: 189 tons, 4,8%

               - Conning Tower: 8 tons, 0,2%

            Machinery: 1 497 tons, 38,0%

            Hull, fittings & equipment: 1 493 tons, 37,9%

            Fuel, ammunition & stores: 294 tons, 7,5%

            Miscellaneous weights: 10 tons, 0,3%

               - On freeboard deck: 10 tons

 Overall survivability and seakeeping ability:

            Survivability (Non-critical penetrating hits needed to sink ship):

              2 630 lbs / 1 193 Kg = 24,5 x 6,0 " / 152 mm shells or 0,7 torpedoes

            Stability (Unstable if below 1.00): 1,06

            Metacentric height 1,5 ft / 0,5 m

            Roll period: 14,3 seconds

            Steadiness      - As gun platform (Average = 50 %): 71 %

                                   - Recoil effect (Restricted arc if above 1.00): 0,45

            Seaboat quality  (Average = 1.00): 1,10

 Hull form characteristics:

            Hull has rise forward of midbreak,

              a normal bow and a cruiser stern

            Block coefficient (normal/deep): 0,524 / 0,528

            Length to Beam Ratio: 10,44 : 1

            'Natural speed' for length: 20,77 kts

            Power going to wave formation at top speed: 61 %

            Trim (Max stability = 0, Max steadiness = 100): 65

            Bow angle (Positive = bow angles forward): 8,30 degrees

            Stern overhang: -1,97 ft / -0,60 m

            Freeboard (% = length of deck as a percentage of waterline length):

                                               Fore end,        Aft end

               - Forecastle:            16,00%,  23,95 ft / 7,30 m,  21,65 ft / 6,60 m

               - Forward deck:       20,00%,  21,65 ft / 6,60 m,  21,65 ft / 6,60 m

               - Aft deck:    50,00%,  13,45 ft / 4,10 m,  13,45 ft / 4,10 m

               - Quarter deck:        14,00%,  13,45 ft / 4,10 m,  13,45 ft / 4,10 m

               - Average freeboard:                      16,55 ft / 5,04 m

 Ship space, strength and comments:

            Space - Hull below water (magazines/engines, low = better): 135,7%

                        - Above water (accommodation/working, high = better): 142,3%

            Waterplane Area: 12 148 Square feet or 1 129 Square metres

            Displacement factor (Displacement / loading): 98%

            Structure weight / hull surface area: 71 lbs/sq ft or 346 Kg/sq metre

            Hull strength (Relative):

                        - Cross-sectional: 0,93

                        - Longitudinal: 2,03

                        - Overall: 1,01

            Cramped machinery, storage, compartmentation space

            Excellent accommodation and workspace room

            Ship has slow, easy roll, a good, steady gun platform

 Fei She (1924)

Hai She (1925)

Budowa francuskich predrednotów typu Austerlitz 1907-08 (3 jednostki)

Budowa francuskich predrednotów typu Austerlitz 1907-1908 (3 jednostki)

Pomysłodawcą tych fikcyjnych pancerników jest kolega mb81. Efekt końcowy projektu pozwalałby – z lekkim przymrużeniem oka – zaliczyć prezentowane niżej jednostki do podklasy drednotów, jednakże, ponieważ budowa ich rozpoczęła się kilka lat przed realnym Drednoughtem, Pomysłodawca nazwał je roboczo „prawiedrednotami”

Rozpoczęta w końcowych latach XIX w, intensywna rozbudowa floty pancernej kaiserowskich Niemiec, zaniepokoiła francuską admiralicję i skłoniła ją do wzmocnienia sił własnych. Rozpoczęto więc we Francji budowę nowych pancerników; kolejno typów: Iéna (początek budowy 1898, oddanie do służby 1902), Suffren (1899/1903) i République (1901/1906). Były to jednak łącznie tylko cztery okręty, za mało, aby sprostać Niemcom. Wobec tego, zdecydowano o budowie nieco dłuższych serii; to właśnie nasz Austerlitz (1901/1907-08) oraz Liberté (1902/1904-07). Prezentowany typ Austerlitz, wyraźnie różnił się od pozostałych francuskich pancerników tego okresu; wielkością, siłą i częściowo rozmieszczeniem uzbrojenia, opancerzeniem oraz częściowo układem napędu. Różnice te wydłużyły – i tak długi, w porównaniu do tempa budowy brytyjskiego przemysłu okrętowego – czas budowy. Gdyby udało się oddać do użytku pierwszą jednostkę tego typu w roku 1905, a nawet na początku 1906, to pewnie dziś mówilibyśmy o „austerlicach”, a nie „drednotach” Poniżej opis techniczny tych naszych „prawiedrednotów”

Kadłub

„Korpulentny”, o stosunkowo niewielkim wydłużeniu, ale też niezbyt dużym zanurzeniu. Dziób taranowy nie daje wrażenia nowoczesności, ale też nie jest anachronizmem.

Napęd

Kombinowany –  konsekwentnie dla francuskich pancerników przełomu wieków –  3-wałowy. Składa się z 24 kotłów węglowych systemu Niclausse w sześciu kotłowniach, dwu tłokowych maszyn parowych potrójnego rozprężania, pracujących na skrajne wały oraz turbiny na parę odlotową systemu Rateau, obsługującej wał centralny. Prędkość maksymalna i zasięg wg raportu.

Uzbrojenie

- 4xIIx305 mm/45 (12") Mle 1893, przy elewacji maksymalnej 22^o donośność pociskiem AP 349,0 kg wynosiła 19800 m;

- 14xIx164.7 mm/45 (6.5") Mle 1896, przy elewacji maksymalnej 17^o donośność maksymalna pociskiem AP 45,0 kg wynosiła 14500 m;

- 18xIx65 mm/50 (2.56") Mle 1902, przy elewacji maksymalnej 35^o donośność pociskiem HE 4,2 kg wynosiła 8160 m;

- 6xIx47 mm/43,5 (1.85") Mle 1883, przy elewacji maksymalnej 25^o donośność pociskiem HE 1,5 kg wynosiła 6050 m;

- 5xIxwt450 mm, podwodne, łączny zapas torped 11 szt.

Kierowanie ogniem wyłącznie za pomocą ręcznych dalmierzy optycznych i namierników kompasowych.

Opancerzenie

Główny burtowy pas pancerny 330 mm, górny burtowy pas pancerny 155 mm, „końcówki” kadłuba 105 mm, pokład pancerny 90 mm, artyleria główna 330/165/330 mm, kazamaty 155 mm, maski dział 2,56” 19 mm, główne stanowisko dowodzenia 330 mm, zapasowe 165 mm.

Teraz próba oceny projektu, przez porównanie z realnym Drednoughtem (na pierwszej pozycji dane Austerlitz, na drugiej Drednoughta):

- prawie identyczna wyporność; 18222 > 18110 tn;

- porównywalna prędkość maksymalna: 20,79 < 21,00 w;

- porównywalny zasięg; 5300 Mm przy 12 w. ≈ 6620 Mm przy 10 w;

- znacznie słabsza salwa burtowa artylerii głównej; 2094 kg < 3088 kg;

- nieporównywalnie silniejsza salwa burtowa artylerii średniej i małokalibrowej: 357,3 kg > 79,4 kg;

- wyraźnie silniejsze opancerzenie: burty 330 mm > 279 mm, pokład 90 > 76 mm, artyleria główna 330 > 279 mm, CT 330 > 279 mm.

Jak wynika z powyższego, w starciu z Drednoughtem, Austerlitz zachowałby spore szanse na sukces, gdyby udało mu się zachować w walce dystans w granicach 5600-6100 m (działa Drednoughta przebijają pancerz 330 mm z odległości circa 5550 m. a działa Austerlitza pancerz Drednoughta z odległości circa 6150 m).

Praktyczną wadą dwu pierwszych Austerlitzów okazał się ich układ napędowy. Prototypowe turbiny na parę odlotową systemu Rateau cechowały się dużą awaryjnością, stąd okręty często zdane były wyłącznie na tłokowe maszyny parowe, co nie pozwalało im przekroczyć maksymalnej prędkości 18,5 w. Ostatni okręt typu dostał importowaną turbinę Parsons i tym samym uwolniony został od tej wady.

Poniżej losy okrętów tego typu.

Austerlitz przetrwał bez większych uszkodzeń IWS, sprzedany na złom został w roku 1928.

Wagram został zatopiony dwiema torpedami wiosną 1915 roku przez niemiecki OP U-52; jedna z torped trafiła w pozbawione biernej ochrony ptorp komory amunicyjne lewoburtowego działa 12”, co przesądziło los okrętu.

Saragosse pod koniec tego samego roku wszedł na dwie miny pod Dardanelami; tutaj też dał się niekorzystnie odczuć brak biernej ochrony ptorp, próba przeholowania ciężko uszkodzonego okrętu do najbliższej alianckiej bazy, zakończyła się niepowodzeniem i zatonięciem holowanej jednostki.

Austerlitz, France battleship laid down 1901, launched 1904, completed 1907 (engine 1905)

 Displacement:

            15 855 t light; 16 760 t standard; 18 222 t normal; 19 393 t full load

 Dimensions: Length (overall / waterline) x beam x draught (normal/deep)

            (487,20 ft / 472,44 ft) x 85,30 ft x (27,89 / 29,32 ft)

            (148,50 m / 144,00 m) x 26,00 m  x (8,50 / 8,94 m)

 Armament:

      8 - 12,01" / 305 mm 45,0 cal guns - 769,41lbs / 349,00kg shells, 100 per gun

              Breech loading guns in turret on barbette mounts, 1893 Model

              2 x 2-gun mounts on centreline ends, evenly spread

              2 x 2-gun mounts on sides amidships

      14 - 6,48" / 165 mm 45,0 cal guns - 99,21lbs / 45,00kg shells, 200 per gun

              Quick firing guns in casemate mounts, 1896 Model

              14 x Single mounts on sides, evenly spread

                        14 hull mounts in casemates - limited use in all but light seas

      18 - 2,56" / 65,0 mm 50,0 cal guns - 9,26lbs / 4,20kg shells, 400 per gun

              Quick firing guns in deck mounts, 1902 Model

              14 x Single mounts on sides, evenly spread

                        8 raised mounts

              4 x Single mounts on sides, forward evenly spread

                        4 double raised mounts

      6 - 1,85" / 47,0 mm 43,5 cal guns - 3,31lbs / 1,50kg shells, 600 per gun

              Quick firing guns in deck mounts, 1883 Model

              6 x Single mounts on centreline, evenly spread

                        6 double raised mounts

      Weight of broadside 5 404,2 lbs / 2 447 kg

      Main Torpedoes

      1 - 17,7" / 450 mm, 20,51 ft / 6,25 m torpedo - 0,740 t total

            submerged bow tube

      2nd Torpedoes

      4 - 17,7" / 450 mm, 20,51 ft / 6,25 m torpedoes - 0,740 t each, 2,960 t total

            submerged side tubes

 Armour:

   - Belts:                     Width (max)    Length (avg)               Height (avg)

            Main:   13,0" / 330 mm           330,71 ft / 100,80 m   10,17 ft / 3,10 m

            Ends:   4,13" / 105 mm           141,40 ft / 43,10 m     10,17 ft / 3,10 m

            Upper: 6,10" / 155 mm           330,71 ft / 100,80 m   7,87 ft / 2,40 m

              Main Belt covers 108% of normal length

    - Gun armour:         Face (max)     Other gunhouse (avg)            Barbette/hoist (max)

            Main:   13,0" / 330 mm           6,50" / 165 mm                      13,0" / 330 mm

            2nd:     6,10" / 155 mm                 -                                  -

            3rd:      0,75" / 19 mm       -                                  -

    - Armoured deck - single deck:

            For and Aft decks: 3,54" / 90 mm

    - Conning towers: Forward 12,99" / 330 mm, Aft 6,50" / 165 mm

 Machinery:

            Coal fired boilers, reciprocating cruising steam engines and steam turbines

            Direct drive, 3 shafts, 24 000 ihp / 17 904 Kw = 20,28 kts

            Range 5 300nm at 12,00 kts

            Bunker at max displacement = 2 633 tons (100% coal)

 Complement:

            783 - 1 019

 Cost:

            £1,663 million / $6,653 million

 Distribution of weights at normal displacement:

            Armament: 1 897 tons, 10,4%

               - Guns: 1 890 tons, 10,4%

               - Weapons: 7 tons, 0,0%

            Armour: 6 406 tons, 35,2%

               - Belts: 2 826 tons, 15,5%

               - Armament: 1 688 tons, 9,3%

               - Armour Deck: 1 602 tons, 8,8%

               - Conning Towers: 291 tons, 1,6%

            Machinery: 2 540 tons, 13,9%

            Hull, fittings & equipment: 5 004 tons, 27,5%

            Fuel, ammunition & stores: 2 367 tons, 13,0%

            Miscellaneous weights: 8 tons, 0,0%

               - Hull below water: 8 tons

 Overall survivability and seakeeping ability:

            Survivability (Non-critical penetrating hits needed to sink ship):

              22 450 lbs / 10 183 Kg = 25,9 x 12,0 " / 305 mm shells or 3,1 torpedoes

            Stability (Unstable if below 1.00): 1,28

            Metacentric height 6,2 ft / 1,9 m

            Roll period: 14,4 seconds

            Steadiness      - As gun platform (Average = 50 %): 76 %

                                   - Recoil effect (Restricted arc if above 1.00): 0,46

            Seaboat quality  (Average = 1.00): 1,53

 Hull form characteristics:

            Hull has rise forward of midbreak,

              a ram bow and a round stern

            Block coefficient (normal/deep): 0,568 / 0,574

            Length to Beam Ratio: 5,54 : 1

            'Natural speed' for length: 21,74 kts

            Power going to wave formation at top speed: 49 %

            Trim (Max stability = 0, Max steadiness = 100): 50

            Bow angle (Positive = bow angles forward): -15,00 degrees

            Stern overhang: 0,00 ft / 0,00 m

            Freeboard (% = length of deck as a percentage of waterline length):

                                               Fore end,        Aft end

               - Forecastle:            16,00%,  21,00 ft / 6,40 m,  20,01 ft / 6,10 m

               - Forward deck:       58,00%,  20,01 ft / 6,10 m,  19,69 ft / 6,00 m

               - Aft deck:    12,00%,  11,48 ft / 3,50 m,  11,48 ft / 3,50 m

               - Quarter deck:        14,00%,  11,48 ft / 3,50 m,  11,48 ft / 3,50 m

               - Average freeboard:                      17,76 ft / 5,41 m

            Ship tends to be wet forward

 Ship space, strength and comments:

            Space - Hull below water (magazines/engines, low = better): 83,8%

                        - Above water (accommodation/working, high = better): 128,1%

            Waterplane Area: 28 591 Square feet or 2 656 Square metres

            Displacement factor (Displacement / loading): 98%

            Structure weight / hull surface area: 148 lbs/sq ft or 724 Kg/sq metre

            Hull strength (Relative):

                        - Cross-sectional: 0,93

                        - Longitudinal: 2,09

                        - Overall: 1,01

            Adequate machinery, storage, compartmentation space

            Excellent accommodation and workspace room

            Ship has slow, easy roll, a good, steady gun platform

            Excellent seaboat, comfortable, can fire her guns in the heaviest weather

 Austerlitz (1907)

Wagram (1907)

Saragosse (1908)