Okręt-muzeum Kazimierz Wielki 1869/1893/1905/1947

Okręt-muzeum Kazimierz Wielki 1869/1893/1905/1947

W formie postu przejściowego, przedstawiam okręt-muzeum Kazimierz Wielki. Post nazwałem przejściowym, ponieważ z jednej strony odwołuje się on do historii Państwa polskiego z poprzedniej odsłony bloga, a z drugiej wpisuje w nową blogową formułę.

Pomysłodawcą i pierwotnym autorem tematu jest kolega ŁK, ponieważ jednak pozwoliłem sobie na dokonanie pewnych zmian w Jego projekcie, zgadza się On jedynie na miano „inspiratora” Tyle wstępnych wyjaśnień, teraz ad rem.

W roku 1865 Turcja zamówiła w brytyjskiej stoczni Thames Iron Works w Blackwall pancernik bateryjny, o projektowanej nazwie Fatikh. W tym samym roku odbyło się położenie stępki. Problemy z wypłacalnością zamawiającego spowodowały opóźnienia w budowie; ostatecznie na początku roku 1867 prawa do okrętu (bez uzbrojenia i części wyposażenia) wykupiło nasze Państwo. Okręt został wodowany w kwietniu 1868 roku; po wykonaniu prób odbiorczych maszyn, przeszedł do francuskiej stoczni Arsenal de Lorient, gdzie nastąpił montaż uzbrojenia i pozostałej części wyposażenia. W maju 1869 roku okręt został przejęty przez polską MW pod nazwą Kazimierz Wielki.

Opisywana jednostka była pierwszym dużym okrętem pancernym w polskiej flocie i do roku 1878 jej okrętem flagowym. Prócz napędu parowego nosiła takielunek fregaty o powierzchni ożaglowania ok. 2480 m².

Napęd mechaniczny pozwalał na uzyskanie prędkości 14,7 w, a przy wspomaganiu żaglami do 15,7 w. Na samych żaglach okręt osiągał prędkość średnią 6-7 w (największa zmierzona 14,5 w).

Na uzbrojenie składało się z 18 umieszczonych na pokładzie bateryjnym odprzodowych dział 240/18 M1869 oraz 4 umieszczone w kasztelach odprzodowe działa 165/18 M1860.

Opancerzenie żelazne obejmowało główny pas burtowy o grubości 305 mm, pas bateryjny o grubości 203 mm, dziobowy i rufowy pasy burtowe o grubości 152 mm, kasztele o grubości 152 mm oraz stropy pokładu bateryjnego i kaszteli o grubości 51 mm. Dziobowe stanowisko dowodzenia miało pancerz 102, a rufowe 51 mm.

Okręt charakteryzował się bardzo dobrymi właściwościami morskimi, a także stosunkowo dużą przestronnością wnętrz.

W roku 1882 jednostka przeszła remont główny, w czasie którego m.in. wymieniono kotły, wyremontowano maszynę parową oraz zamontowano dodatkowe 4 działka rewolwerowe Vx37 M1872.

 

Kazimierz Wielki, Poland Central battery ironclad 1869

Displacement:

            9 561 t light; 10 040 t standard; 10 591 t normal; 11 031 t full load

Dimensions: Length (overall / waterline) x beam x draught (normal/deep)

            (377,69 ft / 356,30 ft) x 60,04 ft x (28,08 / 29,07 ft)

            (115,12 m / 108,60 m) x 18,30 m  x (8,56 / 8,86 m)

Armament:

      18 - 9,45" / 240 mm 18,0 cal guns - 311,43lbs / 141,26kg shells, 80 per gun

              Muzzle loading guns in broadside mounts, 1868 Model

              18 x Single mounts on sides, evenly spread

                        18 hull mounts on upper deck - limited use in heavy seas

      4 - 6,48" / 165 mm 18,0 cal guns - 90,17lbs / 40,90kg shells, 90 per gun

              Muzzle loading guns in casemate mounts, 1860 Model

              4 x Single mounts on sides, evenly spread

      Weight of broadside 2 983 lbs / 1 353 kg

Armour:

   - Belts:                     Width (max)    Length (avg)               Height (avg)

            Main:   12,0" / 305 mm           219,82 ft / 67,00 m     13,78 ft / 4,20 m

            Ends:   5,98" / 152 mm           134,51 ft / 41,00 m     13,78 ft / 4,20 m

              1,97 ft / 0,60 m Unarmoured ends

            Upper: 7,99" / 203 mm           219,82 ft / 67,00 m     7,87 ft / 2,40 m

              Main Belt covers 95% of normal length

   - Gun armour:         Face (max)     Other gunhouse (avg)            Barbette/hoist (max)

            2nd:     5,98" / 152 mm                 -                                  -

   - Armoured deck - single deck:

            For and Aft decks: 2,01" / 51 mm

   - Conning towers: Forward 4,02" / 102 mm, Aft 2,01" / 51 mm

Machinery:

            Coal fired boilers, simple reciprocating steam engines,

            Direct drive, 1 shaft, 8 440 ihp / 6 296 Kw = 14,7 kts

            Range 1 500nm at 10,00 kts

            Bunker at max displacement = 991 tons (100% coal)

Complement:

            521 - 678

Cost:

            £0,741 million / $2,964 million

Distribution of weights at normal displacement:

            Armament: 297 tons, 2,8%

               - Guns: 297 tons, 2,8%

            Armour: 3 218 tons, 30,4%

               - Belts: 2 659 tons, 25,1%

               - Armament: 47 tons, 0,4%

               - Armour Deck: 449 tons, 4,2%

               - Conning Towers: 63 tons, 0,6%

            Machinery: 2 114 tons, 20,0%

            Hull, fittings & equipment: 3 873 tons, 36,6%

            Fuel, ammunition & stores: 1 029 tons, 9,7%

            Miscellaneous weights: 60 tons, 0,6%

               - Above deck: 60 tons

Overall survivability and seakeeping ability:

            Survivability (Non-critical penetrating hits needed to sink ship):

              10 939 lbs / 4 962 Kg = 37,2 x 9,4 " / 240 mm shells

            Stability (Unstable if below 1.00): 1,22

            Metacentric height 3,4 ft / 1,0 m

            Roll period: 13,8 seconds

            Steadiness      - As gun platform (Average = 50 %): 100 %

                                   - Recoil effect (Restricted arc if above 1.00): 0,85

            Seaboat quality  (Average = 1.00): 2,00

Hull form characteristics:

            Hull has low forecastle,

              a ram bow and a cruiser stern

            Block coefficient (normal/deep): 0,617 / 0,621

            Length to Beam Ratio: 5,93 : 1

            'Natural speed' for length: 18,88 kts

            Power going to wave formation at top speed: 43 %

            Trim (Max stability = 0, Max steadiness = 100): 50

            Bow angle (Positive = bow angles forward): -18,00 degrees

            Stern overhang: 4,00 ft / 1,22 m

            Freeboard (% = length of deck as a percentage of waterline length):

                                               Fore end,        Aft end

               - Forecastle:            14,00%,  18,37 ft / 5,60 m,  18,37 ft / 5,60 m

               - Forward deck:       31,00%,  23,62 ft / 7,20 m,  23,62 ft / 7,20 m

               - Aft deck:    31,00%,  23,62 ft / 7,20 m,  23,62 ft / 7,20 m

               - Quarter deck:        24,00%,  23,62 ft / 7,20 m,  23,62 ft / 7,20 m

               - Average freeboard:                      22,89 ft / 6,98 m

            Ship tends to be wet forward

Ship space, strength and comments:

            Space - Hull below water (magazines/engines, low = better): 77,0%

                        - Above water (accommodation/working, high = better): 134,7%

            Waterplane Area: 15 592 Square feet or 1 449 Square metres

            Displacement factor (Displacement / loading): 124%

            Structure weight / hull surface area: 140 lbs/sq ft or 685 Kg/sq metre

            Hull strength (Relative):

                        - Cross-sectional: 0,87

                        - Longitudinal: 4,67

                        - Overall: 1,02

            Excellent machinery, storage, compartmentation space

            Excellent accommodation and workspace room

            Ship has slow, easy roll, a good, steady gun platform

            Excellent seaboat, comfortable, can fire her guns in the heaviest weather

Na początku roku 1892 okręt został skierowany do stoczni w Gdańsku, celem przebudowy na krążownik pancerny. Nowa artyleria została zakupiona we Francji, a większość pozostałych dostaw zrealizował przemysł krajowy.

W ramach przebudowy wykonano:

-  całkowitą wymianę napędu, zamontowano kotły systemu Belleville’a oraz trzy maszyny parowe trójstopniowego rozprężania;

-  całkowitą wymianę artylerii;

-  montaż czterech podwodnych wt kalibru 450 mm;

-  wymianę burtowego opancerzenia żelaznego na stalowy z zakładów Creusot, ze zmniejszeniem jego grubości;

-  wymianę pokładowego opancerzenia żelaznego na stalowy z zakładów Creusot, ze zwiększeniem jego grubości (25 mm na pokładzie górnym i 75 mm na głównym);

-  przebudowę dziobowej części kadłuba, nadbudówek, masztów, kominów itp. oraz częściową rearanżerację pomieszczeń wewnętrznych kadłuba.

Prędkość maksymalna okrętu wzrosła do 19,0 w, zasięg do 4500 Mm.

Sporą trudnością był montaż artylerii kazamatowej, z uwagi na odbiegające od pionu burty okrętu; umieszczono tam elementy standardowych wież Ix138,6 mm o sektorach ostrzału ± 40-140^o. Na rysunku wszystkie działa kazamatowe ukazane są w pozycji ± 90^o, tylko ze względu na ograniczenia Painta oraz wygodę rysującego :). Warto zauważyć, że aż do roku 1907 prezentowany okręt miał największy kaliber dział artylerii głównej, spośród wszystkich krążowników pancernych świata.

Przebudowę zakończono jesienią roku 1893; okręt powrócił do służby, pełniąc rolę okrętu flagowego naszej floty kolonialnej i stacjonując w Tanjung Pandan na Belitung.

Kazimierz Wielki, Poland Armored cruiser 1893

Displacement:

            9 488 t light; 9 863 t standard; 10 591 t normal; 11 173 t full load

Dimensions: Length (overall / waterline) x beam x draught (normal/deep)

            (377,69 ft / 356,30 ft) x 60,04 ft x (28,08 / 29,37 ft)

            (115,12 m / 108,60 m) x 18,30 m  x (8,56 / 8,95 m)

Armament:

      2 - 10,79" / 274 mm 45,0 cal guns - 633,01lbs / 287,13kg shells, 90 per gun

              Breech loading guns in turret on barbette mounts, 1893 Model

              2 x Single mounts on centreline ends, evenly spread

      16 - 5,46" / 139 mm 45,0 cal guns - 81,92lbs / 37,16kg shells, 120 per gun

              Breech loading guns in casemate mounts, 1891 Model

              16 x Single mounts on sides, evenly spread

                        12 hull mounts in casemates - limited use in heavy seas

      12 - 2,56" / 65,0 mm 50,0 cal guns - 8,86lbs / 4,02kg shells, 180 per gun

              Quick firing guns in deck mounts, 1891 Model

              12 x Single mounts on sides, evenly spread

      9 - 1,46" / 37,0 mm 35,0 cal guns - 1,41lbs / 0,64kg shells, 300 per gun

              Quick firing guns in deck mounts, 1886 Model

              6 x Single mounts on sides, evenly spread

                        6 raised mounts

              3 x Single mounts on centreline ends, majority forward

                        3 double raised mounts

      Weight of broadside 1 982 lbs / 899 kg

      Main Torpedoes

      4 - 17,7" / 450 mm, 20,77 ft / 6,33 m torpedoes - 0,572 t each, 2,290 t total

            below water reloads + 4 reload

Armour:

   - Belts:                     Width (max)    Length (avg)               Height (avg)

            Main:   9,84" / 250 mm           245,41 ft / 74,80 m     13,78 ft / 4,20 m

            Ends:   3,94" / 100 mm           110,92 ft / 33,80 m     13,78 ft / 4,20 m

              0,66 ft / 0,20 m

            Upper: 5,91" / 150 mm           245,73 ft / 74,90 m     7,87 ft / 2,40 m

              Main Belt covers 106% of normal length

   - Gun armour:         Face (max)     Other gunhouse (avg)            Barbette/hoist (max)

            Main:   7,87" / 200 mm           5,91" / 150 mm                      7,87" / 200 mm

            2nd:     5,91" / 150 mm                 -                                  -

   - Armoured deck - multiple decks:

            For and Aft decks: 3,94" / 100 mm

   - Conning towers: Forward 9,84" / 250 mm, Aft 5,91" / 150 mm

Machinery:

            Coal fired boilers, complex reciprocating steam engines,

            Direct drive, 3 shafts, 14 779 ihp / 11 025 Kw = 19,00 kts

            Range 4 500nm at 10,00 kts

            Bunker at max displacement = 1 310 tons (100% coal)

Complement:

            521 - 678

Cost:

            £0,882 million / $3,529 million

Distribution of weights at normal displacement:

            Armament: 511 tons, 4,8%

               - Guns: 508 tons, 4,8%

               - Weapons: 3 tons, 0,0%

            Armour: 3 815 tons, 36,0%

               - Belts: 2 170 tons, 20,5%

               - Armament: 510 tons, 4,8%

               - Armour Deck: 972 tons, 9,2%

               - Conning Towers: 164 tons, 1,5%

            Machinery: 2 593 tons, 24,5%

            Hull, fittings & equipment: 2 566 tons, 24,2%

            Fuel, ammunition & stores: 1 103 tons, 10,4%

            Miscellaneous weights: 2 tons, 0,0%

               - Hull below water: 2 tons

Overall survivability and seakeeping ability:

            Survivability (Non-critical penetrating hits needed to sink ship):

              10 876 lbs / 4 933 Kg = 17,1 x 10,8 " / 274 mm shells or 1,6 torpedoes 450 mm

            Stability (Unstable if below 1.00): 1,23

            Metacentric height 3,4 ft / 1,0 m

            Roll period: 13,7 seconds

            Steadiness      - As gun platform (Average = 50 %): 84 %

                                   - Recoil effect (Restricted arc if above 1.00): 0,52

            Seaboat quality  (Average = 1.00): 1,67

Hull form characteristics:

            Hull has raised forecastle,

              a ram bow and a cruiser stern

            Block coefficient (normal/deep): 0,617 / 0,623

            Length to Beam Ratio: 5,93 : 1

            'Natural speed' for length: 18,88 kts

            Power going to wave formation at top speed: 54 %

            Trim (Max stability = 0, Max steadiness = 100): 50

            Bow angle (Positive = bow angles forward): -18,00 degrees

            Stern overhang: 4,00 ft / 1,22 m

            Freeboard (% = length of deck as a percentage of waterline length):

                                               Fore end,        Aft end

               - Forecastle:            14,00%,  23,62 ft / 7,20 m,  23,62 ft / 7,20 m

               - Forward deck:       34,50%,  18,37 ft / 5,60 m,  18,37 ft / 5,60 m

               - Aft deck:    34,50%,  18,37 ft / 5,60 m,  18,37 ft / 5,60 m

               - Quarter deck:        17,00%,  18,37 ft / 5,60 m,  18,37 ft / 5,60 m

               - Average freeboard:                      19,11 ft / 5,82 m

Ship space, strength and comments:

            Space - Hull below water (magazines/engines, low = better): 96,4%

                        - Above water (accommodation/working, high = better): 106,8%

            Waterplane Area: 15 896 Square feet or 1 477 Square metres

            Displacement factor (Displacement / loading): 98%

            Structure weight / hull surface area: 107 lbs/sq ft or 522 Kg/sq metre

            Hull strength (Relative):

                        - Cross-sectional: 0,88

                        - Longitudinal: 3,30

                        - Overall: 1,01

            Adequate machinery, storage, compartmentation space

            Adequate accommodation and workspace room

            Ship has slow, easy roll, a good, steady gun platform

            Excellent seaboat, comfortable, can fire her guns in the heaviest weather

Postępujące zużycie kadłuba i mechanizmów, skłoniło Admiralicję w roku 1905 do wycofania Kazimierza Wielkiego z pierwszej linii. Z okrętu zdemontowano m.in.: rufową kotłownię, dwie maszyny parowe, osiem kazamatowych dział 138,6 mm, osiem dział 65 mm, dwa działka 37 mm oraz wyrzutnie torpedowe. Tak przekształcony okręt, stacjonował nadal w Tanjung Pandan na wyspie Belitung, pełniąc tam potrójną rolę; hulku mieszkalnego, bunkierki węglowej i okrętu obrony wybrzeża. Jako hulk, okręt posiadał pomieszczenia dla ok. 420 osób, nie licząc załogi stałej (ok. 130 osób). Jako bunkierka, posiadał w miejscu zdemontowanych urządzeń napędowych magazyny węgla (1350 t) oraz amunicji i części zamiennych (75 t). Redukcja napędu i uzbrojenia spowodowała zmniejszenie zanurzenia do 7,66 m, wydłużenie linii wodnej do 110,1 m i obniżenie wyporności normalnej do 9 577 t.

Kazimierz Wielki, Poland Hulk/coastal defence ship 1905

Displacement:

            8 872 t light; 9 213 t standard; 9 577 t normal; 9 868 t full load

Dimensions: Length (overall / waterline) x beam x draught (normal/deep)

            (382,61 ft / 361,22 ft) x 60,04 ft x (25,13 / 25,78 ft)

            (116,62 m / 110,10 m) x 18,30 m  x (7,66 / 7,86 m)

Armament:

      2 - 10,79" / 274 mm 45,0 cal guns - 633,01lbs / 287,13kg shells, 120 per gun

              Breech loading guns in turret on barbette mounts, 1893 Model

              2 x Single mounts on centreline ends, evenly spread

      8 - 5,46" / 139 mm 45,0 cal guns - 81,93lbs / 37,16kg shells, 160 per gun

              Breech loading guns in casemate mounts, 1891 Model

              8 x Single mounts on sides, evenly spread

                        4 hull mounts in casemates -limited use in heavy seas

      4 - 2,56" / 65,0 mm 50,0 cal guns - 8,87lbs / 4,02kg shells, 240 per gun

              Quick firing guns in deck mounts, 1891 Model

              4 x Single mounts on sides, evenly spread

      7 - 1,46" / 37,0 mm 35,0 cal guns - 1,41lbs / 0,64kg shells, 400 per gun

              Quick firing guns in deck mounts, 1886 Model

              4 x Single mounts on sides, evenly spread

                        4 raised mounts

              3 x Single mounts on centreline ends, majority forward

                        3 double raised mounts

      Weight of broadside 1 617 lbs / 734 kg

Armour:

   - Belts:                     Width (max)    Length (avg)               Height (avg)

            Main:   9,84" / 250 mm           245,41 ft / 74,80 m     13,78 ft / 4,20 m

            Ends:   3,94" / 100 mm           110,24 ft / 33,80 m     13,78 ft / 4,20 m

              5,58 ft / 1,70 m Unarmoured ends

            Upper: 5,91" / 150 mm           245,73 ft / 74,90 m     7,87 ft / 2,40 m

              Main Belt covers 105% of normal length

   - Hull void:

                        0,00" / 0 mm     0,00 ft / 0,00 m         0,00 ft / 0,00 m

   - Gun armour:         Face (max)     Other gunhouse (avg)            Barbette/hoist (max)

            Main:   7,87" / 200 mm           5,91" / 150 mm                      7,87" / 200 mm

            2nd:     5,91" / 150 mm                 -                                  -

   - Armoured deck - multiple decks:

            For and Aft decks: 3,94" / 100 mm

   - Conning towers: Forward 9,84" / 250 mm, Aft 5,91" / 150 mm

Machinery:

            Coal fired boilers, complex reciprocating steam engines,

            Direct drive, 1 shaft, 4 624 ihp / 3 449 Kw = 14,30 kts

            Range 4 500nm at 8,00 kts

            Bunker at max displacement = 656 tons (100% coal)

Complement:

            483 - 629

Cost:

            £0,556 million / $2,225 million

Distribution of weights at normal displacement:

            Armament: 393 tons, 4,1%

               - Guns: 393 tons, 4,1%

            Armour: 3 745 tons, 39,1%

               - Belts: 2 172 tons, 22,7%

               - Armament: 455 tons, 4,8%

               - Armour Deck: 965 tons, 10,1%

               - Conning Towers: 153 tons, 1,6%

            Machinery: 670 tons, 7,0%

            Hull, fittings & equipment: 2 483 tons, 25,9%

            Fuel, ammunition & stores: 705 tons, 7,4%

            Miscellaneous weights: 1 580 tons, 16,5%

               - Hull below water: 160 tons

               - Hull void weights: 1 350 tons

               - Hull above water: 65 tons

               - On freeboard deck: 5 tons

Overall survivability and seakeeping ability:

            Survivability (Non-critical penetrating hits needed to sink ship):

              24 923 lbs / 11 305 Kg = 19,7 x 10,8 " / 274 mm shells or 2,0 torpedoes 450 mm

            Stability (Unstable if below 1.00): 1,16

            Metacentric height 3,1 ft / 0,9 m

            Roll period: 14,4 seconds

            Steadiness      - As gun platform (Average = 50 %): 100 %

                                   - Recoil effect (Restricted arc if above 1.00): 0,64

            Seaboat quality  (Average = 1.00): 2,00

Hull form characteristics:

            Hull has raised forecastle,

              a ram bow and a cruiser stern

            Block coefficient (normal/deep): 0,615 / 0,618

            Length to Beam Ratio: 6,02 : 1

            'Natural speed' for length: 19,01 kts

            Power going to wave formation at top speed: 38 %

            Trim (Max stability = 0, Max steadiness = 100): 50

            Bow angle (Positive = bow angles forward): -18,00 degrees

            Stern overhang: 4,00 ft / 1,22 m

            Freeboard (% = length of deck as a percentage of waterline length):

                                               Fore end,        Aft end

               - Forecastle:            14,00%,  26,57 ft / 8,10 m,  26,57 ft / 8,10 m

               - Forward deck:       34,50%,  21,33 ft / 6,50 m,  21,33 ft / 6,50 m

               - Aft deck:    34,50%,  21,33 ft / 6,50 m,  21,33 ft / 6,50 m

               - Quarter deck:        17,00%,  21,33 ft / 6,50 m,  21,33 ft / 6,50 m

               - Average freeboard:                      22,06 ft / 6,72 m

Ship space, strength and comments:

            Space - Hull below water (magazines/engines, low = better): 41,5%

                        - Above water (accommodation/working, high = better): 132,6%

            Waterplane Area: 15 773 Square feet or 1 465 Square metres

            Displacement factor (Displacement / loading): 118%

            Structure weight / hull surface area: 97 lbs/sq ft or 475 Kg/sq metre

            Hull strength (Relative):

                        - Cross-sectional: 0,87

                        - Longitudinal: 4,04

                        - Overall: 1,01

            Excellent machinery, storage, compartmentation space

            Excellent accommodation and workspace room

            Ship has slow, easy roll, a good, steady gun platform

            Excellent seaboat, comfortable, can fire her guns in the heaviest weather

W Tanjung Pandan Kazimierz Wielki stacjonował do roku 1923, kiedy to został przebazowany na nowo pozyskaną posiadłość Pembę. Trasę tę (ok. 4200 Mm) okręt pokonał o własnych siłach (na wszelki wypadek z eskortą holownika), co świadczyło o dobrym jeszcze stanie urządzeń napędowych.

Po przybyciu na miejsce, jednostka została zakotwiczona na redzie portu Chake Chake (później Portus Regius), w takim samym charakterze jak na Belitung. W związku z oddaniem do służby w roku 1924 pancernika Kazimierz Wielki (BB-4 1924), okręt został przemianowany na Kazimierz III. W roku 1928 cyklon o niespotykanej sile doprowadził do zerwania się okrętu z kotwic i wyrzucenia go na rafy w rejonie wysepki Funzi. Specjaliści dokonujący oględzin wraku, zalecili zdjęcie z niego artylerii i innych wartościowych elementów, a ściągnięcie z raf uznali – z uwagi na wiek okrętu, rozmiar uszkodzeń i niewielką wartość bojową – za całkowicie nieopłacalne. W tym stanie Kazimierz III znajdował się do roku 1944.

W marcu 1945 roku na Pembę przybył służbowo zastępca Szefa Biura Historycznego MW kmdr Trzasko-Durski. W czasie jednego z rejsów przybrzeżnych zauważył i rozpoznał wrak Kazimierza III. Względy emocjonalne (w latach 1921-23 służył na tym okręcie jako zastępca dowódcy) sprawiły, że postawił sobie za zadanie doprowadzić do rewitalizacji jednostki w charakterze okrętu muzeum. Przekonując do swojej idei licznych prominentnych kolegów z MW oraz niektóre inne osobistości, w końcu dopiął swego. W listopadzie 1945 roku rozpoczęto prace zmierzające do podniesienia okrętu, a już w lutym Kazimierz III był gotowy do przeholowania go do Gdańska.

Prace związane z remontem, konserwacją, rekonstrukcją oraz przystosowaniem jednostki do celów muzealnych trwały do marca 1947 roku. Po ich zakończeniu, przywrócono okrętowi pierwotną nazwę Kazimierz Wielki.

Na okręcie-muzeum zachowano:

-     ogólny wygląd jednostki z lat 1893-1905;

-     kotłownię i maszynownię z roku 1893 (z dodaniem atrapy rufowego komina);

-     obydwie wieże artylerii głównej (zdemontowane ze stanowisk nadbrzeżnych na Pembie);

-     całość artylerii 138,6 mm (bez dwu dział w dziobowym kasztelu) i 65 mm wg stanu z roku 1893;

-     4 działka 37 mm;

-     w miarę możliwości, układ i wystrój pomieszczeń wewnętrznych wg stanu z roku 1893 (dwa osobne pomieszczenia wg stanu z roku 1869).

Dodatkowo, w dziobowym kasztelu zamontowano (zakupione we Francji) działo 240/18 M1869 oraz (zachowane w Polsce i odrestaurowane) działo 165/18 M1860. Dla zachowania sylwetki okrętu z roku 1893, dociążono go balastem (beton) tak, aby uzyskać oryginalne zanurzenie z tegoż roku.

Kazimierz Wielki jest jedną z kilku najstarszych na świecie oryginalnych jednostek wojennych, pełniących rolę muzealną. Starszymi, zachowanymi mniej, więcej w całości, są jedynie (wg stanu na rok 1947):

- brytyjski okręt liniowy HMS Victory 1778, jako okręt muzeum od roku 1922;

- amerykańska fregata USS Constitution 1798, jako okręt muzeum od roku 1907;

- niemiecki okręt podwodny Brandtaucher 1850, jako okręt muzeum od roku 1906;

- amerykański slup USS Constellation 1855, jako okręt muzeum od 1946;

- konfederacki okręt podwodny o nieznanej nazwie (nazywany roboczo Bayou St. John Confederate Submarine) 1862(?), jako okręt muzeum od roku 1908/1942.

Kazimierz Wielki, Poland Museum ship 1947

Displacement:

            10 322 t light; 10 538 t standard; 10 591 t normal; 10 633 t full load

Dimensions: Length (overall / waterline) x beam x draught (normal/deep)

            (377,69 ft / 356,30 ft) x 60,04 ft x (28,08 / 28,18 ft)

            (115,12 m / 108,60 m) x 18,30 m  x (8,56 / 8,59 m)

Armament:

      2 - 10,79" / 274 mm 45,0 cal guns - 633,01lbs / 287,13kg shells, 5 per gun

              Breech loading guns in turret on barbette mounts, 1893 Model

              2 x Single mounts on centreline ends, evenly spread

      14 - 5,46" / 139 mm 45,0 cal guns - 81,93lbs / 37,16kg shells, 5 per gun

              Breech loading guns in casemate mounts, 1891 Model

              14 x Single mounts on sides, evenly spread

                        12 hull mounts in casemates -limited use in heavy seas

      12 - 2,56" / 65,0 mm 50,0 cal guns - 8,87lbs / 4,02kg shells, 5 per gun

              Quick firing guns in deck mounts, 1891 Model

              12 x Single mounts on sides, evenly spread

      4 - 1,46" / 37,0 mm 35,0 cal guns - 1,41lbs / 0,64kg shells, 10 per gun

              Quick firing guns in deck mounts, 1886 Model

              4 x Single mounts on sides, evenly spread

                        4 raised Mount

      1 - 9,45" / 240 mm 18,0 cal guns - 311,43lbs / 141,26kg shells, 5 per gun

              Muzzle loading guns in casemate mounts, 1868 Model

              1 x Single mounts on sides, fore deck

      1 - 6,48" / 165 mm 18,0 cal guns - 90,17lbs / 40,90kg shells, 5 per gun

              Muzzle loading guns in casemate mounts, 1860 Model

              1 x Single mounts on sides, fore deck

      Weight of broadside 2 297 lbs / 1 042 kg

Armour:

   - Belts:                     Width (max)    Length (avg)               Height (avg)

            Main:   9,84" / 250 mm           245,41 ft / 74,80 m     13,78 ft / 4,20 m

            Ends:   3,94" / 100 mm           110,24 ft / 33,80 m     13,78 ft / 4,20 m

              0,66 ft / 0,20 m Unarmoured ends

            Upper: 5,91" / 150 mm           245,73 ft / 74,90 m     7,87 ft / 2,40 m

              Main Belt covers 106% of normal length

   - Hull void:

                        0,00" / 0 mm     0,00 ft / 0,00 m         0,00 ft / 0,00 m

   - Gun armour:         Face (max)     Other gunhouse (avg)            Barbette/hoist (max)

            Main:   7,87" / 200 mm           5,91" / 150 mm                      7,87" / 200 mm

            2nd:     5,91" / 150 mm                 -                                  -

   - Armoured deck - multiple decks:

            For and Aft decks: 3,94" / 100 mm

   - Conning towers: Forward 9,84" / 250 mm, Aft 5,91" / 150 mm

Machinery:

            Coal fired boilers, complex reciprocating steam engines,

            Direct drive, 1 shaft, 4 624 ihp / 3 450 Kw = 14,02 kts

            Range 0nm at 8,00 kts

            Bunker at max displacement = 95 tons (100% coal)

Complement:

            521 - 678

Cost:

            £4,756 million / $19,024 million

Distribution of weights at normal displacement:

            Armament: 504 tons, 4,8%

               - Guns: 504 tons, 4,8%

            Armour: 3 776 tons, 35,7%

               - Belts: 2 170 tons, 20,5%

               - Armament: 489 tons, 4,6%

               - Armour Deck: 954 tons, 9,0%

               - Conning Towers: 164 tons, 1,5%

            Machinery: 811 tons, 7,7%

            Hull, fittings & equipment: 2 331 tons, 22,0%

            Fuel, ammunition & stores: 268 tons, 2,4%

            Miscellaneous weights: 2 922 tons, 27,4%

               - Hull void weights: 2 900 tons

              

Overall survivability and seakeeping ability:

            Survivability (Non-critical penetrating hits needed to sink ship):

              25 950 lbs / 11 771 Kg = 19,5 x 10,8 " / 274 mm shells or 2,0 torpedoes

            Stability (Unstable if below 1.00): 1,24

            Metacentric height 3,5 ft / 1,1 m

            Roll period: 13,6 seconds

            Steadiness      - As gun platform (Average = 50 %): 100 %

                                   - Recoil effect (Restricted arc if above 1.00): 0,57

            Seaboat quality  (Average = 1.00): 2,00

Hull form characteristics:

            Hull has raised forecastle,

              a ram bow and a cruiser stern

            Block coefficient (normal/deep): 0,617 / 0,617

            Length to Beam Ratio: 5,93 : 1

            'Natural speed' for length: 18,88 kts

            Power going to wave formation at top speed: 38 %

            Trim (Max stability = 0, Max steadiness = 100): 50

            Bow angle (Positive = bow angles forward): -18,00 degrees

            Stern overhang: 4,00 ft / 1,22 m

            Freeboard (% = length of deck as a percentage of waterline length):

                                               Fore end,        Aft end

               - Forecastle:            14,00%,  23,62 ft / 7,20 m,  23,62 ft / 7,20 m

               - Forward deck:       34,50%,  18,37 ft / 5,60 m,  18,37 ft / 5,60 m

               - Aft deck:    34,50%,  18,37 ft / 5,60 m,  18,37 ft / 5,60 m

               - Quarter deck:        17,00%,  18,37 ft / 5,60 m,  18,37 ft / 5,60 m

               - Average freeboard:                      19,11 ft / 5,82 m

Ship space, strength and comments:

            Space - Hull below water (magazines/engines, low = better): 40,3%

                        - Above water (accommodation/working, high = better): 104,7%

            Waterplane Area: 15 592 Square feet or 1 449 Square metres

            Displacement factor (Displacement / loading): 106%

            Structure weight / hull surface area: 98 lbs/sq ft or 479 Kg/sq metre

            Hull strength (Relative):

                        - Cross-sectional: 0,88

                        - Longitudinal: 3,36

                        - Overall: 1,01

            Excellent machinery, storage, compartmentation space

            Adequate accommodation and workspace room

            Ship has slow, easy roll, a good, steady gun platform

            Excellent seaboat, comfortable, can fire her guns in the heaviest weather

Coś się kończy, coś zaczyna…

Coś się kończy, coś zaczyna…

Mam zamiar w tym poście podsumować zamykaną w tym momencie pierwszą generację tego bloga, a jednocześnie otworzyć następną.

Na początek statystyczne podsumowanie wg stanu na moment rozpoczęcia pisania tego posta (22.12.2018 godz. 09:35):

- okres aktywności 18.09.2014 – 22.12.2018, 4 lata, 3 miesiące i 4 dni;

- postów opublikowanych 553, w tym 541 na stronie głównej;

- łączna liczba wyświetleń 393 504, w tym z Polski 340 812, USA 17 190, Rosji 9 110, Niemiec 4 919, Ukrainy 2 565, Grecji 2 507, Wielkiej Brytanii 2 220, Holandii 1 657, Francji 1 563 i Hiszpanii 851;

- średnia miesięczna liczba wyświetleń 7 716 (od 1 490 do 12 688);

- zarejestrowane wyświetlenia z 94 krajów (wg krajowych domen internetowych);

- ilość komentarzy circa 7 500 (brak pełnej statystyki na blogu);

- średnia ilość komentarzy na post ok. 14;

- objętość dokumentów źródłowych postów: 11 dokumentów tekstowych, 1 168 stron, 10 245 kB,  31 dokumentów tabelarycznych, 1 089 kB, 391 plików graficznych, 48 432 kB, 651 plików programu Springsharp;

- orientacyjna liczba godzin poświęconych na opracowanie i publikację ww. postów (nie licząc czasu na kwerendy, przemyślenia koncepcyjne i dyskusje blogowe) circa  3 900 godz.

Tyle statystyki, teraz koncepcja nowej generacji tego bloga.

Rozpoczynając od nowego roku drugą generację bloga, tak widzę jego formułę:

Treść:

- nowe projekty okrętów bojowych i pomocniczych dowolnych flot, tak istniejących, jak i fikcyjnych;

- modernizacja/przebudowa/adaptacja okrętów realnych i fikcyjnych.

Źródła:

- koncepcja, projekt i opracowanie własne;

- koncepcja Czytelników, projekt i opracowanie własne;

- koncepcja, projekt i opracowanie Czytelników (kolego H_Babbock, weź się do roboty 😉).

Okres zainteresowania:

- 1900-1955, najchętniej zawężony do lat 1915-1945.

Uwagi realizacyjne:

- opracowując projekty własne i Czytelników, będę się starał w miarę możliwości używać elementów (architektura, uzbrojenie, wyposażenie itp.) charakterystycznych dla założonych w koncepcji proweniencji okrętów oraz realiów czasowych, w przypadku trudności (np. brak odpowiednich źródeł), zastosuję rozwiązania własne (głównie z poprzedniej generacji bloga);

- ta sama zasada dotyczyć będzie kolorystyki, rozmieszczenia insygniów itp.;

- w związku z powyższymi uwagami, należy się liczyć ze zmniejszoną częstotliwością pojawiania się na blogu kolejnych postów.

Obok stricte okrętowych, zakładam publikację postów dyskusyjnych, o różnym charakterze, od całkiem ogólnych (po co komu okręt?) do bardziej szczegółowych (do czego służy zawleczka główki karbowanej przetyczki skobla wąsa osi wyrzutnika, dlaczego komisarz okrętowy nie jest policjantem, czy role okrętowe grają aktorzy itp.).

Na początek, planuję post wg pomysłu kolegi ŁK, a dotyczący jeszcze jednego okrętu muzealnego polskiej floty (tej z poprzedniej generacji bloga). Będzie to – w mojej intencji – jakiś tam łącznik pomiędzy starą, a nową formułą bloga. Temat ten jest jednak tak trudny i pracochłonny, że trudno mi w tej chwili wyznaczyć datę jego opublikowania; ale będzie to już w nowym roku.

Proszę Kolegów o uwagi, przede wszystkim co do nowej formuły; można ją jeszcze zmodyfikować.

Serdecznie dziękując wszystkim moim Czytelnikom za dotychczasową wierność, aktywność i wyrozumiałość oraz zapraszając do nowej zabawy, pozwalam sobie w tym miejscu życzyć Im zdrowych, radosnych Świąt i szczęśliwego Nowego Roku.

JKS

Polska a.D. 1945

Polska a.D. 1945

Kończąc narrację historyczną dotyczącą naszego blogowego Królestwa Polskiego, przedstawiam poniżej syntetyczną charakterystykę polityczno-ekonomiczno-społeczną Państwa, którego wirtualnymi obywatelami mogli się przez pewien czas czuć Czytelnicy niniejszego bloga.

Geografia.

Państwo nasze ma powierzchnię 712 915 km², nie licząc posiadłości zamorskich, o których pisałem gdzie indziej. Skrajnymi punktami tego obszaru są:

- na północy 56,47’ N, w rejonie litewskiej gminy Krasti;

- na wschodzie 32,77’, E w rejonie białoruskiej gminy Lipajka;

- na południu 47,73’ N, w rejonie bukowińskiej gminy Sarata;

- na zachodzie 13,75’ E w rejonie gminy Pianoujście na wyspie Uznam.

Rozciągłość południkowa wynosi 957 km, a równoleżnikowa 882 km.

Większość powierzchni kraju ma charakter nizinny, wyżyny i góry występują w południowej części obszaru. Procentowy układ hipsometryczny wygląda następująco:

- niziny do 200 m.n.p.m. 83%,

- wyżyny do 500 m.n.p.m. 13%,

- góry powyżej 500 m.n.p.m. 4%.

Polska graniczy z Królestwem Północnoniemieckim, Republiką Czecho-Słowacką, Cesarstwem Naddunajskim, Królestwem Rumunii, Republiką Turecką, Imperium Rosyjskim i Królestwem Szwecji.

Demografia.

Terytorium macierzyste zamieszkuje 50 498 658 osób. Średnia gęstość zaludnienia wynosi 70,8 osób/km². Najgęściej zaludnione są centralne obszaru kraju (województwa: Krakowskie 217 osób/km², Gdańskie 195 osób/km²,  Warszawskie 153 osób/km²,  Toruńskie 109 osób/km².

Poniżej lista miast o liczbie ludności pow. 100 tys.:

- Warszawa 2 167 191,

- Gdańsk 610 153,

- Kraków 461 835,

- Wrocław 428 814,

- Poznań 414 321,

- Lwów 268 481,

- Wilno 239 184,

- Giżycko 238 911,

- Królewiec 179 824,

- Elbląg 142 460,

- Toruń 124 941,

- Bytom 105 973,

- Mińsk Litewski 102 897.

Struktura etniczna.

- Polacy 65,9%

- Rusini (Ukraińcy, Białorusini i in.) 26,4%

- Żydzi 3,2%

- Litwini 3,2%

- Niemcy 0,8%

- Inni (Tatarzy, Ormianie, Czesi, Rosjanie, Rumuni, Węgrzy, Słowacy, Cyganie) 0,5%

Struktura wyznaniowa.

- katolicyzm 61,1%

- prawosławie 26,5%

- judaizm 3,0%

- protestantyzm 0,7%

- islam 0,1%

- inne 0,2%

- bezwyznaniowi 8,4%

Kolonie.

Wg posta z 20.10.2018

Podział administracyjny.

22 województwa: Białostockie, Brzeskie, Gdańskie, Giżyckie, Grodzieńskie, Homelskie, Kaliskie, Kowieńskie, Krakowskie, Królewieckie, Lubelskie, Lwowskie, Mińskie, Poznańskie, Sandomierskie, Słupskie, Stanisławowskie, Toruńskie, Wileńskie, Witebskie, Warszawskie, Wrocławskie oraz miasto wydzielone Warszawa.

Planowane jest wyodrębnienie województwa Bytomskiego z powiatami: Bytom, Królewska Huta, Gliwice, Zabrze, Katowice, Racibórz, Tarnowskie Góry, Dąbrowa Górnicza, Rybnik, Tychy, Pszczyna, Cieszyn.

Powiatów 293, w tym 16 miejskich.

Gmin 2 909.

Gospodarka.

3 miejsce na świecie pod względem produktu krajowego brutto, per capita, i 4 pod względem wartości eksportu.

Miejsce w gospodarce światowej w wydobyciu kopalin:

- węgiel kamienny 3,

- węgiel brunatny 2,

- ropa naftowa 6,

- rudy żelaza 10,

- rudy cynku i ołowiu 2,

- rudy cyny 1,

- rudy miedzi 1,

- boksyty 8,

- metale rzadkie (wanad, wolfram, chrom, nikiel) 8,

- srebro 5,

- złoto 6,

- siarka 2,

- fosforyty 1.

Miejsce w gospodarce światowej pod względem produkcji podstawowej:

- energia elektryczna 3,

- koks 4,

- wyroby ropopochodne 4,

- żelazo i stal 4,

- miedź 1,

- cynk i ołów 2,

- cyna 1,

- cement 4,

- statki 5,

- pojazdy samochodowe 5 (osobowe 6, ciężarowe 4),

- tabor kolejowy 4,

- obrabiarki 4,

- kwas siarkowy 2,

- nawozy sztuczne 2,

- tekstylia 5,

- wyroby skórzane 7,

- pszenica 5,

- żyto 2,

- jęczmień 5,

- owies 3,

- kukurydza 5,

- ryż 13,

- mięsa konsumpcyjne 4,

- mleko i nabiał 5,

- cukier 4,

- owoce i warzywa 4,

- tłuszcze roślinne 4,

- wino 12,

- piwo 4,

- wódki i inne napoje wysokoprocentowe 2.

Edukacja.

W kraju obowiązuje 6-stopniowy system edukacji, główna linia systemu wygląda następująco:

- 6-letnia szkoła elementarna,

- 4-letnie gimnazjum profilowane (klasyczne lub przyrodnicze),

- 2-letnie liceum ogólnokształcące, kończące się maturą i dające wstęp na studia,

- studia I stopnia (licencjackie, bakalarskie, inżynierskie itp.).

- studia II stopnia (magisterskie),

- studia III stopnia (doktoranckie).

Dla niezamierzających kształcić się na poziomie licealnym absolwentów gimnazjów, przewidziano 2- lub 3-letnie zawodowe szkoły pogimnazjalne na wielu kierunkach (techniczny, ekonomiczny, medyczny, pedagogiczny, administracyjny itd.).

Dla młodzieży z różnych powodów niezdolnej do kontynuowania nauki na poziomie ponadelementarnym, przewidziano 2-letnie szkoły zawodowe w rozlicznych specjalnościach (górnictwo, hutnictwo, budownictwo, mechanika ogólna, elektrotechnika, włókiennictwo, rolnictwo i leśnictwo, żegluga i rybołówstwo, hotelarstwo i gastronomia itp.),

Ustrój państwowy.

Państwo nasze jest tytularną monarchią konstytucyjną z realnym systemem parlamentarno-gabinetowym.

Monarcha jest głową państwa oraz konstytucyjnym zwierzchnikiem sił zbrojnych; odpowiada jedynie przed Konstytucją. Zarządza on wybory do Parlamentu, zatwierdza jego skład oraz rozwiązuje go w przewidzianych konstytucją przypadkach. Powołuje premiera, zwyczajowo (choć nie obowiązkowo) lidera zwycięskiej w wyborach partii/koalicji, oraz zatwierdza skład Gabinetu. Posiada inicjatywę ustawodawczą (wymagającą zatwierdzenia przez Parlament) oraz prawo do weta zawieszającego ustawy. Powyższe weto ma moc do czasu jego odrzucenia przez Parlament większością kwalifikowaną (3/4 deputowanych przy min. 75% kworum). Ma prawo wydawać dekrety z mocą ustawy, które wymagają zatwierdzenia na najbliższej sesji Sejmu.

Parlament składa się z Sejmu i Senatu. Sejm liczy 440 posłów z wyboru, a Senat 50 senatorów, z których 22 pochodzi z wyboru, a 28 z mianowania Monarchy. Zarówno Sejm, jak i Senat posiadają inicjatywę ustawodawczą. Senat posiada prawo weta w stosunku do ustaw Sejmu (3/4 głosów przy min. 75% kworum). Czynne prawo wyborcze przysługuje posiadającym pełną zdolność prawną i prawa publiczne osobom od 21 roku życia, legitymującym się ukończeniem co najmniej szkoły elementarnej oraz płacącym podatki państwowe i/lub samorządowe. Bierne prawo wyborcze przysługuje posiadającym pełną zdolność prawną i prawa publiczne osobom od 24 (do Senatu od 30) roku życia, legitymującym się ukończeniem co najmniej gimnazjum (do Senatu liceum z maturą), niekaranym sądownie, niebędącym w wojskowej służbie czynnej, na wyższych stanowiskach państwowych oraz duchownymi jakiegokolwiek wyznania.

Gabinet składa się z Premiera, trzech Wicepremierów oraz 19 Ministrów:

- Spraw Zagranicznych,

- Spraw Wewnętrznych,

- Kolonii,

- Armii,

- Marynarki,

- Lotnictwa,

- Finansów,

- Górnictwa i Energetyki,

- Przemysłu i Handlu,

- Rolnictwa, Leśnictwa i Rybołówstwa Śródlądowego,

- Budownictwa i Infrastruktury,  

- Transportu i Komunikacji,

- Żeglugi i Rybołówstwa Morskiego,

- Sprawiedliwości,

- Pracy i Ubezpieczeń Społecznych,

- Nauki i Oświaty,

- Kultury i Sztuki,

- Zdrowia,

- Sportu i Turystyki.

Naczelnym organem władzy sądowniczej jest Sąd Najwyższy, pełniący nadzór nad sądownictwem powszechnym, wojskowym i administracyjnym. Sądownictwo powszechne składa się z sądów grodzkich (293), wojewódzkich (23) i apelacyjnych (5). Sądownictwo wojskowe składa się z sądów okręgowych (22) i wojskowego sądu apelacyjnego. Sądownictwo administracyjne składa się z administracyjnych sądów wojewódzkich (23) i administracyjnego sądu apelacyjnego. Postępowanie przed wszystkimi sądami jest dwuinstancyjne. Ponadto istnieje Trybunał Konstytucyjny, orzekający w kwestiach zgodności ustaw z Konstytucją oraz naruszenia prawa przez osoby zajmujące najwyższe stanowiska państwowe (członkowie Rządu, prezydiów Sejmu i Senatu oraz kierownicy urzędów centralnych).

Zgodnie z odpowiednimi zapisami Konstytucji, Państwo nasze jest państwem świeckim, prawnie obojętnym na kwestie światopoglądowe, a wyznanie lub jego brak, jest osobistą sprawą obywateli.

Żeby nie było tak, że Polska jest rajem na ziemi, trzeba przytoczyć i te mniej chwalebne statystyki. Nadal ok. 8% społeczeństwa jest analfabetami (Polska zachodnia i centralna 4%, wschodnia 23%). Wg pozarządowych badań, analfabetyzm funkcjonalny/wtórny dotyczy 14-15% populacji. Pomimo istotnych wysiłków rządu, nie udało się jeszcze wyrównać, lub istotnie przybliżyć poziomów życia pomiędzy Polską „starą” (Królestwo do roku 1942), a „nową” (przyłączone obszary byłego Wielkiego Księstwa Litewskiego). O ile produkt krajowy per capita w „starej” Polsce kształtuje się na średnim poziomie 3 753 zł/os, to w najbiedniejszych regionach wschodnich nie przekracza 1 100 zł/os.

Jak widać, przed rządzącymi stoją niełatwe zadania. Na szczęście, teraz to już nie ja będę musiał się z nimi zmagać :).