Amerykańskie okręty POP typu FAS-1 1942-1943 (57 szt.)

Amerykańskie okręty POP typu FAS-1 1942-1943 (57 szt.)

Pomysłodawcą tematu jest kolega Stonk. Poniżej, przeredagowana przeze mnie legenda autorstwa Pomysłodawcy.

Kiedy Amerykanie oddali Brytyjczykom 50 niszczycieli, nie brali jeszcze udziału w wojnie, ale już liczyli się z taką możliwością. Silna flota nawodna i duża odległość od baz nieprzyjacielskich sprawiały, że inwazja lub naloty na dużą skalę były bardzo mało prawdopodobne. Jednakże potencjalni wrogowie dysponowali dużą liczbą nowoczesnych okrętów podwodnych, mogących sparaliżować amerykańską żeglugę. W tych właśnie okolicznościach, zrodził się pomysł zbudowania kilkudziesięciu okrętów do obrony CONUSA (continental United States of America). Okręty takie powinny być gotowe szybko, zdecydowano więc o wykorzystaniu zmodyfikowanej wersji istniejącego projektu. Założono przede wszystkim: duży zasięg i autonomiczność oraz atlantycką dzielność morską (okręt nie będzie walczył podczas sztormów, ale musi je przetrwać i kontynuować swoje zadania). Te dwie cechy wymusiły dość dużą wyporność. Poza tym, przyjęto, że napęd powinien zapewnić prędkość maksymalną dwudziestu kilku węzłów. Uznając, że z dużymi formacjami wrogich samolotów i okrętami nawodnymi jednostki te walczyć nie będą, przyjęto ograniczone uzbrojenie artyleryjskie na rzecz wyposażenia pop.

Kadłub

Wykorzystano projekt kadłuba okrętów obrony wybrzeża, tzw. „Treasury cutters”, zmniejszając jedynie zanurzenie o 0,3 m.

Napęd

Zastosowano gotowy, podwojony projekt siłowni diesel-elektrycznej używanej na okrętach podwodnych typu Sargo.

Uzbrojenie

Zamontowano:

- 2xIx5"/38 (12.7 cm) Mark 12 w zamkniętych osłonach z podnośnikami Mark 30, przy elewacji 45^o donośność pociskiem AAC 25,0 kg wynosi 15900 m, a przy elewacji maksymalnej 85^o donośność pionowa tym samym pociskiem wynosi 11890 m;

- 1xIIx40 mm/56 (1.57") Mark 1, przy elewacji 45^o donośność pociskiem HE 0,9 kg wynosi 10180 m, a przy elewacji maksymalnej 90^o donośność pionowa tym samym pociskiem wynosi 6800 m;

- 6xIx20 mm/70 (0.79") Mark 2, przy elewacji 45^o donośność pociskiem HE 0,12 kg wynosi 4390 m, a przy elewacji maksymalnej 87^o donośność pionowa tym samym pociskiem wynosi 3050 m;

- 2xwbg i 4xmbg z łącznym zapasem 124 bg.

Kierowanie ogniem za pomocą otwartego dalocelownika optycznego o bazie 2,9 m.

Wyposażenie lotnicze

Użyto wodnosamolotu-amfibii Grumman J2F Duck. Nie przewidziano katapulty, wodnosamolot startuje z powierzchni morza, opuszczany tam za pomocą żurawia.

Opancerzenie

Jak na rysunku. Opancerzenie na okręcie tej klasy i wielkości jest ewenementem, ale biorąc pod uwagę fakt, że atakowane OP nieraz kontratakują torpedami (rzadziej artylerią) oraz rezerwy ciężarowe, zdecydowano o jego zastosowaniu.

Inne

Zamontowano radar kontroli powierzchni morza typu SL oraz sonar typu 128.

Jednostka jest przystosowana do zaokrętowania dodatkowych 50 osób (jeńcy z zatopionych OP, rozbitkowie itp.). Autonomiczność okrętu wynosi 10-11 tygodni.

Zwraca uwagę niska sylwetka okrętu, pozwalająca na możliwie bliskie skryte podejście do atakowanego OP.

Dobrą wg raportu dzielność morską jednostki, dodatkowo zwiększają nadburcia na dziobie i rufie, czego program nie uwzględnia.

Dzięki wykorzystaniu gotowych projektów kadłuba, napędu i uzbrojenia, udało się w miarę szybko uruchomić masową budowę prezentowanych okrętów. Budowa jednostki prototypowej trwała 19 m-cy, następnych siedemnastu 14-15 m-cy, a pozostałych 9-10 m-cy.

Jednostki oddawane do służby od roku 1943, w miejsce działa 127 mm nr 2 (w superpozycji) miały montowany rmbg „Hedgehog”

Flotylla takich okrętów skutecznie zniweczyłaby operację "Paukenschlag", bez potrzeby wprowadzania na gwałt do służby w Coast Guard cywilnych jachtów i jakichś strupieszałych kanonierek.

FAS-1, United States anti-submarine frigate laid down 1940, launched 1941, completed 1942 (engine 1941)

Displacement:

            1 556 t light; 1 630 t standard; 2 298 t normal; 2 833 t full load

Dimensions: Length (overall / waterline) x beam x draught (normal/deep)

            (320,72 ft / 306,10 ft) x 41,01 ft x (11,48 / 13,60 ft)

            (97,75 m / 93,30 m) x 12,50 m  x (3,50 / 4,15 m)

Armament:

      2 - 5,00" / 127 mm 38,0 cal guns - 55,12lbs / 25,00kg shells, 350 per gun

              Dual purpose guns in deck and hoist mounts, 1932 Model

              2 x Single mounts on centreline, forward deck forward

                        1 raised mount - superfiring

      2 - 1,57" / 40,0 mm 56,0 cal guns - 1,98lbs / 0,90kg shells, 1 500 per gun

              Anti-air guns in deck mount, 1941 Model

              1 x Twin mount on centreline, aft deck centre

                        1 raised mount

      6 - 0,79" / 20,0 mm 70,0 cal guns - 0,27lbs / 0,12kg shells, 3 500 per gun

              Anti-air guns in deck mounts, 1941 Model

              4 x Single mounts on sides, evenly spread

                        2 raised mounts

              2 x Single mounts on sides, forward deck centre

                        2 double raised mounts

      Weight of broadside 115 lbs / 52 kg

      Main DC/AS Mortars

      2 - 421,08 lbs / 191,00 kg Depth Charges + 60 reloads - 11,655 t total

            in Stern depth charge racks

      2nd DC/AS Mortars

      4 - 421,08 lbs / 191,00 kg Depth Charges + 64 reloads - 12,783 t total

            in Depth charge throwers

Armour:

   - Belts:                     Width (max)    Length (avg)               Height (avg)

            Main:   1,97" / 50 mm 214,24 ft / 65,30 m     7,87 ft / 2,40 m

            Ends:   Unarmoured

              Main Belt covers 108% of normal length

   - Torpedo Bulkhead - Additional damage containing bulkheads:

                        1,97" / 50 mm 214,24 ft / 65,30 m     11,15 ft / 3,40 m

            Beam between torpedo bulkheads 31,17 ft / 9,50 m

   - Gun armour:         Face (max)     Other gunhouse (avg)            Barbette/hoist (max)

            Main:   0,98" / 25 mm       -                            0,98" / 25 mm

Machinery:

            Diesel Internal combustion generators,

            Electric motors, 2 shafts, 11 000 shp / 8 206 Kw = 23,33 kts

            Range 23 500nm at 12,00 kts

            Bunker at max displacement = 1 203 tons

Complement:

            165 - 215

Cost:

            £0,670 million / $2,682 million

Distribution of weights at normal displacement:

            Armament: 64 tons, 2,8%

               - Guns: 31 tons, 1,3%

               - Weapons: 34 tons, 1,5%

            Armour: 319 tons, 13,9%

               - Belts: 139 tons, 6,1%

               - Torpedo bulkhead: 174 tons, 7,6%

               - Armament: 5 tons, 0,2%

            Machinery: 291 tons, 12,6%

            Hull, fittings & equipment: 762 tons, 33,2%

            Fuel, ammunition & stores: 742 tons, 32,3%

            Miscellaneous weights: 120 tons, 5,2%

               - Hull below water: 87 tons

               - Hull above water: 14 tons

               - On freeboard deck: 19 tons

Overall survivability and seakeeping ability:

            Survivability (Non-critical penetrating hits needed to sink ship):

              6 754 lbs / 3 064 Kg = 108,1 x 5,0 " / 127 mm shells or 1,9 torpedoes

            Stability (Unstable if below 1.00): 1,53

            Metacentric height 2,7 ft / 0,8 m

            Roll period: 10,5 seconds

            Steadiness      - As gun platform (Average = 50 %): 72 %

                                   - Recoil effect (Restricted arc if above 1.00): 0,10

            Seaboat quality  (Average = 1.00): 1,30

Hull form characteristics:

            Hull has a flush deck,

              a normal bow and a round stern

            Block coefficient (normal/deep): 0,558 / 0,581

            Length to Beam Ratio: 7,46 : 1

            'Natural speed' for length: 17,50 kts

            Power going to wave formation at top speed: 59 %

            Trim (Max stability = 0, Max steadiness = 100): 55

            Bow angle (Positive = bow angles forward): 25,40 degrees

            Stern overhang: 5,58 ft / 1,70 m

            Freeboard (% = length of deck as a percentage of waterline length):

                                               Fore end,        Aft end

               - Forecastle:            13,00%,  19,03 ft / 5,80 m,  16,40 ft / 5,00 m

               - Forward deck:       35,00%,  16,40 ft / 5,00 m,  12,47 ft / 3,80 m

               - Aft deck:    35,00%,  12,47 ft / 3,80 m,  12,47 ft / 3,80 m

               - Quarter deck:        17,00%,  12,47 ft / 3,80 m,  14,11 ft / 4,30 m

               - Average freeboard:                      13,94 ft / 4,25 m

            Ship tends to be wet forward

Ship space, strength and comments:

            Space - Hull below water (magazines/engines, low = better): 68,5%

                        - Above water (accommodation/working, high = better): 137,1%

            Waterplane Area: 8 827 Square feet or 820 Square metres

            Displacement factor (Displacement / loading): 206%

            Structure weight / hull surface area: 57 lbs/sq ft or 280 Kg/sq metre

            Hull strength (Relative):

                        - Cross-sectional: 0,95

                        - Longitudinal: 2,02

                        - Overall: 1,02

            Excellent machinery, storage, compartmentation space

            Excellent accommodation and workspace room

            Ship has slow, easy roll, a good, steady gun platform

            Good seaboat, rides out heavy weather easily

1 x Grumman J2F

Sensors:

1 x radar SL

1 x sonar 128 type

FAS-1 – FAS-15 (1942)

FAS-16 – FAS-39 (1943)

FAS-40 – FAS-57 (1944)

Przebudowa pancerników typu Italia na pancerniki obrony wybrzeża 1918 (2 szt.)

Przebudowa pancerników typu Italia na pancerniki obrony wybrzeża 1918 (2 szt.)

Pomysłodawcą tematu jest kolega ŁK. Poniżej legenda Jego autorstwa. 

Inżynier Benedetto Brin miał równie nieortodoksyjny stosunek do koncepcji budowy nowych, ciężkich okrętów artyleryjskich, co młodszy od niego o 8 lat Brytyjczyk – admirał John Fisher. Gdyby dane im było współpracować ze sobą, mogłyby powstać zupełnie nowe koncepcyjnie konstrukcje, znacznie wyprzedzające swoją epokę. Jednak i bez tego Brin był autorem bardzo kontrowersyjnych realizacji. Jedną z nich były pseudo-pancerniki Italia i Lepanto, które weszły do służby w latach 1885-1887. Już na początku XX. wieku były kompletnie przestarzałe, utrzymywano je jednak w służbie czynnej, z braku lepszych okrętów. Jeszcze przed wybuchem PWS zostały jednak wycofane z aktywnej służby i oczekiwały na nieuchronne złomowanie. Ale wojna, zupełnie nieoczekiwanie, tchnęła w nie nowe życie. Wejście Włoch do PWS postawiło przed Regia Marina, między innymi, zadanie skutecznej obrony własnych baz i równie skutecznego atakowania baz przeciwnika. Do tego celu szczególnie nadawały się ciężkie okręty artyleryjskie o uproszczonej budowie, w typie wykoncypowanych przez Brytyjczyków monitorów. Włochy, obok budowy wielu tego typu jednostek, mających jednak charakter daleko posuniętych improwizacji, zdecydowały się przebudować obydwa osobliwe quasi-pancerniki. Okręty te powróciły do służby po wybuchu PWS, zrazu w charakterze samobieżnych baterii obrony wybrzeża. Ich czarnoprochowe i krótkolufowe działa monstrualnego kalibru 432 mm, były już jednak całkowicie anachroniczne i wymagały pilnie wymiany lub zasadniczej modernizacji, podobnie, jak i same okręty. Kadłuby były ciągle w dobrej kondycji, czego nie można było powiedzieć o siłowniach i systemie opancerzenia. Przebudowy okrętów w okresie od 12.07.1915 r. do 09.01.1918 r. dokonały stocznie R. Cantiere di Castellamare di Stabia i Orlando Livorno. Pseudopancerniki zostały teraz sklasyfikowane jako okręty obrony wybrzeża I klasy. Do zakończenia wojny trzykrotnie, w okresie od 17.03. do 04.10.1918 r., wystąpiły w akcji bombardowania głównej bazy floty cesarsko-królewskiej w Poli. Prowadzony przez nie ostrzał wywierał piorunujące wrażenie na c-k garnizonie, a upadki 1080-kg pocisków siały spustoszenie w najpotężniejszych umocnieniach twierdzy. Po zakończeniu PWS obydwa okręty zostały przesunięte do rezerwy, a następnie w latach 1923-1927 zostały przebudowane na szybkie okręty zaopatrzeniowe floty, z zachowaniem zmodyfikowanej artylerii przeciwlotniczej. Szczęśliwie przetrwały DWS i w roku 1949 zostały przekazane Związkowi Sowieckiemu, w ramach reparacji wojennych. Detaszowane na Daleki Wschód przesłużyły jeszcze do 31.12.1956 r., po czym zostały sprzedane na złom do Japonii i pocięte w Jokohamie do połowy 1958 r., kończąc swój żywot odpowiednio po 73 i 71 latach służby. Ich artyleria główna i pomocnicza, jeszcze w latach 1930-1932, zasiliły obronę wybrzeża w rejonie Wenecji.

Teraz opis samej przebudowy.

Kadłub

Za wyjątkiem likwidacji kazamat, zewnętrznie pozostał bez zmian. Konieczna była jednak korekta jego podziału wewnętrznego. M.in. skrócono przedziały kotłowni oraz zabudowano komory amunicyjne 432 mm.

Napęd

Wymieniony w całości. Zamontowano osiem opalanych olejem kotłów w dwu kotłowniach oraz dwie, zdemontowane z ex-krążowników pancernych typu Vettor Pisani i wyremontowane maszyny parowe potrójnego rozprężania. Maszyny zostały umieszczone po jednej w dwu diagonalnie usytuowanych („na krzyż” z wieżami artylerii głównej) maszynowniach.

Uzbrojenie

Istniejące w całości zdemontowano. Zainstalowano:

- 2xIIx432 mm/27 M.1876/1914, przy elewacji maksymalnej 45^o donośność ciężkim pociskiem HE 1080 kg wynosi 26800 m, a lekkim pociskiem HE 760 kg 30800 m;

- 4xIx152 mm/40 M.1891, przy elewacji maksymalnej 30^o donośność pociskami HE i CPC 45,3 kg wynosi 15070 m;

- 4xIx76 mm/40 M.1893, przy elewacji 40^o donośność pociskiem HE 6,5 kg wynosi 9990 m, a przy elewacji maksymalnej 75^o pociskiem AA 6,0 kg wynosi 5320 m;

- 4xIx40 mm/39 M.1914, przy elewacji 45^o donośność pociskiem HE 0,9 kg wynosi 3480 m, a przy elewacji maksymalnej 80^o tym samym pociskiem wynosi 2090 m.

Działa 432 mm (same lufy z zamkami) pochodzą z pancerników typu Ruggiero di Lauria. Zostały one osadzone na zmodyfikowanych łożach dział 381 mm/40 M.1914 i zabudowane w nowo skonstruowanych wieżach. Szybkostrzelność ich wynosi ok. 1/min. Podane dla tych dział donośności – wobec braku dostępnych źródeł – opierają się na „zeznaniach” Pomysłodawcy.

Zamontowano nowy system kierowania ogniem z dwoma dalmierzami optycznymi o bazie 2,9 m.

Opancerzenie

Istniejące zdemontowano. Zabudowano:

- główny burtowy pas pancerny o grubości 150 mm w obszarze kotłowni, maszynowni i komór 432 mm oraz 100 mm na skrajnych odcinkach;

- górny burtowy pas pancerny o grubości 75 mm;

- główny pokład pancerny o grubości 75 mm;

- górny pokład pancerny o grubości 25 mm;

- grodzie przeciwtorpedowe o grubości 50 mm;

- bąble przeciwtorpedowe o grubości 50 mm;

- barbety artylerii głównej o grubości 150 mm ponad głównym pokładem pancernym i 50 mm poniżej.

Opancerzenie stanowisk dowodzenia i artylerii jak w raporcie.

Z uwagi na niesymetryczność okrętu, wyjątkowo przedstawiono pełny przekrój okrętu. Cięcie zostało wykonane w połowie długości kadłuba, z widokiem od dziobu.

Inne

Całkowicie wymieniono nadbudówki, kominy i maszty.

Zainstalowano nowe wyposażenie radiowe i nawigacyjne.

W wyniku przebudowy:

- wyporność normalna wzrosła z 13678 (Italia) i 13336 (Lepanto) do 15867 t;

- prędkość maksymalna spadła z 17,8 (Italia) i 18,4 (Lepanto) do 17,6 w, a zasięg wzrósł z 5000 Mm przy 10 w do 9600 Mm przy 12 w.

Koszt przebudowy wyniósł 49,5% wartości okrętów identycznych.

Moim zdaniem, stworzono wartościowy pancernik obrony wybrzeża/monitor, szczególnie przydatny do zwalczania nadbrzeżnych umocnień npla. Do walki z okrętami liniowymi wroga mniej się nadaje, z uwagi na niską szybkostrzelność artylerii głównej oraz niewystarczające opancerzenie.

Italy, coast defence battleship laid down 1876, launched 1880, completed 1885, rebuilt 1918 (engine 1917)

Displacement:

            13 510 t light; 14 403 t standard; 15 867 t normal; 17 037 t full load

Dimensions: Length (overall / waterline) x beam x draught (normal/deep)

            (405,84 ft / 400,26 ft) x 73,82 ft (Bulges 85,63 ft) x (28,71 / 30,67 ft)

            (123,70 m / 122,00 m) x 22,50 m (Bulges 26,10 m)  x (8,75 / 9,35 m)

Armament:

      4 - 17,01" / 432 mm 27,0 cal guns - 2 380,99lbs / 1 080,00kg shells, 100 per gun

              Breech loading guns in turret on barbette mounts, 1914 Model

              2 x 2-gun mounts on sides amidships

      4 - 5,98" / 152 mm 40,0 cal guns - 99,87lbs / 45,30kg shells, 150 per gun

              Quick firing guns in deck mounts, 1891 Model

              4 x Single mounts on centreline ends, evenly spread

                        2 raised mounts - superfiring

      4 - 3,00" / 76,2 mm 40,0 cal guns - 14,33lbs / 6,50kg shells, 300 per gun

              Quick firing guns in deck mounts, 1893 Model

              4 x Single mounts on sides, evenly spread

                        4 raised mounts

      4 - 1,57" / 40,0 mm 39,0 cal guns - 1,98lbs / 0,90kg shells, 1 000 per gun

              Quick firing guns in deck mounts, 1914 Model

              4 x Single mounts on sides, evenly spread

                        4 double raised mounts

      Weight of broadside 9 956 lbs / 4 516 kg

Armour:

   - Belts:                     Width (max)    Length (avg)               Height (avg)

            Main:   5,91" / 150 mm           290,35 ft / 88,50 m     9,51 ft / 2,90 m

            Ends:   Unarmoured

            Upper: 2,95" / 75 mm 290,35 ft / 88,50 m     7,87 ft / 2,40 m

              Main Belt covers 112% of normal length

   - Torpedo Bulkhead - Additional damage containing bulkheads:

                        1,97" / 50 mm 290,35 ft / 88,50 m     26,90 ft / 8,20 m

            Beam between torpedo bulkheads 55,77 ft / 17,00 m

   - Hull Bulges:

                        1,97" / 50 mm 290,35 ft / 88,50 m     28,87 ft / 8,80 m

   - Gun armour:         Face (max)     Other gunhouse (avg)            Barbette/hoist (max)

            Main:   5,91" / 150 mm           2,95" / 75 mm             5,91" / 150 mm

            2nd:     1,97" / 50 mm       -                                  -

            3rd:      0,98" / 25 mm       -                                  -

   - Armoured deck - multiple decks:

            For and Aft decks: 3,94" / 100 mm

   - Conning towers: Forward 5,91" / 150 mm, Aft 2,95" / 75 mm

Machinery:

            Oil fired boilers, complex reciprocating steam engines,

            Direct drive, 2 shafts, 13 600 ihp / 10 146 Kw = 17,59 kts

            Range 9 600nm at 12,00 kts

            Bunker at max displacement = 2 634 tons

Complement:

            706 - 918

Cost:

            £0,549 million / $2,194 million

Distribution of weights at normal displacement:

            Armament: 1 111 tons, 7,0%

               - Guns: 1 111 tons, 7,0%

            Armour: 4 335 tons, 27,3%

               - Belts: 998 tons, 6,3%

               - Torpedo bulkhead: 569 tons, 3,6%

               - Bulges: 611 tons, 3,8%

               - Armament: 711 tons, 4,5%

               - Armour Deck: 1 326 tons, 8,4%

               - Conning Towers: 121 tons, 0,8%

            Machinery: 805 tons, 5,1%

            Hull, fittings & equipment: 7 258 tons, 45,7%

            Fuel, ammunition & stores: 2 357 tons, 14,9%

            Miscellaneous weights: 0 tons, 0,0%

Overall survivability and seakeeping ability:

            Survivability (Non-critical penetrating hits needed to sink ship):

              26 923 lbs / 12 212 Kg = 13,9 x 17,0 " / 432 mm shells or 3,1 torpedoes

            Stability (Unstable if below 1.00): 1,36

            Metacentric height 5,5 ft / 1,7 m

            Roll period: 15,4 seconds

            Steadiness      - As gun platform (Average = 50 %): 100 %

                                   - Recoil effect (Restricted arc if above 1.00): 0,91

            Seaboat quality  (Average = 1.00): 2,00

Hull form characteristics:

            Hull has a flush deck,

              a ram bow and a round stern

            Block coefficient (normal/deep): 0,564 / 0,567

            Length to Beam Ratio: 4,67 : 1

            'Natural speed' for length: 20,01 kts

            Power going to wave formation at top speed: 48 %

            Trim (Max stability = 0, Max steadiness = 100): 50

            Bow angle (Positive = bow angles forward): -10,80 degrees

            Stern overhang: -3,61 ft / -1,10 m

            Freeboard (% = length of deck as a percentage of waterline length):

                                               Fore end,        Aft end

               - Forecastle:            16,00%,  21,00 ft / 6,40 m,  21,00 ft / 6,40 m

               - Forward deck:       36,00%,  21,00 ft / 6,40 m,  21,00 ft / 6,40 m

               - Aft deck:    36,00%,  21,00 ft / 6,40 m,  21,98 ft / 6,70 m

               - Quarter deck:        12,00%,  21,98 ft / 6,70 m,  21,98 ft / 6,70 m

               - Average freeboard:                      21,29 ft / 6,49 m

            Ship tends to be wet forward

Ship space, strength and comments:

            Space - Hull below water (magazines/engines, low = better): 64,7%

                        - Above water (accommodation/working, high = better): 119,8%

            Waterplane Area: 20 901 Square feet or 1 942 Square metres

            Displacement factor (Displacement / loading): 145%

            Structure weight / hull surface area: 226 lbs/sq ft or 1 103 Kg/sq metre

            Hull strength (Relative):

                        - Cross-sectional: 0,86

                        - Longitudinal: 4,46

                        - Overall: 1,01

            Excellent machinery, storage, compartmentation space

            Adequate accommodation and workspace room

            Ship has slow, easy roll, a good, steady gun platform

            Excellent seaboat, comfortable, can fire her guns in the heaviest weather

Wojenne losy ORP Smok

Pomysłodawca tematu, kolega mb81, "molestowany" przez kolegę ŁK, przesłał mi dalszy ciąg legendy. Z uwagi na jej objętość, zdecydowałem się opublikować ją w osobnym poście. Oto ona:

26 sierpnia 1939 r. zrezygnowano z udziału Smoka w planie “Rurka”, miny miał postawić zespół trałowców, ORP Wicher (i ORP Żmij jeśli namówię JKS do spłodzenia tegoż). 30 sierpnia okręt wyruszył w towarzystwie trzech kontrtorpedowców do Wielkiej Brytanii i dotarł do Firth of Forth. 

Ponieważ Brytyjczycy dysponowali aż dwoma stawiaczami min z prawdziwego zdarzenia - HMS Adventure i HMS Plover - po wypowiedzeniu wojny Niemcom, Smoka przydzielono do stawiania zagród minowych w Kanale. Postawił tam w sumie kilka tysięcy min. 22 lutego 1940 został po raz kolejny zaatakowany przez Luftwaffe, tym razem 250 kg bomba trafiła w rufę, demolując - na szczęście puste - tory minowe i rufową wieżę 105 mm. 

Ponieważ nie ucierpiała zdolność manewrowa okrętu, a ruszyła kampania norweska, Smoka skierowano na północ. 13 kwietnia uczestniczył w II bitwie o Narvik, uzyskał trafienia na Z-19 Hermann Künne, który został dobity torpedami przez HMS Eskimo. Następnie wspierał operacje lądowe, stawiając bardzo skuteczną zaporę plot. M.in. 4 maja w fiordzie Rombakken zestrzelił jeden i uszkodził dwa kolejne bombowce, próbujące nalotu z dużej wysokości. 

Po zakończeniu kampanii norweskiej, w związku z niemal całkowitym wyczerpaniem amunicji 254 i 105 mm oraz braku możliwości jej uzupełnienia, skierowany został na remont i przezbrojenie w stoczni macierzystej. Zamontowano dwa działa 8”/50 Mark VIII oraz zdwojone stanowiska 4”/45 QF Mark XVI. 

Po remoncie dowództwo objął kmdr ppor. Tadeusz Gorazdowski. Okręt wrócił do zadań minowych na Kanale. W maju 1941 pod dowództwem kmdr por. Stanisława Hryniewieckiego Smok przeszedł wraz ze stawiaczem min HMS Latona do Aleksandrii (trasą wokół Afryki). Jesienią tego roku uczestniczył w przerzucie wojsk do Tobruku. 25 października podczas ataku Stukasów z I/.StG1 został uszkodzony trzema bombami. Remont w Aleksandrii potrwał do połowy grudnia. 

Rok 1942 zaczął się dla Smoka osłoną konwojów na Oceanie Indyjskim. “Old ladies”, czyli Smok i Georgios Averof, aż nadto wystarczały do odpędzenia ewentualnych rajderów. Jednakże te trzy miesiące wykazały dobitnie, że okręt nie jest przystosowany do służby w tropikach. W kwietniu powrócił do Anglii, gdzie chorego dowódcę zastąpił kmdr por. Konrad Namieśniowski. 

Ponieważ RN miała już szybkie stawiacze min klasy Abdiel a jednostek eskortowych wciąż brakowało, Smok otrzymał ASDIC, więcej bomb głębinowych, a nkm-y zastąpiono czterema pojedynczymi i czterema zdwojonymi Oerlikonami.

W tej postaci wyruszył w eskorcie konwoju PQ16, a powrócił z Murmańska z konwojem QP13. Ale podobnie jak z tropikami, daleka północ dała się we znaki mechanizmom i załodze. Odwołany do służby na Atlantyku, od września 1942 przez półtora roku pływał pod dowództwem kmdra Eugeniusza Pławskiego. Początki były zachęcające - w eskorcie konwoju ON154 ciemną nocą rozjechał ładujący akumulatory U-123. A później służba, służba... 4 maja 1943 został storpedowany przez U-386 (który godzinę później został zatopiony przez HMS Snowflake), ale utrzymał pływalność i dotarł do Halifaksu. Łącznie przeprowadził 19 konwojów, poza wspomnianym U-123 prawdopodobnie uszkodził cztery kolejne U-booty.

W kwietniu 1944 dowództwo okrętu objął kmdr por. Jan Tchórznicki. Smok wziął udział w operacji "Overlord", zapewniając wsparcie artyleryjskie w rejonie “Sword”. Kiedy rozszerzenie przyczółków nie wymagało już wsparcia z morza, pełnił służbę patrolową na pn-wsch Atlantyku.

Od lutego 1945 dowództwo przejął kmdr por. Franciszek Pitułko. Po przekazaniu okrętu władzom PRL w 1947 Smoka przeprowadził do Gdyni kmdr ppor. Wacław Krzywiec.

Przepraszam kolegę mb81 za pewne "zabiegi redakcyjne: z mojej strony.

JKS

Przebudowa japońskiego stawiacza min Tokiwa na polski krążownik szkolny Smok 1937 (1 szt.)

Przebudowa japońskiego stawiacza min Tokiwa na polski krążownik szkolny Smok 1937 (1 szt.)

Pomysłodawcą tematu jest kolega mb81. Poniżej legenda Jego autorstwa z wprowadzonymi przeze mnie zmianami i uzupełnieniami.

Było już na blogu parę wariacji na temat ORP Bałtyk, więc może zaproponuję kolejną. 

Rok Pański 1927 widział kilka wydarzeń, które splotły się wzajem w niniejszą historię. A to:

- wzrost zainteresowania Japonią w Polsce i vice versa, po lotniczym rajdzie Warszawa - Tokio - Warszawa Bolesława Orlińskiego;

- chęć pozyskania przez PMW okrętu szkolnego;

- eksplozję min na przebudowanym na stawiacz min japońskim krążowniku pancernym Tokiwa.

Właśnie tym weteranem wojny rosyjsko-japońskiej się zajmiemy. W tym momencie uzbrojenie okrętu stanowiło 1xII203/45, 8xI152/40, 2xI76/40 Armstrong, 1xI76/40 3-shiki plot oraz 300 min. W tej postaci okręt został zakupiony przez Polskę, przy niemałym udziale środków pochodzących ze zbiórki Polonii w Harbinie. Naprawę uszkodzeń, będących skutkiem wybuchu min, przeprowadzono w arsenale Sasebo. Zdemontowano też tam całość uzbrojenia oraz zaadaptowano część pomieszczeń do celów dydaktycznych, nając na uwadze szkolne funkcje jednostki. Co do nazwy, przez analogię do oryginalnego Bałtyku, Japończycy również zrobili niespodziankę i oczom odbierającego okręt attache morskiego ukazały się litery mające odbicie w mitologii i japońskiej, i polskiej, i chińskiej (Harbin!), a nawet w prehistorii polskiej marynarki  - SMOK. Rozpoczęła się droga po śladach admirała Rożestwieńskiego, bo też przez francuskie kolonie, a raczej Niebogatowa, gdyż Smok zmieścił się w Kanale Sueskim. „Panzerschiff für Polen” przeszedł przez Kanał Kiloński o własnych siłach, aby w marcu 1928 roku zacumować w Gdyni. W Polsce zamontowano uzbrojenie plot - dwie armaty 75mm Mle24 i cztery ckm Maxim. 

Jest rok 1935, zamiast budować Gryfa modernizujemy Smoka na „okręt do wszystkiego” z uwzględnieniem funkcji szkolnej. Modernizacja została wykonana w stoczni macierzystej okrętu Vickers-Armstrong, Tyne w latach okresie listopad 1935 – maj 1937.

Niżej opis modernizacji wg elementów.

Kadłub

Ograniczono się tylko do niezbędnych prac. Wyrównano poszycie w miejscach byłych kazamat oraz zmieniono – tam gdzie to było konieczne – podział wewnętrzny kadłuba.

Napęd

Istniejące urządzenia napędowe zdemontowano, instalując w ich miejsce trzy kotły Yarrow w dwu kotłowniach oraz dwa zestawy turbin parowych z przekładniami.

Uzbrojenie

Istniejące usunięto. Na nowy zestaw składają się:

- 1xIIx254 mm/45 (10") M.1929 Bofors, przy elewacji maksymalnej 45^o donośność pociskiem APC 225,0 kg wynosi 30300 m;

- 5xIIx105 mm/50 (4.1") M.1932 Bofors, przy elewacji 45^o donośność pociskiem HE 16,0 kg wynosi 18200 m, a przy elewacji maksymalnej 85^o donośność pionowa tym samym pociskiem wynosi 12000 m;

- 4xIIx40 mm/60 (1.57") M.1936 Bofors, przy elewacji 45^o donośność pociskiem HE-T 0,93 kg wynosi 9800 m, a przy elewacji maksymalnej 90^o donośność pionowa tym samym pociskiem wynosi 6180 m;

- 8xIIx13,2 mm/76 M.1934, przy elewacji 45^o donośność pociskiem 0,05 kg wynosi 7200 m, a przy elewacji maksymalnej 90^o donośność pionowa tym samym pociskiem wynosi 4200 m;

- 2xIIIxwt550 mm, z wkładkami redukcyjnymi na 533 mm;

- 300 min (na torach podpokładowych);

- 2xwbg, z zapasem 24 bomb i 2xmgb, z zapasem 16 bomb.

Nkm-y 13,2 mm to przekonstruowane w Polsce do tego kalibru ckm-y Colt-Browning wz.30.

Zamontowano szwedzkie systemy kierowania ogniem.

Opancerzenie

Ponieważ raport i schemat wszystkiego nie wyjaśnia, postaram się dokładniej opisać układ opancerzenia okrętu:

- główny burtowy pas pancerny, grubość 178 mm w części centralnej na długości 62,2 m i 127 w częściach skrajnych na długości łącznej 24,4 m;

- burtowy pas pancerny na „końcówkach”, grubość 89 mm;

- górny burtowy pas pancerny, grubość 127 mm, pas ten przebiega na burtach na długości 65,6 m, a następnie skośnie wnika do kadłuba, niejako „obejmując” barbetę stanowiska 254 mm;

- główny pokład pancerny, grubość 51 mm ze skosami grubości 76 mm (dodano 25 mm);

- górny pokład pancerny, grubość 38 mm (nowy);

- gródź przeciwtorpedowa, grubość 51 mm.

Inne

Całkowicie przebudowano nadbudówki, maszty i kominy.

Zainstalowano nowe wyposażenie radiowe i nawigacyjne.

Pierwotnie planowano wyposażenie jednostki w katapultę z wodnosamolotem, jednakże krótki kadłub oraz pozostałe uzbrojenie zmusiły do rezygnacji z tego zamiaru.

W wyniku modernizacji prędkość okrętu wzrosła (względem projektu początkowego) z 21,5 w do 25,11 w, a zasięg z 10000 Mm przy 10 w do 14000 Mm przy 15 w.

Koszt modernizacji wyniósł 36% wartości porównywalnego okrętu nowego.

Ogólnie okręt można zaliczyć do jednostek szkolno-bojowych. Prócz załogi stałej, istnieje możliwość zaokrętowania do 145 podchorążych/elewów oraz wykładowców i instruktorów. Funkcja szkolna okrętu wpłynęła też na zróżnicowany (dla okrętu stricte bojowego mało logiczny) zestaw uzbrojenia.

Smok, Poland training cruiser laid down 1896, launched 1898, completed 1899, rebuilt 1922, modernized 1937 (engine 1936)

Displacement:

            7 708 t light; 8 062 t standard; 9 700 t normal; 11 011 t full load

Dimensions: Length (overall / waterline) x beam x draught (normal/deep)

            (442,59 ft / 432,41 ft) x 67,26 ft x (24,38 / 26,79 ft)

            (134,90 m / 131,80 m) x 20,50 m  x (7,43 / 8,17 m)

Armament:

      2 - 10,00" / 254 mm 45,0 cal guns - 496,04lbs / 225,00kg shells, 150 per gun

              Breech loading guns in turret on barbette mount, 1929 Model

              1 x 2-gun mount on centreline, forward deck forward

      10 - 4,13" / 105 mm 50,0 cal guns - 35,27lbs / 16,00kg shells, 300 per gun

              Dual purpose guns in deck mounts, 1932 Model

              4 x Twin mounts on sides, evenly spread

              1 x Twin mount on centreline, aft deck aft

      8 - 1,57" / 40,0 mm 60,0 cal guns - 2,05lbs / 0,93kg shells, 1 500 per gun

              Anti-air guns in deck mounts, 1936 Model

              2 x Twin mounts on centreline ends, evenly spread

                        2 raised mounts

              2 x Twin mounts on sides, aft deck forward

                        2 raised mounts

      16 - 0,52" / 13,2 mm 76,0 cal guns - 0,11lbs / 0,05kg shells, 4 500 per gun

              Machine guns in deck mounts, 1934 Model

              4 x Twin mounts on sides, evenly spread

                        4 raised mounts

              4 x Twin mounts on sides, evenly spread

                        4 double raised mounts

      Weight of broadside 1 217 lbs / 552kg

      Main Torpedoes

      6 - 21,7" / 550 mm, 31,53 ft / 9,61 m torpedoes - 1,490 t each, 8,939 t total

            In 2 sets of deck mounted side rotating tubes

      Mines

      2 - 1 168,45 lbs / 530,00 kg mines + 300 reloads - 157,532 t total

            in Above water - Stern racks/rails

      Main DC/AS Mortars

      2 - 451,95 lbs / 205,00 kg Depth Charges + 24 reloads - 5,246 t total

            in Stern depth charge racks

      2nd DC/AS Mortars

      2 - 451,95 lbs / 205,00 kg Depth Charges + 16 reloads - 3,632 t total

            in Depth charge throwers

Armour:

   - Belts:                     Width (max)    Length (avg)               Height (avg)

            Main:   7,01" / 178 mm           283,79 ft / 86,50 m     7,02 ft / 2,14 m

            Ends:   3,50" / 89 mm 140,09 ft / 42,70 m     7,02 ft / 2,14 m

              8,53 ft / 2,60 m Unarmoured ends

            Upper: 5,00" / 127 mm           234,91 ft / 71,60 m     7,02 ft / 2,14 m

              Main Belt covers 101% of normal length

   - Torpedo Bulkhead - Additional damage containing bulkheads:

                        2,01" / 51 mm 283,79 ft / 86,50 m     21,03 ft / 6,41 m

            Beam between torpedo bulkheads 52,17 ft / 15,90 m

   - Gun armour:         Face (max)     Other gunhouse (avg)            Barbette/hoist (max)

            Main:   7,01" / 178 mm           3,50" / 89 mm             5,98" / 152 mm

            2nd:     0,98" / 25 mm       -                                  -

   - Protected deck - multiple decks:

            For and Aft decks: 4,49" / 114 mm

   - Conning towers: Forward 10,00" / 254 mm, Aft 5,00" / 127 mm

Machinery:

            Oil fired boilers, steam turbines,

            Geared drive, 2 shafts, 33 000 shp / 24 618 Kw = 25,11 kts

            Range 14 000nm at 15,00 kts

            Bunker at max displacement = 2 950 tons

Complement:

            488 - 635

Cost:

            £0,507 million / $2,025 million

Distribution of weights at normal displacement:

            Armament: 574 tons, 5,9%

               - Guns: 347 tons, 3,6%

               - Weapons: 227 tons, 2,3%

            Armour: 3 080 tons, 31,8%

               - Belts: 1 100 tons, 11,3%

               - Torpedo bulkhead: 443 tons, 4,6%

               - Armament: 191 tons, 2,0%

               - Armour Deck: 1 198 tons, 12,4%

               - Conning Towers: 147 tons, 1,5%

            Machinery: 926 tons, 9,5%

            Hull, fittings & equipment: 2 940 tons, 30,3%

            Fuel, ammunition & stores: 1 992 tons, 20,5%

            Miscellaneous weights: 189 tons, 1,9%

               - Hull below water: 84 tons

               - Hull above water: 92 tons

               - On freeboard deck: 14 tons

Overall survivability and seakeeping ability:

            Survivability (Non-critical penetrating hits needed to sink ship):

              25 110 lbs / 11 390 Kg = 50,2 x 10,0 " / 254 mm shells or 2,3 torpedoes

            Stability (Unstable if below 1.00): 1,33

            Metacentric height 4,6 ft / 1,4 m

            Roll period: 13,2 seconds

            Steadiness      - As gun platform (Average = 50 %): 73 %

                                   - Recoil effect (Restricted arc if above 1.00): 0,21

            Seaboat quality  (Average = 1.00): 1,46

Hull form characteristics:

            Hull has a flush deck,

              a ram bow and a cruiser stern

            Block coefficient (normal/deep): 0,479 / 0,495

            Length to Beam Ratio: 6,43 : 1

            'Natural speed' for length: 20,79 kts

            Power going to wave formation at top speed: 56 %

            Trim (Max stability = 0, Max steadiness = 100): 50

            Bow angle (Positive = bow angles forward): -9,90 degrees

            Stern overhang: 0,98 ft / 0,30 m

            Freeboard (% = length of deck as a percentage of waterline length):

                                               Fore end,        Aft end

               - Forecastle:            22,00%,  22,97 ft / 7,00 m,  20,67 ft / 6,30 m

               - Forward deck:       29,00%,  20,67 ft / 6,30 m,  18,37 ft / 5,60 m

               - Aft deck:    29,00%,  18,37 ft / 5,60 m,  18,37 ft / 5,60 m

               - Quarter deck:        20,00%,  18,37 ft / 5,60 m,  19,03 ft / 5,80 m

               - Average freeboard:                      19,48 ft / 5,94 m

Ship space, strength and comments:

            Space - Hull below water (magazines/engines, low = better): 59,3%

                        - Above water (accommodation/working, high = better): 133,9%

            Waterplane Area: 19 014 Square feet or 1 766 Square metres

            Displacement factor (Displacement / loading): 156%

            Structure weight / hull surface area: 104 lbs/sq ft or 509 Kg/sq metre

            Hull strength (Relative):

                        - Cross-sectional: 0,92

                        - Longitudinal: 2,65

                        - Overall: 1,02

            Excellent machinery, storage, compartmentation space

            Excellent accommodation and workspace room

            Ship has slow, easy roll, a good, steady gun platform

            Good seaboat, rides out heavy weather easily