Pokój!

Pokój!

Przygotowania.

W koreańskim porcie Pusan przedstawiciele sił zbrojnych Polski, Chin, Rosji i Japonii podpisali zawieszenie broni, obowiązujące na lądzie, morzu i w powietrzu od dnia 01.11.1944. Jednocześnie ustalono, że delegacje poszczególnych Mocarstw na konferencję pokojową będą liczyć nie mniej niż trzy i nie więcej niż pięć osób, nie licząc personelu pomocniczego. Obrady pokojowe toczyć się będą w siedzibie Wysokiego Komisarza dla Indochin Francuskich w Sajgonie.

Faza wstępna i negocjacje.

Konferencja rozpoczęła się od wzajemnego przedstawienia członków poszczególnych delegacji oraz wymiany listów uwierzytelniających. W pierwszym dniu obrad, delegacje Japonii i Syjamu wysłuchały warunków pokojowych Sprzymierzonych, po czym umożliwiono im wstępne i indywidualne ustosunkowanie się do nich. Delegacja syjamska wniosła o obniżenie kwoty reparacji z 2,2 mln ₤ do 2,0 mln i przedłużenie okresu spłat z lat 7 do 8.  Delegacja japońska przedstawiła następujące wnioski:

- obniżenie kwoty reparacji z 1000 mln ₤ do 650 mln i przedłużenie okresu spłat z lat 5 do 10;

- pozostawienie w składzie państwa japońskiego południowych Kuryli do wyspy Urup włącznie;

- utrzymanie przez Japonię eksterytorialnej strefy w Szanghaju;

- przekazanie jurysdykcji japońskiej wszystkich osób oskarżonych o zbrodnie wojenne.

Zarządzono dwudniową przerwę w obradach, aby delegacje mogły skonsultować się ze swoimi rządami.

Po wznowieniu obrad, Alianci przekazali delegacjom Japonii i Syjamu ostateczną - częściowo uwzględniającą powyższe wnioski - listę warunków pokojowych informując, iż nie będą one podlegać dalszym negocjacjom. Odrzucenie ich w całości lub w części, zmusi Sprzymierzonych do przerwania zawieszenia broni oraz kontynuowania wojny, aż do uzyskania bezwarunkowej kapitulacji Japonii i Syjamu. Wyznaczono termin końcowych spotkań z delegacjami Japonii i Syjamu na 22.11.1944, celem umożliwienia ostatecznej redakcji traktatów pokojowych oraz ewentualnych dodatkowych konsultacji pomiędzy delegacjami a ich rządami. W ww. dniu obydwa traktaty o niżej przedstawionej treści zostały podpisane.

Traktat z Syjamem.

Stronami Traktatu były Królestwo Polskie i Cesarstwo Chińskie z jednej strony oraz Królestwo Syjamu z drugiej. Oto główne artykuły traktatowe:

1.

Całą winę za zaistnienie stanu wojny pomiędzy Stronami ponosi Królestwo Syjamu, które w żaden sposób niesprowokowane, wypowiedziało wojnę pozostałym sygnatariuszom Traktatu, dołączając w ten sposób do agresywnych działań Cesarstwa Japonii.

2.

Królestwo Syjamu zachowuje suwerenność względem obszarów będących w jego posiadaniu w dniu 19.10.1942 roku, za wyjątkiem określonym w Artykule 3.

3.

Królestwo Syjamu przekazuje Królestwu Polskiemu w 99-letnią dzierżawę wyspę Puket (Phuket). Powyższa dzierżawa wygasa w dniu 21.11.2044 roku, jeżeli Królestwo Polskie nie zrzeknie się jej we wcześniejszym terminie.

4.

Królestwo Syjamu zapłaci w ciągu 7 lat reparacje wojenne w łącznej wysokości 2,1 mln ₤, z czego 1,4 mln przypada Królestwu Polskiemu, a 0,7 mln Cesarstwu Chińskiemu. Za zgodą Stron, reparacje mogą być uiszczane w towarach, wg cen z roku 1942.

5.

Wymiana jeńców wojennych oraz osób internowanych nastąpi w terminie 30 dni od daty podpisania niniejszego Traktatu.

6.

Obciąża się Królestwo Syjamu odpowiedzialnością za rozminowanie Zatoki Syjamskiej w ciągu 18 miesięcy od daty podpisania niniejszego traktatu. Po tym terminie, Królestwo Syjamu przyjmuje na siebie obowiązek odszkodowawczy za poniesione przez pozostałych sygnatariuszy Traktatu szkody w żegludze na międzynarodowych wodach Zatoki. Królestwo Polskie i Cesarstwo Chińskie może na mocy odrębnych porozumień, wypożyczyć odpłatnie w tym celu i na ten okres Królestwu Syjamu okręty trałowe, w rodzaju i ilości, jakie zostaną przez nie uznane za stosowne.

7.

Bez obopólnej zgody Królestwa Polskiego i Cesarstwa Chińskiego, Królestwo Syjamu nie udzieli jakiemukolwiek trzeciemu mocarstwu zgody, na zainstalowanie na jego terytorium baz wojskowych, morskich i lotniczych.

8.

Królestwo Syjamu udzieli Królestwu Polskiemu i Cesarstwu Chińskiemu bezterminowej klauzuli najwyższego uprzywilejowania w stosunkach handlowych.

9.

Traktat wchodzi w życie z dniem jego podpisania.

Traktat z Japonią.

Stronami Traktatu były Królestwo Polskie, Cesarstwo Chińskie i Imperium Rosyjskie z jednej strony oraz Cesarstwo Japonii z drugiej. Oto główne artykuły traktatowe:

1.

Całą winę za zaistnienie stanu wojny pomiędzy Stronami ponosi Cesarstwo Japonii, które zdradziecko, bez wypowiedzenia wojny zaatakowało terytoria i bazy będące własnością Cesarstwa Chińskiego i dzierżawami Królestwa Polskiego.

2.

Cesarstwo Japonii traci bez odszkodowania terytoria zagarnięte po dniu 01.08.1894 roku, jak to określono w artykułach 3-5.

3.

Cesarstwo Japonii zwraca Cesarstwu Chińskiemu Tajwan, Peskadory (Wyspy Rybackie), Półwysep Liaotuński wraz z Port Arthur (Ryojun, Lüshun), eksterytorialne terytorium w Szanghaju oraz wszystkie pozostałe chińskie terytoria zajęte po dniu 17.10.1942 roku.

4.

Cesarstwo Japonii zwraca Imperium Rosyjskiemu południową część Sachalinu oraz północną część Kuryli do wyspy Urup włącznie.

5.

Cesarstwo Japonii wycofa swoje wojska oraz administrację cywilną z Korei.

6.

Wyżej wymienione terytoria winny być ewakuowane przez Cesarstwo Japonii w terminie 30 dni od daty podpisania niniejszego Traktatu.

7.

Zarząd nad terytorium Korei przejmie Międzysojusznicza Komisja Kontroli (MKK), złożona z przedstawicieli Królestwa Polskiego, Cesarstwa Chińskiego i Imperium Rosyjskiego. Zarząd ten będzie sprawowany do czasu uzyskania przez naród koreański pełnej zdolności do samodzielnego bytu państwowego, lecz nie dłużej niż przez 5 lat od daty podpisania niniejszego Traktatu. Statut MKK zostanie przyjęty na mocy odrębnego porozumienia pomiędzy tworzącymi ją Mocarstwami.

8.

Cesarstwo Japonii zapłaci w ciągu 10 lat reparacje wojenne w łącznej wysokości 750 mln ₤, z czego na rzecz Królestwa Polskiego 325 mln, na rzecz Cesarstwa Chińskiego 400 mln i na rzecz Imperium Rosyjskiego 25 mln ₤. Za zgodą Stron, reparacje mogą być uiszczane w towarach, wg cen z roku 1942.

9.

Do czasu całkowitego uiszczenia reparacji, Strony uprawnione do ich otrzymania uzyskują prawo do okupacji części macierzystego terytorium Japonii, jak następuje:

- Królestwo Polskie wyspy Okinawa i Iwo-jima,

- Cesarstwo Chińskie Wyspy Sakishima,

- Imperium Rosyjskie wyspa Iturup.

Dopuszcza się możliwość wcześniejszego zakończenia okupacji ww. terytoriów, na mocy odrębnych porozumień.

10.

Strona japońska zwolni wszystkich jeńców wojennych oraz osoby internowane państw sprzymierzonych w terminie 30 dni od daty podpisania niniejszego Traktatu.

11.

Japońscy jeńcy wojenni oraz osoby internowane zostaną zwolnione w terminie 30 dni od daty wypełnienia przez Cesarstwo Japonii obowiązku ujętego w Artykule 10. Nie dotyczy to osób, na których ciążą oskarżenia o zbrodnie wojenne.

12.

Podejrzani o zbrodnie wojenne obywatele japońscy, którzy nie znajdują się w dniu podpisania niniejszego Traktatu w rękach Sprzymierzonych, będą podlegać jurysdykcji japońskiej.

13.

Obciąża się Cesarstwo Japonii obowiązkiem rozminowania wód międzynarodowych położonych w pasie 50 Mm od jego wybrzeży w ciągu 18 miesięcy od daty podpisania niniejszego traktatu. Po tym terminie, Cesarstwo Japonii przyjmuje na siebie obowiązek odszkodowawczy za poniesione przez pozostałych sygnatariuszy Traktatu szkody w żegludze na ww. wodach.

14.

Cesarstwo Japonii udzieli pozostałym sygnatariuszom Traktatu bezterminowej klauzuli najwyższego uprzywilejowania w stosunkach handlowych.

15.

Traktat wchodzi w życie z dniem jego podpisania.

Postanowienia końcowe.

Obydwa traktaty winne być ratyfikowane przez rządy ich sygnatariuszy w ciągu 3 miesięcy, niemniej brak ratyfikacji nie może unieważnić lub opóźnić realizacji postanowień traktatowych.

Komunikat wojenny nr 26/1944 cz.II – październik 1944

Komunikat wojenny nr 26/1944 cz.II – październik 1944

Przebieg działań.

Na froncie chińskim i w Korei niewiele się już dzieje. Obydwa obszary, w których przebywają okrążone wojska japońskie patroluje alianckie lotnictwo, atakując jedynie w przypadku napotkania samolotów wroga, lub ognia z ziemi. Poza dwoma głównymi kotłami, Alianci zlikwidowali lub wzięli do niewoli kilka niezbyt licznych - odciętych od sił głównych - grup Japończyków.

Zespół 5.Floty w składzie:

- 2 krążowniki lotnicze typu Wilno (CAC-1 1942),

- 3 krążowniki lekkie typu Gustavia (CL-26 1933),

- 8 niszczycieli typu Burza (DD-108 1942),

wytropił i doszczętnie zniszczył na wschód od Hokkaido japoński konwój wraz z eskortą. Na dno posłano 1 niszczyciel, 2 niszczyciele eskortowe, 4 eskortowce i 6 statków. 2 polskie niszczyciele zostały lekko uszkodzone, a 3 samoloty zestrzelone.

W starciach sił lekkich, ich uczestnicy ponieśli następujące straty:

Chiny – 1 ścigacz;

Rosja – 2 ścigacze,

Japonia – 1 dozorowiec, 3 ścigacze i 3 statki, w tym dwa rybackie.

Polskie bombardowanie celów na Honsiu przyniosło Japończykom następujące straty:

- zatopione 1 krążownik lekki, 1 niszczyciel i 2 statki;

- zniszczone w powietrzu i na ziemi 43 samoloty.

Nasze lotnictwo utraciło 14 samolotów.

Na południowy-wschód od Szanghaju zatonął na dryfującej minie(?) polski frachtowiec.

Informacje uzupełniające.

Uruchomiono w Korei dwie polskie bazy lotnicze; stacjonować w nich będą: po jednym dywizjonie ciężkich bombowców Struś i Drop oraz dwa dywizjony myśliwców.

Aspekty polityczne.

Odbyło się zapowiedziane wcześniej i rozszerzone o Radę Byłych Premierów oraz szefów sztabów armii i marynarki, posiedzenie rządu japońskiego. Od początku obradom przysłuchiwał się Cesarz. Pomimo bardzo emocjonalnych wystąpień zwolenników kontynuowania wojny, końcowe głosowanie przyniosło niekorzystne dla nich wyniki; 13 uczestników narady zagłosowało za podjęciem rozmów pokojowych, a tylko 4 było temu przeciwnych. Jeśli mogłyby istnieć jeszcze jakieś wątpliwości, to rozwiał je Cesarz, który podsumowując obrady, poparł opcję zakończenia wojny.

Już następnego dnia, wysłano kanałami dyplomatycznymi do państw sprzymierzonych oświadczenie o gotowości do rozpoczęcia negocjacji pokojowych. Rządy alianckie wyraziły zadowolenie z takiego obrotu wydarzeń i zaproponowały, aby obrady pokojowe rozpoczęły się w Sajgonie w dniu 15 listopada 1944 roku. Strona japońska przyjęła propozycję. Do rozmów w tym miejscu i terminie wezwano również rząd syjamski tak, aby za jednym zamachem definitywnie zakończyć ten ponad dwuletni konflikt. 

Zaproponowano Japonii zawieszenie broni, które miałoby wejść w życie z dniem 01.11.1944; propozycja została przyjęta. Do tego czasu, zawieszenie nalotów bombowych zostało rozciągnięte także na wyspy Kiusiu i Hokkaido.

Bilans strat.

Po stronie polskiej:

- zatopionych: 1 pancernik, 2 lotniskowce, 1 ciężki krążownik, 3 lekkie krążowniki, 1 krążownik plot, 1 kanonierka, 1 kanonierka rzeczno-morska, 8 niszczycieli, 2 niszczyciele eskortowe, 8 okrętów podwodnych, 1 podwodny stawiacz min, 2 eskortowce, 1 patrolowiec, 5 kutrów patrolowych, 6 ścigaczy torpedowych, 3 ścigacze artyleryjskie, 1 duży okręt desantowy, 6 średnich okrętów desantowych, 17 małych okrętów desantowych, 38 kutrów desantowych, 4 trałowce desantowe, 3 holowniki, 17 statków;

- zestrzelonych lub zniszczonych na ziemi 1759 samolotów;

- zabitych i wziętych do niewoli 38320 osób.

Po stronie chińskiej:

- zatopionych: 1 lekki krążownik, 2 niszczyciele, 1 niszczyciel eskortowy, 3 torpedowce, 10 okrętów podwodnych, 1 patrolowiec, 4 ścigacze artyleryjskie, 9 ścigaczy torpedowych, 1 kuter trałowy, 1 duży okręt desantowy, 4 średnie okręty desantowe, 6 małych okrętów desantowych, 14 kutrów desantowych, 49 statków;

- zestrzelonych lub zniszczonych na ziemi 886 samolotów;

- zabitych i wziętych do niewoli 453200 osób.

Po stronie rosyjskiej:

- zatopionych: 1 niszczyciel, 3 OP, 1 eskortowiec, 7 ścigaczy torpedowych, 1 trałowiec, 5 okrętów desantowych, 2 statki;

- zestrzelonych lub zniszczonych na ziemi 41 samolotów;

- zabitych i wziętych do niewoli 18030 osób.

Po stronie japońskiej:

- zatopionych: 7 pancerników, 3 krążowniki liniowe, 16 lotniskowców, 2 transportowce wodnosamolotów, 11 ciężkich krążowników, 14 lekkich krążowników, 3 kanonierki, 31 niszczycieli, 3 niszczyciele eskortowe, 7 torpedowców, 61 okrętów podwodnych, 24 stawiacze min, 12 trałowców, 13 patrolowców, 42 dozorowce, 35 ścigaczy torpedowych, 2 holowniki, 236 statków;

- zestrzelonych lub zniszczonych na ziemi 4156 samolotów;

- zabitych i wziętych do niewoli ok. 413800 osób.

Po stronie syjamskiej:

- zatopionych: 2 pancerniki obrony wybrzeża, 1 krążownik lekki, 1 kanonierka, 8 torpedowców, 2 okręty podwodne, 2 patrolowce, 6 trałowców, 1 ścigacz torpedowy, 1 holownik, 15 statków;

- zestrzelonych lub zniszczonych na ziemi 46 samolotów;

- zabitych i wziętych do niewoli 2760 osób.

Komunikat wojenny nr 26/1944 cz.I – październik 1944

Komunikat wojenny nr 26/1944 cz.I – październik 1944

Przebieg działań.

Ofensywa w Chinach i Korei osiągnęła swoje główne cele; wojska polsko-chińskie i rosyjskie nawiązały kontakt na praktycznie całej długości linii rozgraniczenia, a większość sił wroga uległa zniszczeniu, bądź okrążeniu. Zlikwidowany został kocioł pomiędzy Czyfeng a Szilin Gol; zabitych zostało ok. 9 tys. Japończyków, a 2,5 tys. dostało się do niewoli. Zdobyty został Mukden, w którym pojmano 1500 japońskich żołnierzy, reszta obrońców zginęła. Na południowy-wschód od Czangczun okrążone zostało japońskie zgrupowanie, liczące ok. 350 tys. żołnierzy. Poddały się Rosjanom okrążone w północno-wschodniej Mandżurii oddziały japońskie w ilości 14,5 tys. żołnierzy, tylko niespełna tysiąc wybrał samobójstwo.

W Korei wojska chińskie zdobyły Wonsan, praktycznie cały jego garnizon został zabity w walce lub popełnił samobójstwo. Dowództwo japońskie podjęło drugą próbę dostarczenia posiłków i zaopatrzenia do Pusanu. Zespół je wiozący był intensywnie atakowany przez polskie lotnictwo i po utracie 1 transportowca, 2 eskortowców i 1 trałowca zawrócił, nie wykonując zadania.

Po wzmocnieniu swoich sił, Rosjanie opanowali praktycznie cały obszar południowego Sachalinu. W walkach na tej wyspie wojska rosyjskie straciły 2420 zabitych, a japońskie 8400 zabitych i 3500 wziętych do niewoli.

Z uwagi na - jak się powszechnie uważa - szybko zbliżające się zakończenie wojny, Alianci zaniechali większych wysiłków w celu likwidacji okrążonych w polu lub miastach wojsk japońskich; szkoda krwi.

Okazało się, że dowództwo japońskiej marynarki przez pewien czas planowało – beznadziejną w rzeczywistości – akcję, polegającą na rzuceniu przeciwko naszym lotniskowcom zespołu składającego się z (niewyremontowanych jeszcze całkowicie) pancernika Musashi i krążownika liniowego Kongo oraz 3 krążowników ciężkich, 7 lekkich i 23 niszczycieli, przy wsparciu lotnictwa lądowego. Po zniszczeniu(?) polskiego zespołu lotniskowców, okręty te miały zaatakować polsko-chińskie siły desantowe u wybrzeży Korei. Część, bardziej realistycznie nastawionych, japońskich sztabowców uważała ten plan za kompletną mrzonkę; nawet gdyby udało się jakimś cudem osiągnąć pierwszy cel, to na zaatakowanie floty desantowej sprzymierzonych i tak byłoby już za późno; zdecydowana większość desantu była już na lądzie. Ostatecznie, cały ten fantastyczny plan upadł z prozaicznej przyczyny braku paliwa.

Końcową fazę ww. działań przedstawia mapka.

W starciach sił lekkich ich uczestnicy ponieśli następujące straty:

Polska – 1 ścigacz;

Chiny – 1 ścigacz i 2 samoloty;

Rosja – 1 eskortowiec, 3 ścigacze i 4 samoloty,

Japonia – 1 niszczyciel, 1 dozorowiec, 5 ścigaczy, 2 statki i 4 samoloty.

W cieśninach Czedżu i Cuszimskiej zatonęły na polskich minach 2 japońskie OP i 1 statek.

W pierwszej dekadzie miesiąca, w nalotach na Japonię brało udział 9 polskich dywizjonów bombowców dalekiego zasięgu, zrzucając 1485 t bomb. Zatopiono 1 patrolowiec, 1 kanonierkę i 2 statki oraz zestrzelono lub zniszczono na ziemi 52 samoloty, przy stratach własnych 21 maszyn. Później naloty zostały przerwane (patrz aspekty polityczne).

Wojna podwodna przyniosła w bieżącym miesiącu następujące wyniki (bez uwzględnionych gdzie indziej):

- zatopionych statków japońskich 5,

- zatopionych japońskich OP 2,

- zatopionych chińskich statków 1,

- zatopionych rosyjskich statków 2,

- zatopionych rosyjskich OP 2,

- zatopionych polskich statków 1.

Informacje uzupełniające.

W składzie polskiego korpusu piechoty zadebiutowały samodzielne bataliony kolonialne z Pemby i Belitung. O ile ten drugi spisał się całkiem dobrze, to batalion z Pemby wprost przeciwnie i musiał zostać wycofany na tyły, celem doszkolenia, wymiany części niższej kadry dowódczej  i poprawienia morale.

Aspekty polityczne.

Rządy alianckie – za pośrednictwem dyplomacji amerykańskiej i holenderskiej - przekazały rządowi japońskiemu następujące wspólne oświadczenie:

1. O ile w ciągu bieżącego miesiąca, Rząd Cesarski podejmie rozmowy w sprawie zawieszenia broni i zawarcia trwałego pokoju, rządy Polski, Chin i Rosji nie będą nalegać na bezwarunkową kapitulację Japonii.

2. Ww. rządy państw sprzymierzonych nie będą dążyć do zagarnięcia jakiejkolwiek części terytorium macierzystego Japonii, w rozumieniu obszarów będących w jej legalnym posiadaniu przed 1 sierpnia 1894 roku.

3. Rządy państw sprzymierzonych uznają ustrój polityczny Japonii za jej wewnętrzną sprawę i w związku z tym, nie zamierzają ingerować weń, w jakikolwiek sposób.

4. Dla podkreślenia swojej dobrej i niezmiennej woli zakończenia wojny oraz w celu ułatwienia Rządowi japońskiemu podjęcia stosownych działań, dowództwa Sprzymierzonych zawieszają na okres 14 dni, poczynając od 11 października, bombardowanie lotnicze celów na wyspach Honsiu i Sikoku.

Po otrzymaniu powyższego oświadczenia, premier nowego rządu japońskiego zwołał jego nadzwyczajne posiedzenie na dzień 16 bm. Posiedzenie ma się odbyć w rozszerzonym o Radę Byłych Premierów oraz szefów sztabów armii i marynarki składzie; przebąkuje się o możliwej obecności Cesarza.