Włoskie kanonierki przeciwpartyzanckie typów A i B 1944 (3+2 jednostki)
Koncepcja ogólna, zarys legendy oraz część założeń taktyczno-technicznych są autorstwa kolegi Stonka; reszta pracy moja. Ideą przewodnią publikacji jest wykazanie, że okręt zaprojektowany i zbudowany od podstaw do wykonywania konkretnych zadań, zawsze będzie się do nich lepiej nadawał, niż jednostka do tych celów tylko zaadaptowana. Tym pierwszym, nowym okrętem będzie kanonierka A, a tym drugim, zaadaptowanym, kanonierka B.
Kanonierka
A
Trzy jednostki zbudowane w stoczni
Arsenale di Venezia, przeznaczone do zwalczania jugosłowiańskiego ruchu oporu,
głównie w Dalmacji. Po kapitulacji Włoch, będące w końcowej fazie wyposażania
kanonierki wpadły w ręce niemieckie. Po ustanowieniu Włoskiej Republiki Socjalnej (dalej WRS), zostały jej
oddane i ukończone do lutego 1944 roku. Brały udział w zwalczaniu
jugosłowiańskiej partyzantki w Dalmacji, a od zimy 1944/45 w wojnie domowej po
stronie WRS. W czasie alianckiego nalotu na Wenecję 21.03.1945, jedna
kanonierka została zatopiona, a druga uszkodzona. Zarówno ta uszkodzona, jak i
trzecia jednostka, wpadły w ręce Aliantów w maju 1945 roku. Do roku 1947
zostały zezłomowane.
Opis techniczny.
Kadłub
Typowy dla jednostek przybrzeżnych tej
wielkości.
Napęd
Dwa wały napędowe, dwa silniki diesla
o łącznej mocy 360 KM.
Uzbrojenie
-
1xIx120 mm/15 (4,7”) OTO Model 1933,
przy elewacji maksymalnej 70o donośność pociskiem HE 19,80 kg wynosi
6400 m;
-
2xIx90 mm/50 (3,5”) Ansaldo Model 1939, przy elewacji 45o donośność pociskiem HE 10,10
kg wynosi 13000 m, a przy elewacji maksymalnej 75o donośność pionowa
pociskiem AA 10,10 kg wynosi 10800 m;
- 4xIx40
mm/39 Vickers-Terni Model 1917; przy elewacji 45o donośność
pociskiem HE 0,051 kg wynosi 3480 m, a przy elewacji maksymalnej 80o
donośność pionowa tym samym pociskiem wynosi 2090 m;
-
2xIx13,2 mm/75,7 Breda Model 1931,
przy elewacji 45o donośność pociskiem 0,90 kg wynosi 6000 m, a przy
elewacji maksymalnej 85o donośność pionowa tym samym pociskiem
wynosi 3500 m;
-
4xIx8 mm/97,5 Breda Model 1937,
donośność maksymalna pociskiem 0,0134 kg wynosi 5400 m.
Przyrządów centralnego kierowania
ogniem brak.
Opancerzenie
Jak w raporcie; wobec prostoty układu,
schematu nie rysowałem.
Inne
Kanonierki zostały wyposażone w dwie
radiostacje i radionamiernik.
Na krótkich dystansach (do 24 godzin) okręty
są w stanie przewieźć desant w maksymalnej liczbie 38 osób.
Cannoniera A, Italy gunboat laid down 1941, launched 1942, completed 1944
(engine 1942)
Displacement:
175 t light; 191 t
standard; 195 t normal; 198 t full load
Dimensions: Length (overall / waterline) x beam x draught (normal/deep)
(141,73 ft / 141,73 ft)
x 23,62 ft x (3,94 / 3,98 ft)
(43,20 m / 43,20 m) x
7,20 m x (1,20 / 1,21 m)
Armament:
1 - 4,72" / 120 mm 15,0
cal gun - 43,65lbs / 19,80kg shells, 100 per gun
Quick firing gun in deck mount, 1933 Model
1 x Single mount on centreline, aft deck
forward
1 raised
mount aft
2 - 3,54" / 90,0 mm
50,0 cal guns - 22,27lbs / 10,10kg shells, 120 per gun
Dual purpose guns in deck mounts, 1938 Model
2 x Single mounts on centreline ends, evenly
spread
4 - 1,57" / 40,0 mm
39,0 cal guns - 1,98lbs / 0,90kg shells, 1 500 per gun
Anti-air guns in deck mounts, 1917 Model
4 x Single mounts on sides, evenly spread
4 raised
mounts
2 - 0,52" / 13,2 mm
75,7 cal guns - 0,11lbs / 0,05kg shells, 3 000 per gun
Machine guns in deck mounts, 1931 Model
2 x Single mounts on sides, forward deck
centre
2 double
raised mounts
4 - 0,31" / 8,0 mm 98,0
cal guns - 0,02lbs / 0,01kg shells, 6 000 per gun
Machine guns in casemate mounts, 1938 Model
4 x Single mounts on sides, evenly spread
Weight of broadside 92 lbs /
42 kg
Armour:
- Belts: Width (max) Length
(avg) Height (avg)
Main: 1,18" / 30 mm 96,46 ft / 29,40 m 7,87 ft / 2,40 m
Ends: Unarmoured
Main Belt covers 105% of normal length
2nd: 1,18" / 30 mm -
-
For and Aft decks:
0,59" / 15 mm
Machinery:
Diesel Internal
combustion motors,
Geared drive, 2 shafts,
360 shp / 269 Kw = 12,67 kts
Range 1 000nm at
8,00 kts
Bunker normal 4 tons, at max
displacement = 6 tons
Complement:
25 - 33
Cost:
£0,070 million / $0,280
million
Distribution of weights at normal displacement:
Armament: 15 tons, 7,7%
- Guns: 15 tons, 7,7%
Armour: 66 tons, 33,7%
- Belts: 39 tons, 19,8%
- Armament: 5 tons, 2,7%
- Armour Deck: 21 tons, 10,7%
- Conning Tower: 1 tons, 0,4%
Machinery: 9 tons, 4,8%
Hull, fittings &
equipment: 85 tons, 43,4%
Fuel, ammunition &
stores: 20 tons, 10,3%
Miscellaneous weights:
0 tons, 0,0%
Overall survivability and seakeeping ability:
Survivability
(Non-critical penetrating hits needed to sink ship):
805 lbs / 365 Kg = 15,2 x 4,7 " / 120 mm
shells or 0,9 torpedoes
Stability (Unstable if
below 1.00): 1,45
Metacentric height 1,1
ft / 0,3 m
Roll period: 9,5
seconds
Steadiness - As gun platform (Average = 50 %): 71 %
-
Recoil effect (Restricted arc if above 1.00): 0,24
Seaboat quality (Average = 1.00): 1,29
Hull form characteristics:
Hull has a flush deck,
a normal bow and a round stern
Block coefficient
(normal/deep): 0,518 / 0,520
Length to Beam Ratio:
6,00 : 1
'Natural speed' for
length: 11,91 kts
Power going to wave
formation at top speed: 47 %
Trim (Max stability =
0, Max steadiness = 100): 55
Bow angle (Positive =
bow angles forward): 0,00 degrees
Stern overhang: 0,00 ft
/ 0,00 m
Freeboard (% = length
of deck as a percentage of waterline length):
Fore
end, Aft end
- Forecastle: 18,00%, 6,89 ft /
2,10 m, 5,91 ft / 1,80 m
- Forward deck: 34,00%, 5,91 ft / 1,80
m, 5,91 ft / 1,80 m
- Aft deck: 34,00%, 5,91 ft / 1,80 m, 5,91 ft / 1,80 m
- Quarter deck: 14,00%, 5,91 ft / 1,80
m, 5,91 ft / 1,80 m
- Average freeboard: 5,98 ft / 1,82 m
Ship tends to be wet
forward
Space - Hull below water (magazines/engines, low =
better): 40,6%
- Above
water (accommodation/working, high = better): 102,0%
Waterplane Area:
2 268 Square feet or 211 Square metres
Displacement factor
(Displacement / loading): 160%
Structure weight / hull
surface area: 32 lbs/sq ft or 157 Kg/sq metre
Hull strength
(Relative):
-
Cross-sectional: 0,94
-
Longitudinal: 1,99
- Overall:
1,02
Excellent machinery,
storage, compartmentation space
Adequate accommodation
and workspace room
Ship has slow, easy
roll, a good, steady gun platform
Good seaboat, rides out
heavy weather easily
Cannoniera A x 3 (1944)
Kanonierka
B
Od roku 1934 w rezerwie znajdowały się rozbrojone dwie stare, małe kanonierki minowe typu Brondolo.
Po kapitulacji Włoch zostały
przejęte przez Niemców, a następnie oddane WRS. Wtedy podjęto decyzję o
ich modernizacji, celem wzmocnienia nad wyraz skromnych morskich sił Republiki.
Modernizacja została wykonana w stoczni Arsenale di Venezia w okresie październik
1943 – lipiec 1944. Po zakończeniu modernizacji, kanonierki brały udział w zwalczaniu
jugosłowiańskiej partyzantki w Dalmacji, a od zimy 1944/45 w wojnie domowej po
stronie WRS. W marcu 1945 jedna z nich wraca do stoczni w celu usunięcia awarii
maszyny parowej. W maju 1945 roku wpadają w ręce aliantów, zezłomowane do roku
1946.
Opis techniczny modernizacji.
Kadłub
Zasadniczo bez zmian, zamontowano
jedynie nadburcie na dziobie.
Napęd
Wymieniono kocioł węglowy na olejowy
mniejszej mocy oraz wyremontowano maszyny parowe.
Uzbrojenie
Zainstalowano:
-
2xIx76,2 mm/40 (3”) Ansaldo Model 1916, przy elewacji 42o donośność pociskiem HE 6,50
kg wynosi 10000 m, a przy elewacji maksymalnej 75o donośność pionowa
pociskiem AA 6,00 kg wynosi 5840 m;
- 2xIx40
mm/39 Vickers-Terni Model 1917; przy elewacji 45o donośność
pociskiem HE 0,051 kg wynosi 3480 m, a przy elewacji maksymalnej 80o
donośność pionowa tym samym pociskiem wynosi 2090 m;
-
3xIx13,2 mm/75,7 Breda Model 1931,
przy elewacji 45o donośność pociskiem 0,90 kg wynosi 6000 m, a przy
elewacji maksymalnej 85o donośność pionowa tym samym pociskiem
wynosi 3500 m.
Na nadbudówce pod pomostem, istnieje dodatkowa możliwość czasowego zamocowania dwu rkm-ów 6,5 mm/80 Breda Model 1930.
Przyrządów centralnego kierowania
ogniem brak.
Opancerzenie
Jak w raporcie; wobec prostoty układu,
schematu nie rysowałem. Do opancerzenia nie użyto właściwej stali pancernej,
lecz przygodnego materiału; stali kadłubowej, blach kotłowych itp.
Inne
Całkowicie przebudowano nadbudówki,
maszt i komin.
Kanonierki zostały wyposażone w dwie
radiostacje i radionamiernik.
Na krótkich dystansach (do 24 godzin) okręty
są w stanie przewieźć desant w maksymalnej liczbie 25 osób.
W wyniku modernizacji, w stosunku do
projektu oryginalnego:
- zanurzenie zwiększyło się o 0,18 m, a wyporność normalna o 29 t;
- moc napędu zmniejszyła się z 500 do
250 KM;
- prędkość maksymalna spadła z 13,00
do 11,68 w;
- ciężar salwy burtowej (tylko
artyleria główna) wzrósł z 5,87 do 13,00 kg.
Koszt modernizacji zamknął się w
kwocie stanowiącej 33,9% wartości porównywalnego okrętu nowego.
Cannoniera B, Italy gunboat laid down 1908, launched 1909, completed
1909, modernized 1944 (engine 1908/1944)
Displacement:
131 t light; 143 t
standard; 146 t normal; 149 t full load
Dimensions: Length (overall / waterline) x beam x draught (normal/deep)
(125,00 ft / 125,00 ft)
x 20,73 ft x (3,02 / 3,06 ft)
(38,10 m / 38,10 m) x
6,32 m x (0,92 / 0,93 m)
Armament:
2 - 3,00" / 76,2 mm
40,0 cal guns - 14,33lbs / 6,50kg shells, 300 per gun
Quick firing guns in deck mounts, 1916 Model
2 x Single mounts on centreline ends, evenly
spread
2 - 1,57" / 40,0 mm
39,0 cal guns - 1,98lbs / 0,90kg shells, 1 500 per gun
Quick firing guns in deck mounts, 1914 Model
2 x Single mounts on centreline, aft evenly
spread
2 raised
mounts
3 - 0,52" / 13,2 mm
75,7 cal guns - 0,11lbs / 0,05kg shells, 4 500 per gun
Machine guns in deck mounts, 1931 Model
1 x Single mount on centreline, aft deck aft
1 raised
mount
2 x Single mounts on sides, forward deck
centre
2 double
raised mounts
Weight of broadside 33 lbs / 15 kg
Armour:
- Belts: Width (max) Length
(avg) Height (avg)
Main: 0,98" / 25 mm 75,13 ft / 22,90 m 7,55 ft / 2,30 m
Ends: Unarmoured
Main Belt covers 92% of normal length
- Gun armour: Face (max) Other gunhouse (avg) Barbette/hoist
(max)
Main: 0,98" / 25 mm - -
- Armoured deck - single deck:
For and Aft decks:
0,51" / 13 mm
- Conning towers: Forward
0,98" / 25 mm, Aft 0,00" / 0 mm
Machinery:
Oil fired boilers,
complex reciprocating steam engines,
Direct drive, 2 shafts,
250 ihp / 187 Kw = 11,68 kts
Range 750nm at 7,00 kts
Bunker at max
displacement = 6 tons
Complement:
20 - 27
Cost:
£0,010 million / $0,041 million
Distribution of weights at normal displacement:
Armament: 5 tons, 3,7%
- Guns: 5 tons, 3,7%
Armour: 45 tons, 30,8%
- Belts: 25 tons, 17,3%
- Armament: 4 tons, 3,0%
- Armour Deck: 15 tons, 10,1%
- Conning Tower: 1 tons, 0,4%
Machinery: 21 tons,
14,2%
Hull, fittings &
equipment: 60 tons, 41,1%
Fuel, ammunition &
stores: 15 tons, 10,3%
Miscellaneous weights:
0 tons, 0,0%
Overall survivability and seakeeping ability:
Survivability
(Non-critical penetrating hits needed to sink ship):
437 lbs / 199 Kg = 32,4 x 3,0 " / 76 mm
shells or 0,5 torpedoes
Stability (Unstable if
below 1.00): 1,48
Metacentric height 0,9
ft / 0,3 m
Roll period: 9,0
seconds
Steadiness - As gun platform (Average = 50 %): 79 %
-
Recoil effect (Restricted arc if above 1.00): 0,12
Seaboat quality (Average = 1.00): 1,31
Hull form characteristics:
Hull has a flush deck,
a normal bow and a round stern
Block coefficient
(normal/deep): 0,653 / 0,655
Length to Beam Ratio:
6,03 : 1
'Natural speed' for
length: 11,18 kts
Power going to wave
formation at top speed: 47 %
Trim (Max stability =
0, Max steadiness = 100): 60
Bow angle (Positive =
bow angles forward): 0,00 degrees
Stern overhang: 0,00 ft
/ 0,00 m
Freeboard (% = length
of deck as a percentage of waterline length):
Fore
end, Aft end
- Forecastle: 24,00%, 6,56 ft /
2,00 m, 5,91 ft / 1,80 m
- Forward deck: 30,00%, 5,91 ft / 1,80
m, 5,58 ft / 1,70 m
- Aft deck: 30,00%, 5,58 ft / 1,70 m, 5,58 ft / 1,70 m
- Quarter deck: 16,00%, 5,58 ft / 1,70
m, 5,58 ft / 1,70 m
- Average freeboard: 5,77 ft / 1,76 m
Ship tends to be wet
forward
Ship space, strength and comments:
Space - Hull below water (magazines/engines, low =
better): 61,9%
- Above
water (accommodation/working, high = better): 107,3%
Waterplane Area:
1 991 Square feet or 185 Square metres
Displacement factor
(Displacement / loading): 146%
Structure weight / hull
surface area: 25 lbs/sq ft or 121 Kg/sq metre
Hull strength (Relative):
-
Cross-sectional: 0,95
-
Longitudinal: 1,81
- Overall:
1,02
Excellent machinery,
storage, compartmentation space
Adequate accommodation
and workspace room
Ship has slow, easy
roll, a good, steady gun platform
Good seaboat, rides out
heavy weather easily
Cannoniera B x 2 (1944)
Podsumowanie
Chociaż – jak sądzę – dla nikogo nie
jest to zaskoczeniem, porównanie wyżej opisanych dwu typów, całkowicie
potwierdza postawioną na wstępie tezę. Kanonierka A, specjalnie zaprojektowana i zbudowana do zwalczania ruchu oporu
w strefie wybrzeża morskiego, zdecydowanie przewyższa wartością bojową
zaadoptowaną do tego celu kanonierkę B.
Dodatkowo trzeba powiedzieć, że przewaga ta tylko w niewielkim stopniu wynika z
różnicy wyporności obu typów.
Nie oznacza to oczywiście, że
przebudów, modernizacji, adaptacji itd. należy zupełnie zaniechać. W sytuacji,
kiedy z różnych powodów, budowa wyspecjalizowanych okrętów nowych jest
niemożliwa lub niezasadna, adaptowanie okrętów istniejących ma sens, bo „lepszy wróbel w ręku,
niż cietrzew na sęku”
